Triển khai thực hiện Luật BHYT: Ý kiến từ cơ sở

Để triển khai thực hiện một cách có hiệu quả, thời gian qua Liên ngành Y tế - BHXH Nghệ An đã có các buổi tập huấn, các văn bản hướng dẫn đầy đủ chi tiết, một số băn khoăn của các cơ sở khám chữa bệnh cũng được làm rõ để thuận lợi cho các cơ sở khi triển khai thực hiện.

Tuy nhiên, khi triển khai thực hiện luật BHYT vẫn còn một số vướng mắc.

Thứ nhất, với những người tai nạn giao thông khi vào viện (qui định tại Khoản 3 - điều 8, Thông tư liên tịch Bộ Y tế - Bộ Tài chính số 09/2009/TTLT-BĐYT-BTC ngày 14/8/2009) nếu không vi phạm luật an toàn giao thông được hưởng khám chữa bệnh BHYT theo quy định. Khi đã được cơ quan có thẩm quyền (cụ thể là ngành công an) xác định vi phạm Luật giao thông thì đối tượng đó không được hưởng các quyền lợi của người có thẻ BHYT. Điều này gây khó khăn cho bệnh viện: Khi chưa biết người đó có vi phạm hay không nếu không thu tiền mà người đó lại được xác định vi phạm Luật giao thông như vậy làm sao truy thu được, nếu không vi phạm thì đương nhiên là người bệnh không phải chi trả. Theo chúng tôi, khi chưa xác định người bị tai nạn có vi phạm hay không nên quy định cho bệnh viện thu viện phí ngay từ đầu. Khi ra viện, nếu họ có vi phạm luật an toàn giao thông thì không được hoàn trả số tiền đã thu. Còn nếu họ không vi phạm thì bệnh viện hoàn trả số tiền đã thu của người bị tai nạn.

Thứ hai, luật quy định người bệnh nghiện rượu (Khoản 11- Điều 23, Luật BHYT) vào viện thì không được hưởng các quyền lợi BHYT. Trong thực tế làm việc tại bệnh viện, chúng tôi thấy điều này cũng rất khó khăn khi triển khai. Những người say rượu, ngộ độc rượu vào viện trong tình trạng do rượu gây ra như tai nạn giao thông, tai biến mạch não, xơ gan do rượu... việc xác định ngộ độc rượu chỉ dựa vào lời khai của thân nhân, mùi rượu từ người bệnh, còn cơ sở để xác định nồng độ cồn, rượu trong máu nạn nhân cho đến nay tuyến cơ sở (cụ thể là bệnh viện huyện và trạm y tế xã) không thể xác định được. Như vậy, nếu cho bệnh nhân hưởng BHYT là không đúng với luật; nếu không cho bệnh nhân hưởng quyền lợi BHYT dễ gây bức xúc từ phía người nhà đối với nhân viên y tế. Muốn thực hiện một cách nghiêm túc và ngăn ngừa được tình trạng ngộ độc rượu nên trang bị cho cơ sở y tế phương tiện xác định nồng độ cồn, rượu trong máu làm cơ sở để quyết định người ngộ độc rượu được hưởng hay không quyền lợi BHYT.

Thứ ba, về vấn đề thanh toán cho bệnh nhân BHYT: Trước đây, đã thực hiện thu phí 20% của một số đối tượng, sau một thời gian đã bãi bỏ việc này. Theo Luật BHYT chính thức có hiệu lực từ 1/1/2010, một số đối tượng sẽ phải nộp 20%, 5%; nhưng lại quy định từ 97.500 đồng trở lên mới thu số phần trăm này. Điều này lại gây khó khăn và phiền phức cho bệnh viện lâu nay vốn đã thiếu nhân lực nay lại phải tăng thêm nhân lực để tham gia thanh toán cho các đối tượng này. Việc thanh toán nếu không kịp thời lại dễ gây bức xúc trong nhân dân, khó khăn thêm cho công tác cải cách hành chính. Thiết nghĩ, nên quy định như trước đây là thu phí 20% hay 5% các đối tượng cần phải thu không kể ở mức nào (không nhất thiết phải 97.500 đồng trở lên như quy định hiện nay).

Thứ tư, là xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực BHYT (theo Điều 49 - Luật BHYT). Lâu nay tình trạng mượn thẻ, lạm dụng thẻ vẫn xảy ra ở hầu hết các tuyến. Việc này một phần do nhận thức của người dân, một phần do thẻ BHYT lại không có ảnh. Dù không đúng đối tượng nhưng một số nơi vẫn chứng nhận cho người mượn thẻ để được hưởng BHYT, từ đó gây bội chi quỹ BHYT. Tuy nhiên, việc xử lý các sai phạm trong lĩnh vực BHYT còn hạn chế.

Giải quyết được bốn vấn đề trên đây thiết nghĩ sẽ tạo điều kiện cho đội ngũ thầy thuốc ở cơ sở làm việc được thuận lợi hơn và tạo điều kiện tốt hơn nữa cho người bệnh và nhân dân đến khám chữa bệnh tại cơ sở y tế.