Ca can thiệp tán sỏi hiếm gặp: Thận 'chui lên ngực', cột sống gập cứng khiến đường vào gần như bị khóa kín

Không chỉ mang tình trạng “gập cứng” toàn thân vì viêm cột sống dính khớp, người bệnh còn có quả thận nằm sát vòm ngực với đường tiếp cận viên sỏi gần như bị “khóa kín”, khiến mọi thao tác gây mê và phẫu thuật đều trở thành thử thách hiếm gặp đối với ekip điều trị.

Theo TS.BS Nguyễn Đình Liên – Trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E, người bệnh nhập viện trong tình trạng đau dữ dội vùng thắt lưng hai bên, cơ thể mệt mỏi kéo dài do sỏi thận và sỏi niệu quản gây tắc nghẽn đường tiết niệu.

Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy người bệnh bị thận ứ nước do sỏi bít tắc kéo dài. Tuy nhiên, điều khiến ca bệnh trở nên đặc biệt phức tạp lại nằm ở tình trạng biến dạng cột sống rất nặng.

Qua khai thác bệnh sử, người bệnh từng gặp tai nạn giao thông cách đây gần 20 năm. Sau tai nạn, cột sống dần biến dạng nghiêm trọng, cơ thể ngày càng gập xuống và gần như mất khả năng vận động bình thường. Trong suốt 18 năm, ông phải sống chung với những cơn đau kéo dài, sinh hoạt khó khăn và thể trạng suy giảm rõ rệt.

Khoảng một năm trước, người bệnh tiếp tục được phát hiện mắc sỏi thận. Gia đình đã đưa ông đi khám tại nhiều cơ sở y tế khác nhau, tuy nhiên do tuổi cao, sức khỏe yếu, cột sống biến dạng phức tạp cùng nhiều bệnh lý nền đi kèm nên việc can thiệp điều trị đều gặp nhiều e ngại.

“Người bệnh có biến dạng cột sống rất nặng, tư thế nằm gần như không thể thực hiện theo cách thông thường. Đây là yếu tố khiến cả gây mê lẫn phẫu thuật đều tiềm ẩn nhiều nguy cơ”, TS.BS Nguyễn Đình Liên chia sẻ.

Theo các bác sĩ, thử thách đầu tiên xuất hiện ngay từ khâu gây mê hồi sức.

Thông thường, người bệnh sẽ được đặt ở tư thế nằm ngửa để tiến hành đặt nội khí quản phục vụ gây mê. Tuy nhiên, trong trường hợp này, tình trạng viêm cột sống dính khớp khiến cột sống cổ và lưng gần như mất hoàn toàn khả năng vận động. Người bệnh không thể nằm thẳng mà chỉ duy trì được ở tư thế gập cố định.

Điều này khiến việc kiểm soát đường thở trở nên đặc biệt khó khăn.

Để đảm bảo an toàn, ekip gây mê phải sử dụng ống soi mềm để đặt nội khí quản — kỹ thuật thường chỉ áp dụng trong các trường hợp đường thở khó, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong ekip.

Các bác sĩ cho biết, toàn bộ quá trình gây mê phải được thực hiện rất thận trọng do chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh.

Sau khi kiểm soát gây mê an toàn, một thử thách khác tiếp tục xuất hiện ngay trên bàn mổ.

Ban đầu, các bác sĩ dự kiến thực hiện phương pháp nội soi ngược dòng để tiếp cận và xử lý viên sỏi niệu quản — kỹ thuật ít xâm lấn thường được ưu tiên trong điều trị sỏi tiết niệu. Tuy nhiên, khi can thiệp, ekip nhận thấy đường niệu quản của người bệnh đã bị biến dạng nghiêm trọng do tình trạng gù vẹo cột sống kéo dài.

Niệu quản gấp góc bất thường khiến việc đưa dụng cụ tiếp cận viên sỏi gần như không khả thi.

Ngay tại phòng mổ, dưới sự chỉ huy của TS.BS Nguyễn Đình Liên, ekip phẫu thuật đã nhanh chóng hội chẩn và quyết định chuyển hướng sang kỹ thuật nội soi tán sỏi qua da.

Tuy nhiên, khó khăn vẫn chưa dừng lại. Do biến dạng giải phẫu kéo dài nhiều năm, quả thận của người bệnh nằm ở vị trí rất cao, gần sát vòm ngực. Các xương sườn chụm hẹp khiến khoảng tiếp cận vào bể thận vô cùng hạn chế. Chỉ cần chệch hướng trong quá trình chọc dò, người bệnh có thể đối mặt nguy cơ tổn thương màng phổi, chảy máu hoặc thất bại đường vào.

“Đây là một trong những ca bệnh rất hiếm gặp bởi giải phẫu của người bệnh thay đổi gần như hoàn toàn. Mỗi thao tác đều phải được tính toán cực kỳ chính xác để tìm được đường vào bể thận an toàn”, TS.BS Nguyễn Đình Liên cho biết.

Sau nhiều nỗ lực, ekip cuối cùng đã tạo được đường vào bể thận an toàn.

Chỉ sau khoảng 10 phút thực hiện tán sỏi, viên sỏi niệu quản 1/3 trên có bề mặt nhám, bám chắc gây tắc nghẽn kéo dài đã được loại bỏ thành công, giúp giải phóng đường tiết niệu vốn bị bít tắc suốt thời gian dài trước đó.

Theo các bác sĩ, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng tắc nghẽn kéo dài có thể khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu cùng nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Nhờ được xử lý bằng phương pháp ít xâm lấn, người bệnh giảm đáng kể đau đớn sau mổ, hồi phục nhanh hơn và hạn chế tối đa nguy cơ ảnh hưởng chức năng thận.

TS.BS Nguyễn Đình Liên cho biết thêm, những trường hợp có biến dạng giải phẫu phức tạp luôn là thách thức lớn đối với cả ekip gây mê và phẫu thuật. Thành công của ca can thiệp không chỉ đến từ việc làm chủ kỹ thuật chuyên sâu mà còn là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa trong suốt quá trình điều trị.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng như đau vùng thắt lưng, tiểu buốt, tiểu khó hoặc đau kéo dài vùng hông lưng… vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý sỏi tiết niệu.

Việc thăm khám sớm giúp phát hiện và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến chức năng thận.

Đặc biệt, với những người có bệnh lý cột sống, biến dạng cơ xương khớp hoặc nhiều bệnh nền đi kèm, việc theo dõi sức khỏe định kỳ và điều trị từ sớm đóng vai trò rất quan trọng nhằm hạn chế những can thiệp phức tạp về sau.

Sau tuổi 50, thiếu protein cơ thể dễ già nhanh: 4 thực phẩm nên ăn thường xuyên

GĐXH - Nhiều người trung niên và cao tuổi chỉ chú ý bổ sung canxi mà quên mất protein mới là dưỡng chất quan trọng giúp duy trì cơ bắp, tăng miễn dịch và làm chậm lão hóa. Các chuyên gia khuyến cáo, sau tuổi 55 nên ưu tiên bổ sung 4 loại thực phẩm giàu protein dễ hấp thu này.