Trung Quốc thiếu thiện chí, đường dây nóng với Việt Nam nguội lạnh

Khẳng định lại các hành vi sai trái của Trung Quốc và biện pháp cương quyết của Việt Nam, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình cho biết, một tháng qua, Việt Nam đã tiếp xúc, trao đổi ở nhiều cấp khác nhau với Trung Quốc. Trong các cuộc tiếp xúc, VN luôn luôn cương quyết yêu cầu Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương 981 ra khỏi vùng biển Việt Nam, ngừng ngay các hành động tiêu cực.

“Nhưng đáp lại, Trung Quốc tiếp tục hành vi đó, thậm chí hung hăng hơn, gây ra các vụ việc hết sức nghiêm trọng ở thực địa, đồng thời rêu rao nhiều thông tin sai trái, xuyên tạc về chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa”, ông  Lê Hải Bình nói.

Người phát ngôn cho biết, Bộ Ngoại giao đã 3 lần gửi công hàm yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan và tàu khỏi vùng biển Việt Nam để tiến hành đàm phán, xác định tính pháp lý của vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam nhưng Trung Quốc vẫn lảng tránh. Các hành động của Trung Quốc đang làm trầm trọng thêm tình hình, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế, gây bất bình trong dư luận Việt Nam.

Tại buổi họp báo, ông Ngô Ngọc Thu – Phó Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam tổng hợp tình hình ngoài thực địa. Theo ông Thu,  thời điểm đầu tiên, Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan tại vị trí tây nam đảo Tri Tôn của Việt Nam 17 hải lý, cách đảo Lý Sơn 19 hải lý, nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam 80 hải lý.

Ngày 27/5,  Trung Quốc di chuyển đến vị trí mới ở phía đông nam đảo Tri Tôn 25 hải lý, vẫn nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam 57 hải lý. “Từ thời điểm đầu, Trung Quốc đã sử dụng một lực lượng tàu đông đảo, thường xuyên có từ 40, cao điểm đến 140 chiếc lực lượng tham gia bảo vệ giàn khoan bao gồm các tàu chấp pháp gồm hải cảnh, hải giám, hải tuần và tàu dịch vụ, vận tải. Đặc biệt, Trung Quốc còn sử dụng cả lực lượng tàu cá vỏ sắt có lượng giãn nước từ 200-400 tấn, số lượng ngày càng tăng, có ngày 60 chiếc. Đặc biệt nghiêm trọng là Trung Quốc đã đưa 6 loại tàu chiến hiện đại tới thực địa”, ông Thu nói.


Về phương thức hoạt động, Trung Quốc tổ chức thành các vòng bảo vệ. Vòng 1 trong khoảng cách từ 1-3 hải lý. Vòng 2 trong vòng 5-7 hải lý. Vòng 3 gồm tàu chiến và tàu cá công suất lớn. Trung Quốc chia các tàu bảo vệ thành các nhóm, thường xuyên bám sát tàu cảnh sát biển, kiểm ngư Việt Nam. Khi tàu Việt Nam tiếp cận giàn khoan Hải Dương 981 thì lập tức tiến hành bao vây, chủ động sử dụng các tàu có khả năng cơ động cao đâm thẳng vào tàu Việt Nam.

Về tổng thiệt hại phía Việt Nam, đã có 24 tàu thực thi pháp luật, trong đó có 19 tàu kiểm ngư và 5 tàu cảnh sát biển bị thiệt hại. “Đáng chú ý, ngày 1/6, tàu Trung Quốc tiến hành đâm thẳng vào tàu 2016 của cảnh sát biển Việt Nam làm tàu này thủng 4 lỗ ở mạn phải, cực kỳ nguy hiểm, sâu chút nữa có thể chìm tàu”, ông Thu cho biết.

Trong khi đó, phía Việt Nam đưa ra hiện trường một số lượng tàu hạn chế, thực hiện việc tuyên truyền bằng loa phóng thanh, băng rôn, biểu ngữ. Dù bị tàu bảo vệ của Trung Quốc đâm va, phun nước, nhưng lực lượng thực thi pháp luật hết sức kiên trì, kiềm chế, kiên quyết. Ông Ngô Ngọc Thu cho hay, các lực lượng thực thi pháp luật của Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định sự có mặt ở thực địa.

Ông Hà Lê – Phó Cục trưởng Cục Kiểm ngư cho biết thêm, Trung Quốc còn tiến hành tấn công các tàu cá của ngư dân Việt Nam đang khai thác thủy sản ở ngư trường truyền thống. Đã có 12 tàu cá bị cản trở, uy hiếp, đối xử rất thô bạo. “Ngày 26/5, tàu Trung Quốc đâm chìm tàu chở 10 ngư dân của Đà Nẵng, thậm chí còn ngăn cản các tàu Việt Nam đến cứu vớt ngư dân”, ông Hà Lê nói. Chưa hết, có trường hợp tàu cá Việt Nam còn bị tàu ngư chính của Trung Quốc cướp đi trang thiết bị liên lạc và nhiều hải sản mà ngư dân Việt Nam đã đánh bắt được.

Trả lời phóng viên tại buổi họp báo, ông Ngô Ngọc Thu và ông Lê Hải Bình cùng khẳng định, dù đã dịch chuyển nhưng giàn khoan vẫn nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Ông Lê Hải Bình trả lời phóng viên Mỹ về đề nghị cho biết kỳ vọng của Việt Nam đối với vai trò của Mỹ: “Việc duy trì an ninh, an toàn hàng hải ở khu vực là lợi ích, trách nhiệm của các bên liên quan. Hoa Kỳ trong thời gian qua đã có những tiếng nói đóng góp vào hòa bình, an ninh ở khu vực. Việt Nam mong muốn Hoa Kỳ có tiếng nói, hành động tích cực hơn vào việc giải quyết tranh chấp khu vực thông qua luật pháp quốc tế”.

Người phát ngôn thông tin thêm, từ 6-10/6, tại Myanmar sẽ diễn ra hội nghị SOM – ASEAN 3 (gồm cả Trung Quốc), đoàn Việt Nam sẽ do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Quang Vinh tham dự. Tất cả các vấn đề ảnh hưởng đến an ninh khu vực, đến Biển Đông cũng như căng thẳng hiện nay cũng sẽ được bàn thảo ở một mức độ phù hợp.

Ông Trần Duy Hải  - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới Quốc gia cho biết, mới đây Trung Quốc đã cho lưu hành một công hàm tại Liên Hợp quốc về vấn đề này, nhưng đã xuyên tạc sự thật, bóp méo thực tế. “Trung Quốc cũng không đưa ra được hình ảnh nào cho thấy tàu Việt Nam tấn công tàu Trung Quốc. Chúng tôi hoàn toàn bác bỏ luận điệu của Trung Quốc nêu trong công hàm và phát ngôn của Bộ Ngoại giao. Chính báo Trung Quốc cũng đưa tin công khai việc tàu của họ đâm tàu Việt Nam”, ông Trần Duy Hải nói.

Trả lời phóng viên về hoạt động của đường dây nóng ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Quốc, ông Lê Hải Bình nhìn nhận: “Đường dây nóng chỉ có thể hoạt động hiệu quả nếu hai bên cùng có thiện chí hợp tác giải quyết. Và Việt Nam đã rất thiện chí nhưng Trung Quốc lại bất hợp tác…”.