Trình Quốc hội dự án Luật An toàn thực phẩm: Đảm bảo an toàn và chất lượng sống

 

Theo Bộ trưởng, công tác bảo đảm ATVSTP ở nước ta đang rất bức xúc, cần phải có các giải pháp mạnh, đồng bộ để khắc phục. Trong đó phải có các chế định pháp luật đủ mạnh để điều chỉnh các mối quan hệ xã hội nảy sinh liên quan đến ATVSTP...

 

Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm có nhiều hạn chế do kinh phí đầu tư cho lĩnh vực này còn quá thấp (Ảnh: Chí Cường).

 

 

Dự án Luật An toàn thực phẩm (ATTP) gồm 11 chương, 62 điều, quy định về điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm; Hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm; Quảng cáo, ghi nhãn về thực phẩm; Thực phẩm nhập khẩu, xuất khẩu; Kiểm nghiệm thực phẩm; Kiểm soát nguy cơ ô nhiễm thực phẩm, ngăn chặn và khắc phục sự cố về ATTP; Thông tin, giáo dục, truyền thông về ATTP; Quản lý nhà nước về ATTP và thanh tra, kiểm tra về ATTP.

 

Trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu nhấn mạnh đến sự cần thiết phải ban hành Luật ATTP, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, sức cạnh tranh của hàng hoá nông sản thực phẩm và đẩy mạnh xuất khẩu nông sản thực phẩm.

 

Bộ trưởng nhấn mạnh: “Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm có khoảng 8,2 triệu người Việt Nam bị ngộ độc thực phẩm hoặc mắc bệnh truyền qua thực phẩm. Nhưng về phía Việt Nam, chưa có số liệu chính thức cũng như chưa có đủ khả năng để đánh giá mối liên quan giữa thực phẩm và sức khỏe, phát triển giống nòi”. Trong khi đó, kinh phí đầu tư cho quản lý ATTP ở ta còn quá thấp. “Cụ thể từ 2004 - 2008, kinh phí cho quản lý ATTP chỉ là 329 tỷ đồng, bình quân 780 đồng/người/năm, tương đương 1/19 so với Thái Lan và 1/136 so với Mỹ”, Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu so sánh.

 

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu trình bày dự án Luật An toàn thực phẩm tại Quốc hội. (Ảnh: HV)

 

 

Báo cáo thẩm tra dự án Luật ATTP của Uỷ ban KHCN&MT của Quốc hội cũng cho rằng, ATTP là vấn đề liên quan đến nhiều điều ước quốc tế, thoả thuận quốc tế mà Việt Nam đã ký kết, gia nhập. Từ nhiều năm nay, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến ATTP và coi đây là một vấn đề có ý nghĩa lớn về kinh tế xã hội, sức khoẻ cộng đồng, về bảo vệ môi trường và cũng là vấn đề có ảnh hưởng lớn đến tiến trình hội nhập của Việt Nam. Ủy ban KHCN&MT tán thành chủ trương cần sớm ban hành Luật An toàn thực phẩm.

 

Tuy nhiên, Ủy ban KHCN&MT cũng chỉ ra, chưa hề có mức xử phạt đồng bộ đối với vi phạm ATTP. Do đó, dự án Luật cần bổ sung nội dung này, giao cho Chính phủ quy định cụ thể để đủ sức răn đe, phòng ngừa cũng như xử lý thống nhất vi phạm.

 

Báo cáo thẩm tra cũng cho rằng, dự án Luật nên điều chỉnh cả sản phẩm khai thác ngoài tự nhiên, vì ở nước ta việc ngộ độc từ nguyên nhân sử dụng thực phẩm khai thác ngoài tự nhiên còn cao. Pháp luật hiện hành còn thiếu quy định về an toàn thực phẩm đối với loại thực phẩm này. Vì vậy, Luật ATTP cần có quy định điều chỉnh đối với thực phẩm khai thác ngoài tự nhiên để vừa bảo đảm ATTP, vừa đáp ứng yêu cầu xuất khẩu nông lâm thủy sản. Liên quan đến điều kiện chung về bảo đảm an toàn trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Uỷ ban đề nghị dự án Luật nên quy định theo hướng: Đối với thực phẩm thông thường như lương thực, đường, bánh kẹo... quản lý điều kiện sản xuất kinh doanh trên cơ sở tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Đối với thực phẩm có nguy cơ cao như thịt, rau quả tươi sống, sữa, thủy sản... phải có giấy phép do cơ quan quản lý nhà nước về ATTP cấp.

 

Uỷ ban KHCN&MT cũng đề nghị các bộ có liên quan sớm ban hành các tiêu chuẩn quốc gia về ATTP và xây dựng lộ trình thực hiện phương thức quản lý mới. Ủy ban tán thành việc quản lý xuyên suốt trong toàn bộ chuỗi cung cấp thực phẩm, tránh việc một cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm có nhiều cơ quan quản lý nhà nước vào thanh kiểm tra, giảm bớt đầu mối các bộ tham gia vào công tác quản lý thực phẩm, phân cấp mạnh cho UBND các cấp trong quản lý nhà nước về ATTP.

 

Ngày 23 và 26/11 tới, Quốc hội sẽ thảo luận tại tổ và tại hội trường về dự án Luật này. 

 

GS Nguyễn Đăng Vang - Phó Chủ nhiệm  Uỷ ban KHCN&MT của Quốc hội: “Cần 7.000 cán bộ thanh tra an toàn thực phẩm”   “Trong quá trình soạn thảo Luật An toàn thực phẩm cũng có ý kiến đề nghị nên đưa về một cơ quan. Như sản xuất ra thịt, giai đoạn chăn nuôi thuộc Bộ NN&PTNT, chế biến là Bộ Y tế, nhãn mác là Bộ Khoa học và Công nghệ, lưu thông trên thị trường là Bộ Công Thương... Để tránh phân khúc như vậy và không biết ai đang kiểm soát nên hướng hiện nay là đã giao sản phẩm nào cho bộ nào thì bộ đó giải quyết từ đầu đến cuối. Nghĩa là sản phẩm thuộc về nông nghiệp thì sẽ là Bộ NN&PTNT quản lý từ sản xuất cho đến tận thị trường; Sản phẩm công nghiệp thuộc Bộ Công Thương quản lý; Sản phẩm dinh dưỡng thì thuộc Bộ Y tế. Còn những vấn đề thuộc quản lý hành chính nằm trong phạm vi một tỉnh thì giao thẳng cho địa phương chứ không cần qua Trung ương. Cách nhìn hiện nay là đang đi theo hướng đó còn dự thảo này mới chỉ là giai đoạn đầu.   Tuy nhiên, thực tế lực lượng thanh tra kiểm soát an toàn thực phẩm còn mỏng. Chúng ta chưa đủ người vì hiện chỉ có độ 12 thanh tra ở Trung ương, còn địa phương thì không có. Khoảng cuối năm nay có thể lên tới 600 người. Nhưng tiến tới, chúng ta phải có 5.000 – 7.000 cán bộ mới có thể làm được việc đó”.     L.X ghi   Đại biểu Tạ Ngọc Tấn (Thái Bình): “Cần phải mở rộng bộ máy, nhân lực cho công tác an toàn thực phẩm”   “An toàn thực phẩm là vấn đề sống còn của đất nước, không chỉ đảm bảo sự an toàn cho đời sống của mỗi công dân mà còn là cánh cửa mở ra đối với quan hệ quốc tế. An toàn thực phẩm cho công dân là vấn đề cực kỳ quan trọng, sống còn. Giải quyết được vấn đề an toàn thực phẩm liên quan đến nhiều bộ phận nhưng để quản lý tốt vấn đề này thì dứt khoát phải có một bộ phận chủ trì, có trách nhiệm liên kết các bộ phận khác, làm chủ cho việc điều hành đó và chịu trách nhiệm chính.   Theo tôi giao trách nhiệm đó cho Bộ Y tế là hợp lý nhất. Vì tất cả những ý nghĩa ở trên nên cần phải mở rộng bộ máy để có thể đảm bảo kiểm tra được độ an toàn của thực phẩm và phải tăng cường về nhân sự để làm được việc đó. Đây là việc rất hợp lý và cần thiết cho đất nước”.   Đại biểu Phạm Thị Loan (Hà Nội): “Nên giao cho Bộ Y tế làm đầu mối chính” “Nếu phân cấp bộ ngành, rồi về các địa phương thì lại “cha chung không ai khóc”. Phải có một cơ quan chịu trách nhiệm về việc đó mang tính thấu suốt từ Trung ương đến địa phương. Nếu như có một Tổng cục an toàn vệ sinh thực phẩm chẳng hạn và có hệ thống xuyên suốt xuống địa phương thì diện mạo sẽ khác. Cơ quan này chịu trách nhiệm từ khâu quy định thể chế, quy chuẩn về thực phẩm, cả về thương hiệu, độ an toàn... đồng thời phải có bộ phận kiểm soát lại việc thực hiện những quy định đó. Cơ quan chuyên ngành từ Trung ương đến địa phương này nên giao cho Bộ Y tế quản lý. Với bộ máy hiện nay thì rất khó để kiểm soát an toàn thực phẩm, mà địa phương thì họ cũng lo lắm việc nên khó mà hoàn thành nhiệm vụ”.   H.Vân ghi