TS Vũ Bằng và chiếc máy dò tìm "linh hồn"

Nhờ chiếc máy "thần kỳ" mà hàng nghìn hài cốt liệt sĩ đã được tìm kiếm.

Thầy "phù thủy" thời công nghệ

TS Vũ Văn Bằng sinh ra và lớn lên tại xã Hải Đông, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Ông là một trong những học sinh giỏi nức tiếng vùng đất này cuối những năm thập kỷ 1950. Ngay từ nhỏ ông đã thể hiện là người khéo tay, có tố chất thông minh, ham học hỏi, tìm tòi, khám phá. Tuy nhiên, theo TS Vũ Bằng thì, ngày nhỏ ông là người giỏi văn, luôn mơ ước mình trở thành nhà văn, họa sỹ. Dù rằng, cái ước mơ của ông đang dần được trở thành hiện thực khi đoạt giải nhì thơ và họa của Báo Lao Động (năm 1959), vẽ tranh biếm họa cho Báo Văn Nghệ gần 5 năm trời. Nhưng cuộc đời luôn có bước ngoặt bất ngờ, khi cái "duyên" đối với lĩnh vực khoa học đã kéo được ông về phía mình.

Đó là thời điểm cuối năm 1959, ông thi đỗ và theo học ngành địa chất công trình tại Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội. Sau đó, ông sang làm luận án phó tiến sỹ rồi tiến sỹ về nền móng công trình ở Ba Lan. Trong khoảng 10 năm theo học, làm việc tại đây, ông tình cờ làm quen với khái niệm "tia đất" có ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống của con người như thế nào.

Nói về "tia đất" người ngoài đạo cảm thấy mơ hồ, khó hiểu, nhưng với TS Vũ Bằng thì: "Tia đất là một dạng vật chất bao gồm tất cả những tia phát ra từ vỏ cứng của trái đất và lan tỏa lên mặt đất dưới dạng bức xạ - dạng trường. Nói cách khác, đó là những tia được sản sinh bởi hiện tượng bức xạ của những vật chất khác nhau từ dưới đất. Đó chính là một trong những thành phần của môi trường sống. Nghiên cứu môi trường đất trong đó có tia đất mang nhiều ý nghĩa: Thông qua nguyên lý tia đất - địa bức xạ với thiết bị tương ứng ta có thể tìm được các đối tượng cần tìm dưới mặt đất như: Khoáng sản có ích, quặng mỏ, đá quý, nước ngầm, hang động, nứt đất, nứt đê, sự cố của các công trình ngầm (cống thải, đường ống cấp thoát nước, ống dẫn dầu, gas, cáp điện bị nứt vỡ rò rỉ...), kể cả khảo cổ, đặc biệt là tìm mồ mả, hài cốt...".

Theo TS Vũ Bằng, tia đất xấu có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người, như đau đầu, khó thở, thần kinh, huyết áp tăng, rối loạn tuần hoàn máu, đau cơ bắp, giảm sức đề kháng, lâu dần dẫn đến ung thư. Trạng thái thường gặp nhất là giấc ngủ không sâu, không ngon, trằn trọc, đứt quãng, chập chờn, hồi hộp, khó thở, ác mộng... "Nếu chúng ta chứng minh được những điều bí ẩn này bằng khoa học, thì nó sẽ "giải oan" cho ma quỷ và thánh thần" - ông nói.

Quyết tâm là vậy, nhưng khi bắt tay vào công việc nghiên cứu, chế tạo, ông đã gặp không biết bao nhiêu khó khăn. Với số tài liệu hạn chế, ông thử bằng nhiều loại máy móc địa chất trên thế giới, thậm chí là cải tạo lại chúng, nhưng vẫn không thể bắt được "từ trường" riêng của các vật chất dưới mặt đất... Mọi chuyện tưởng chừng đã đi vào đường cụt, không có lời giải, dự án nghiên cứu của ông đành "đắp chiếu" vì thiếu tiền.

Cho đến khi về Việt Nam, ông tham gia vào dự án xây dựng hồ treo ở "cao nguyên đá" Hà Giang. Khi thực hiện dự án, một vấn đề làm nhiều chuyên gia đầu ngành về địa chất, xây dựng cơ bản phải "đau đầu" là làm sao phát hiện được các hang động cacxtơ, cũng như nguồn nước ở đâu ra? Khi đã sử dụng hầu hết các phương pháp thăm dò "truyền thống", ông đành áp dụng cách làm phi truyền thống mà nhiều dân tộc trên thế giới vẫn đang lưu truyền nhưng cũng không đạt được kết quả.

Trước sự kỳ vọng của hàng ngàn người dân nơi đây về nguồn nước sinh hoạt, sản xuất, TS Vũ Bằng tự nhủ mình phải cố gắng hết sức để không phụ sự mong mỏi của mọi người. Và cái ý tưởng về chiếc máy đo từ trường có thể phân loại được các loại vật chất, một lần nữa lại thôi thúc ông.

Và sau 2 năm (từ 2004 - 2006), qua nhiều lần thực nghiệm thành công, ông mới công bố chiếc máy BXT - 09 có khả năng khuếch đại được những tín hiệu phát ra từ lòng đất, nơi tiếp xúc giữa các môi trường vật chất khác nhau. Phương pháp này hoàn toàn khác với phương pháp địa vật lý mà trên thế giới đang sử dụng như điện, địa chấn, từ... Và với chiếc máy do mình chế tạo ra, TS Vũ Bằng không chỉ giúp người dân trên "cao nguyên đá" Hà Giang có nước sinh hoạt, mà hàng nghìn chiếc giếng, hồ treo trên núi, mạch nước ngầm khắp các tỉnh đã được ông phát hiện. Đến nay, TS Vũ Văn Bằng là người Việt Nam duy nhất nghiên cứu sâu về tia đất và ứng dụng nó trong thực tế đời sống. Việc ông thành lập Công ty Cổ phần Tia Đất chính là thể hiện tâm huyết cùng các đồng sự tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng rộng rãi.

TS Vũ Bằng (trái) và một cộng sự đang lên kế hoạch đi tìm nguồn nước ở một số nơi vùng Tây Nguyên.

Giữa tháng 5/2011, tại sân bay Cỏ Ống (Côn Đảo), TS Vũ Bằng được Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu mời đến huyện đảo này để tìm kiếm hai ngôi mộ tập thể liệt sỹ. Trước đó, mọi người đã dùng đủ cách tìm kiếm các anh, nhưng do thời gian quá lâu, địa hình địa thế thay đổi, bản thân nhân chứng sống cũng không nhớ rõ địa điểm...

Với sự chỉ dẫn của người cựu tù về địa chỉ, một thời gian ngắn, chiếc máy của TS Vũ Bằng đã báo hiệu phát hiện ngôi mộ tập thể cách chỗ mọi người đã khai quật khoảng 100m. "Khi tôi thực hiện quét khoảng 250m2 thì phát hiện được 70 bộ hài cốt, dịch ra khoảng 30m nữa máy thì thấy thêm được thêm 5 bộ. Khi đã xác định chính xác được vị trí, đào sâu khoảng 1m, đoàn đã phát hiện những mẩu xương đầu tiên, theo thời gian, số xương này đều đã ngả sang màu nâu của đất. Thấy vậy, ai cũng thương xót, xúc động đến rơi nước mắt, chẳng ai bảo ai, mọi người đều dùng tay tỉ mẩn, nhẹ nhàng cào bới hết đất, sàng lọc xương của chiến sỹ xấu số ấy rồi mặc niệm trước vong linh các anh. Chỉ nhẩm tính chưa đầy một ngày, tôi đã tìm được trên 200 bộ hài cốt của chiến sỹ...", TS Vũ Bằng nói.

Trên mảnh đất Quảng Trị máu lửa, cùng với chiếc máy của mình, TS Vũ Bằng không quản khó khăn, sương gió, lặn lội tìm kiếm khắp nơi trên mảnh đất miền Trung nắng gió này để đưa các anh về với người thân. Tại đây, ông đã tìm được 3 ngôi mộ tập thể ở Gio Linh, Đắck Rông và Ba Lòng với 823 hài cốt.

Với việc tìm hài cốt liệt sỹ, gần 6 năm qua, chỉ cần biết thông tin, được đề nghị là ông chẳng nề hà, bất kỳ chỗ nào cũng sẵn sàng tham gia vô điều kiện mà không hề đòi hỏi điều gì. Khi được hỏi vì sao lại gắn bó với công việc vất vả ấy, ông chỉ cười hiền bảo "tất cả vì cái duyên".

Ông kể, trong một lần đi công tác tại Campuchia, ông vô tình nghe được thông tin rằng, trong quá trình đào bới kênh mương ở La Dom, Công ty 72 thuộc Binh đoàn 15 đã vô tình phát hiện 17 tiểu sành. Khi ông vào thăm khu vực, vì "máu nghề" nên ông đã đưa máy ra đo thử, thật bất ngờ khi máy phát hiện thêm 30, 50 rồi đến 500 ngôi mộ được chôn cất một cách cẩn thận. Mở rộng phạm vi tìm kiếm, ông phát hiện thêm 14 hàng ngang và 12 hàng dọc nữa, nâng tổng số mộ bị "bỏ quên" lên tới con số gần... một nghìn mộ. Theo dự đoán của một số cán bộ của Ban chỉ huy quân sự huyện Đức Cơ thì rất có thể đây là khu mộ liệt sỹ quân tình nguyện, được quy tập tạm thời trong chiến tranh. Hiện nay chính quyền vẫn đang tổ chức khai quật cũng như xác định danh tính của các liệt sỹ trong khu mộ bí mật này...

Đến nay, người ta vẫn nhắc đến đoạn đường Pháp Vân - Cầu Giẽ là một điểm đen tai nạn giao thông gây chết người thường xuyên. Tại đoạn này, đã có hàng trăm vụ tai nạn và có hàng trăm người chết. Tháng 9/2005, khi ông còn đang cộng tác với Viện Địa chất đã tự tiến hành khảo sát và đưa ra nhận định: TNGT tự gây trên đường Pháp Vân - Cầu Giẽ xảy ra là do tác động của điện từ(?) Qua khảo sát ông thấy: Khu vực huyện Thường Tín cường độ trường điện từ rất lớn khiến thiết bị đo quay tròn với góc lớn hơn 360 độ. Tác động của trường điện từ gây tác hại đến cơ thể, đặc biệt là bộ não người điều khiển phương tiện, khiến TNGT xảy ra nhiều hơn dẫn đến thiệt mạng hoặc thương tật trên cung đường này thời gian qua. Giả thuyết này của ông đưa ra, khiến cho việc bấy lâu nay, người ta vẫn đồn là đoạn đường "ma ám". Với chiếc máy nhỏ xíu, ông đã đưa ra một giả thuyết được nhiều người ủng hộ, đồng thời "giải oan" cho việc ma quỷ, thánh thần "gây ra" những vụ tai nạn trên đoạn đường này.

Cùng với đó, chiếc máy "thần kỳ" mà TS Vũ Bằng chế tạo còn có những công dụng mà nhiều khi tưởng chừng như bất lực.

Hẳn chúng ta còn nhớ vụ chiếc xe khách bị cuốn trôi ở sông Lam năm 2010 cướp đi sinh mạng của 20 người xấu số. Trong chuyến công tác từ Quảng Bình về đến Nghệ An, khi nghe được thông tin về chuyến xe tang tóc kia, chẳng nề hà, ông vội vàng đến gặp Ban chỉ huy tìm kiếm, trình bày nguyện vọng của mình. Trên dòng sông mênh mông, ông bình tĩnh, cẩn trọng theo dõi mọi diễn biến do chiếc máy báo hiệu. "Trong phạm vi khoảng 100m, tôi thấy tín hiệu yếu, theo kinh nghiệm của mình, tôi xuôi theo dòng sông, càng đi, chiếc máy càng hiển thị rõ rệt. Đến khoảng 800m thì chiếc máy quay rất mạnh, hộp điện tử báo hiệu phát hiện "hài cốt". Một đoàn thợ lặn được cử xuống xem xét tình hình, vài phút sau thì có tin về vị trí xe đang nằm dưới lòng sông.

Tiếp sau là câu chuyện sập mỏ than Phấn Mễ giữa tháng 4/2012 ở xóm Khuôn 2, xã Phục Linh, Đại Từ, Thái Nguyên. Khi sự việc xảy ra, TS Vũ Bằng đã cùng với một số nhà khoa học lên tận nơi để đặt vấn đề tìm kiếm các nạn nhân ở đây. Sau một hồi ông đã xác định được nơi ngôi nhà và 4 nạn nhân đang bị vùi nấp. Tuy nhiên, vì thử xem tâm linh hay khoa học sẽ thắng, một cán bộ trong đoàn tìm kiếm hôm ấy đã chỉ đạo đào bới ở những điểm hoàn toàn khác theo sự hướng dẫn của một nhà "ngoại cảm" điều khiển từ xa.

Sau một tuần kiên trì khẳng định rằng điểm ông cắm cọc chính là nơi các nạn nhân bị vùi lấp, khi đội tìm kiếm quyết định làm theo ý của ông mà không cần sử dụng bất kỳ một phương pháp nào khác, 4 thi thể nạn nhân đã được tìm thấy. Đến lúc này, vị lãnh đạo kia và những người có mặt mới công nhận tính năng thần kỳ của chiếc máy BXT - 09 do TS Vũ Bằng chế tạo ra...

Phùng Bình