Trao nhầm con hi hữu ở Hà Nội: Quy trình thế nào để tránh "nuôi con người khác"?

Vụ trao nhầm con ở Ba Vì: Tấm ảnh vô tình trên Facebook tiết lộ mối nghi ngờ cháu trai không "chính chủ"

GiadinhNet - Vô tình bố của anh Sơn xem ảnh trên điện thoại qua Facebook, nhìn thấy ảnh cháu Đoàn Nhật M (người con chị Vũ Thị Hương đang nuôi dưỡng ở cách nhà anh Sơn không xa) giống ông quá, nên đã bảo anh Sơn đưa bé H đi xét nghiệm ADN.

Những vụ trao nhầm con hi hữu

Cách đây 6 năm, tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội đã xảy ra sự việc trao nhầm con hi hữu. Theo đó, ngày 7/1/2012, gia đình chị Trần Thị Thủy (SN 1978, ở Từ Liêm, Hà Nội) sinh bé trai ở Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Sau khi đưa bé cho gia đình nhận mặt, bé đã được đưa vào phòng cách ly và đeo số 550, sản phụ được đưa về khu hậu phẫu.

Tuy nhiên khi gia đình quay lại đón bé lúc 15h cùng ngày theo hẹn thì trong khu cách ly không có bé nào mang số 550. Nhân viên y tế và gia đình đã kiểm tra và xác định con chị Thủy đã được trao nhầm cho sản phụ Lê Kim Oanh (ở Cầu Giấy, Hà Nội), trong khi con chị Oanh đeo số 585 trùng với số của mẹ vẫn ở trong buồng cách ly. Sản phụ Oanh cũng không biết sự nhầm lẫn này.

Rất may, 3 ngày sau, Bệnh viện đã cuộc gặp mặt 3 bên (giữa bệnh viện và 2 gia đình) nhận lỗi về sự nhầm lẫn này.

Bé Phùng Thanh H (trái) và bé Đoàn Nhật M (phải) là hai bé trai cùng ngày sinh, bị trao nhầm cho hai gia đình tại Ba Vì, Hà Nội cách đây 6 năm.

Năm 2016, Sở Y tế Hà Nội nhận báo cáo về trường hợp bà Nguyễn Thị Mai Hạnh bị trao nhầm con 42 năm trước tại nhà hộ sinh quận Ba Đình. Theo đó, ngày 10/10/1974, bà Hạnh sinh con gái ở nhà hộ sinh quận Ba Đình. Những đứa trẻ được đánh số, cùng với số người mẹ. Bà Hạnh mang số 33, nhưng nhận được đứa trẻ mang số 32. Người mẹ hỏi nhân viên y tế thì người này cho rằng trong lúc tắm rửa số đánh dấu bị mờ. Khi bà ra tìm thì những đứa trẻ đánh số gần cạnh đều đã được gia đình đưa về hết.

Phải đến hơn 1 năm sau (khoảng tháng 10/2017), bà Mai Hạnh mới tìm thấy được người con đẻ của mình sau hơn 40 năm thất lạc...

Mới đây nhất là vụ việc trao nhầm con giữa hai gia đình anh Phùng Giang Sơn (SN 1990, ở Ba Vì, Hà Nội) và chị Vũ Thị Hương (SN 1983, cùng ở Ba Vì) trong năm 2012. Hiện các bên liên quan cùng hai gia đình bị trao nhầm con vẫn đang tìm hướng giải quyết để 2 trẻ (là bé Phùng Thanh H và bé Đoàn Nhật M) có thể đoàn tụ với bố mẹ đẻ của mình.

Vụ việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng trao nhầm con xảy ra tại các bệnh viện và quy trình đảm bảo an toàn trẻ sơ sinh ở cơ sở y tế.

Một cặp mẹ - con được đeo số giống nhau tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội.

Theo các bác sĩ sản khoa, với quy trình chặt chẽ mà các bệnh viện sản khoa, khoa sản của các bệnh viện ngày nay áp dụng thì việc trao nhầm con cho sản phụ rất khó xảy ra. Tuy vậy, vẫn có thể có những trường hợp hy hữu đáng tiếc…

Tại các bệnh viện sản khoa như Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, quy trình đảm bảo an toàn trẻ sơ sinh được thực hiện rất chặt chẽ và cụ thể, đặc biệt là quy trình trao con cho gia đình để tránh xảy ra nhầm lẫn đáng tiếc.

Tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương (nơi có từ 20.000 – 25.000 ca đẻ mỗi năm), trong một quy trình trao con ở các bệnh viện sản, trước đây, các em bé sinh ra sau khi được chăm sóc sức khỏe sẽ được đánh dấu định danh bằng mực khó xoá với cách ghi tên mẹ, tên con trên đùi.

Gần đây, các bệnh viện sử dụng vòng định danh của mẹ - bé và thực hiện đeo vòng trước mặt người mẹ đó. Sau sinh, nhân viên y tế ghi thông tin 2 mẹ con và số thứ tự vào bộ vòng đeo tay nhựa bằng loại mực không phai.

Sau khi cùng người mẹ xác nhận lại thông tin, chiếc vòng lớn được đeo vào tay mẹ, vòng nhỏ đeo vào cổ chân (hoặc cổ tay) con, đưa cho mẹ nhìn kiểm chứng. Bộ vòng mẹ-con có đặc điểm là tháo ra sẽ không dùng được, nên không thể có chuyện tháo từ bé này đeo sang bé khác.

Ngay sau khi định danh, nếu đẻ thường, trẻ sẽ được nằm cạnh mẹ còn nếu bé đẻ mổ hoặc cần chăm sóc sẽ được chuyển đến nơi chăm nom và nhân viên y tế có trách nhiệm chăm sóc bé theo vòng định danh và hồ sơ của trẻ.

Còn khi nhân viên y tế nhận trẻ từ mẹ, cần phải thông báo cho sản phụ biết lý do đón trẻ tách mẹ như: cho đi tắm, tiêm hoặc điều trị bệnh lý. Đồng thời, đối chiếu hồ sơ bệnh án tên mẹ, tên con, mã số con và số mẹ đeo khớp với bệnh án sơ sinh…

Theo một bác sĩ nguyên Trưởng khoa Sơ sinh Bệnh viện, với quy trình rất chặt chẽ như vậy nên việc trao nhầm con rất khó xảy ra. Việc xảy ra nhầm lẫn, nếu có, thì thường nằm ở các trường hợp như: Sau khi sản phụ đẻ, người chăm sóc phải chăm sóc 2 bé sơ sinh cùng thời gian và sơ ý hoặc quên việc định danh nên gây ra nhầm lẫn; em bé phải nằm tách mẹ, người nhà chưa biết mặt trẻ mà nhân viên y tế đã phải đưa xuống nơi chăm sóc nhưng vì sơ suất nào đó mà có thể nhầm lẫn…

Tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, từ năm 2016, bệnh viện này đã ban hành quy định an toàn trẻ sơ sinh tại bệnh viện rất chặt chẽ, bao gồm 12 điểm quy định chung và các quy định riêng, cụ thể ở từng khâu. Trong đó, yêu cầu quan trọng hàng đầu là phải thực hiện đúng quy trình giao nhận trẻ giữa bà mẹ và nhân viên y tế.

Theo đó, để tránh việc trao nhầm trẻ, các nhân viên y tế phải chuẩn bị đầy đủ các cặp số đánh dấu sơ sinh cho mẹ và con, các số đánh dấu phải giống nhau. Những số này phải được công khai và đeo theo từng cặp ngay tại bàn đẻ, bàn đón mổ. Người làm hồ sơ bệnh án có trách nhiệm nhìn, kiểm tra lại giới tính, số mẹ, số con trước khi ghi vào hồ sơ bệnh án.

Việc trao trẻ cho mẹ được trao tại giường bệnh, và chỉ bàn giao con cho bà mẹ, không giao cho bất kỳ ai, trước khi giao phải đối chiếu số mẹ, số con trùng khớp, kiểm tra thêm giới tính của trẻ. Các trường hợp đặc biệt khác phải do cán bộ y tế trực tiếp chăm sóc, khi sản phụ chưa đủ sức khỏe để nhận biết trẻ thì không được bàn giao con cho sản phụ.

Tại khoa Sản, Bệnh viện Bạch Mai, nhân viên được yêu cầu kiểm tra, so sánh mã số của bé trước khi ra khỏi giường sản phụ, sau khi tắm và trước khi trả cho mẹ. Nhiều năm nay, Khoa dùng các vòng nhận diện đeo vào cổ tay mẹ và con nên độ an toàn khá cao. Trên vòng ghi tên bé, mẹ và mã hồ sơ của mẹ. Chiếc vòng này được thiết kế bằng nút khá chặt, khi đã đeo vào thì rất khó rơi.

V.Thu