Triển khai Nghị quyết số 21-NQ/TW: Kiện toàn hệ thống thanh tra chuyên ngành dân số

Đến nay, Thanh tra ngành DS-KHHGĐ đã trải qua chặng đường 24 năm phát triển với các giai đoạn thăng trầm khác nhau.

Ban đầu, Thanh tra ngành DS-KHHGĐ là đơn vụ cấp Vụ của cơ quan thuộc Chính phủ là Ủy ban Quốc gia DS-KHHGĐ (1993-2002), sau đó được chuyển thành cơ quan ngang Bộ là Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em (2002-2007), Thanh tra của Tổng cục DS-KHHGĐ (2007-2012) và từ 13/02/2013 đến nay là Vụ Pháp chế - Thanh tra của Tổng cục thuộc Bộ.

Lớp bồi dưỡng thanh tra chuyên ngành dân số - KHHGĐ được tổ chức tại Đắk Nông tháng 8/2017.

Trong quá trình tổ chức và hoạt động, Thanh tra chuyên ngành (TTCN) DS-KHHGĐ cũng gặp phải không ít khó khăn khi hệ thống TTCN của Tổng cục còn rất mỏng.

Tại Tổng cục mới chỉ có Bộ phận tham mưu TTCN thuộc Vụ Pháp chế Thanh tra với 17 công chức thuộc các Vụ. Ở địa phương đến nay mới có 15/63 tỉnh đã giao chức năng, nhiệm vụ TTCN Dân số - KHHGĐ cho một trong các phòng chức năng hiện có; hoặc thành lập phòng TTCN/bộ phận TTCN của Chi cục DS-KHHGĐ.

Trên cả nước đã có 118 cán bộ của 57/63 tỉnh, thành đã tham gia tập huấn TTCN, đã được cấp chứng chỉ TTCN, nhưng cũng chỉ có 21 công chức được giao nhiệm vụ TTCN DS-KHHGĐ. Chính vì vậy, hiệu lực, hiệu quả của công tác TTCN còn rất hạn chế.

Phó Tổng cục trưởng Hồ Chí Hùng đề nghị TTCN cần phải nhanh chóng “Kiện toàn hệ thống TTCN Dân số, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm” như Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành TW khóa XII về công tác Dân số trong tình hình mới đã nêu rõ.

Để kiện toàn hệ thống thanh tra chuyên ngành Dân số - KHHGĐ, vừa qua, Tổng cục DS-KHHGĐ đã có quyết định, phân công 17 công chức thực hiện nhiệm vụ TTCN DS-KHHGĐ.

Lãnh đạo Tổng cục Dân số - KHHGĐ đề nghị Vụ Pháp chế Thanh tra, bộ phận tham mưu TTCN, các công chức được giao nhiệm vụ TTCN nghiên cứu kỹ các VBQPPL để tham mưu, tổ chức thực hiện có hiệu quả công tác TTCN cũng như công tác tiếp công dân, giải quyết kịp thời, đúng pháp luật các vụ khiếu nại, tố cáo; Tham mưu triển khai thực hiện có hiệu quả các giải pháp phòng ngừa tham nhũng và tăng cường phát hiện, xử lý tham những; Xây dựng ngành TTCN DS-KHHGĐ ngày càng vững mạnh…

Trước đó, Tổng cục DS-KHHGĐ đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, khoá bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành dân số cho công chức dự kiến được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành dân số thuộc Tổng cục DS-KHHGĐ và Chi cục DS-KHHGĐ các tỉnh phía Bắc.

Đơn cử, khoá học vào cuối tháng 7/2017 được tổ chức cho 46 học viên của Tổng cục DS-KHHGĐ và Chi cục Dân số-KHHGĐ 19 tỉnh, thành phố phía Bắc. Trong đó có gần 65% là công chức lãnh đạo từ cấp phòng, lãnh đạo cấp Chi cục đến cấp vụ thuộc Tổng cục.

Tháng 8/2017, lớp bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành dân số cho cán bộ phụ trách công tác thanh tra thuộc 26 Chi cục DS-KHHGĐ từ Đà Nẵng đến Bến Tre cũng được tổ chức.

Trên cơ sở chương trình khung do Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt, các học viên đã được các giảng viên của Thanh tra Bộ Y tế, Bộ môn pháp luật về y tế-Trường Đại học y tế công cộng và Tổng cục Dân số-KHHGĐ bồi dưỡng những kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ của các chuyên đề bao gồm: Luật Thanh tra; Luật Khiếu nại; Luật Tố cáo; Luật Phòng, chống tham nhũng; vị trí, vai trò, tổ chức và hoạt động của thanh tra y tế; quy trình tiến hành một cuộc thanh tra y tế và các văn bản trong thanh tra y tế; thực hiện quyền hoạt động thanh tra, chứng cứ trong thanh tra, trình tự thủ tục, kỹ năng giải quyết vi phạm hành chính, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực DS-KHHGĐ. Riêng lĩnh vực thanh tra chuyên ngành DS-KHHGĐ có 7 chuyên đề gắn liền trực tiếp tới các hoạt động dân số đang được triển khai thực hiện trên toàn quốc.

Các học viên chính là hạt nhân nòng cốt cho việc xây dựng lực lượng thanh tra chuyên ngành DS-KHHGĐ trong toàn quốc. Các công chức thanh tra chuyên ngành dân số là những người không chỉ am hiểu pháp luật, có chuyên môn công tác dân số vững vàng mà cần còn có nghiệp vụ, kỹ năng thanh tra do vậy đòi hỏi cần có thời gian tôi luyện và kinh nghiệm thực tế.

Thời gian qua, tại nhiều địa phương, Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ đã tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra các hoạt động, trong đó, nổi bật là hoạt động kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh. Đơn cử, tại Hà Nội, Chi Cục Dân số - KHHGĐ thành phố phối hợp với Thanh tra Tổng cục Dân số đã kiểm tra, xử lý và thu hồi hai đầu sách có nội dung giới thiệu cách lựa chọn giới tính thai nhi gồm đầu sách của Nhà sách Minh Hương và Nhà Xuất bản Thời đại. Hay tại Lạng Sơn, phát hiện 1 cơ sở kinh doanh sách chứa nội dung tuyên truyền, phổ biến phương pháp lựa chọn giới tính thai nhi của Nhà xuất bản Hải Phòng.

An Quỳnh (th)