Tự hủy hoại bản thân

Tuy nhiên, có một điều là khi những vụ việc này diễn ra, dư luận xã hội gần như quên hẳn đi sự có mặt của người đáng lẽ có lỗi nhất, đó là người đàn ông đóng vai "bồ", mà chỉ tập trung vào cách hành xử của người đàn bà ngoại tình và người chồng trong cuộc. PV Báo GĐ&XH Cuối tuần đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Xã hội học Đỗ Thị Vân Anh (Khoa Xã hội học, Đại học Công đoàn) xung quanh hiện tượng này.

 

Không thể sai lầm hơn

 

Tiến sĩ Xã hội học Đỗ Thị Vân Anh.

Một loạt sự việc đau lòng xảy ra gần đây, từ quay clip sex để tố cáo sếp, cắt của quý của người tình đến tự tử, bỏ con đến chết... chỉ vì những người vợ muốn chứng minh sự trong sạch với chồng, khiến dư luận vô cùng bàng hoàng. Theo bà góc khuất đằng sau những câu chuyện đau lòng này là gì?

- Ngày xưa trong xã hội truyền thống, người ta thường không đánh giá cao phụ nữ. Đến mức độ bậc thủy tổ của Nho giáo là Khổng Tử đã từng bình luận người phụ nữ rất cay độc: "Nữ nhân nan hóa, xa chúng chúng hờn, gần chúng chúng nhờn". Nhận định đó của Khổng Tử nghe chừng thật phũ phàng và khó có thể chấp nhận. Tuy nhiên càng ngẫm, chúng ta càng thấy có khía cạnh không thể phủ nhận.

Đàn ông Việt Nam, từ trước đến giờ lúc nào cũng nổi bật lên với 3 bản tính rõ nét: tính gia trưởng, lòng tự trọng và tính ích kỷ. Với 3 đặc điểm đó, trong quá trình tương tác giới, để tạo ra sự đồng thuận trong xã hội, lại vô tình nhào nặn ra những người phụ nữ đầy sự cam chịu và chắc vì cam chịu quá nên đôi khi sinh ra cả... lòng thù hận. Người phụ nữ trong thời kỳ Phong kiến chỉ được xã hội công nhận trong trường hợp có gia đình rồi mới được quan hệ tình dục và chỉ được với chồng mình mà thôi. Tình dục trong gia đình cho dù có thú vị hoặc không thú vị, nhưng chỉ có ý nghĩa khi người vợ có thai và sinh được con trai. Còn những tình dục ngoài gia đình mà có con thì sẽ bị các hình phạt: gọt đầu bôi vôi, thả bè trôi sông, đầy ải ly hương đi nơi khác.

 

Tư tưởng đổ lỗi cho người phụ nữ dường như đã trở thành tiềm thức cố hữu trong một bộ phận người dân. Nếu người vợ phát hiện chồng mình có bồ, thay vì việc "xử lý" chồng, chị ta sẽ nghĩ ngay đến việc đầu tiên là đi "xử lý" tình địch. Và việc họ thường lựa chọn là sẽ làm cho tình địch mình xấu đi bằng cách: tạt axit, rạch mặt, làm nhục trước đám đông. Họ đổ lỗi cho người phụ nữ kia, cho rằng chị ta xinh đẹp hơn mình, cho rằng chị ta mồi chài chồng mình, v.v...  

 

Giờ đây, khi xu thế ngoại tình không chỉ dừng lại ở người đàn ông mà đã chuyển sang xuất hiện ở cả phụ nữ: "Ông ăn chả, bà ăn nem", thì việc giải quyết vấn đề này suy cho cùng vẫn chỉ là tội lỗi cho người phụ nữ. Phần nhiều những người chồng trong hoàn cảnh này thường cho rằng do vợ mình "lăng loàn, mất nết" nên thường áp dụng 2 biện pháp để trừng phạt vợ: Một: đánh đập bằng thể xác. Hai: Hành hạ về tinh thần.

 

Nửa thế kỷ đã trôi qua, từ khi có những chính sách về bình đẳng nam nữ nhưng những giá trị xưa cũ vẫn đang hiện diện trong dòng chảy của cuộc sống ngày hôm nay, bất chấp lời kêu gọi sự bình quyền...

 

Những người đàn bà này đều hành động vì muốn níu giữ chồng, giữ gia đình. Đó chẳng phải là một đức tính tốt của phụ nữ Việt sao, thưa bà?

- Đúng thế. Những người phụ nữ trong các vụ việc gần đây đã chọn những cách hành xử sai lầm đến mức không còn gì sai lầm hơn- Đó là: "Tự hủy hoại bản thân hoặc lợi ích của bản thân", "Hủy hoại người tình của mình".

 

Rõ ràng, họ đều hướng về một suy nghĩ chung là mình sẽ chịu mọi hậu quả, tội lỗi để chứng minh tình yêu hoặc chứng minh sự trong sạch. Việc tự tử hay giết con, đó chính là biện pháp tự nhận tội lỗi về phía mình. Kể cả việc quay lại clip ân ái, hay cắt "của quí" của người tình cũng là biện pháp chuộc lỗi. Nhưng cách chuộc lỗi này dường như có cả đan xen lòng thù hận. Những suy nghĩ sai lầm về mặt giá trị đó đã tạo nên những hệ lụy đáng tiếc và cuối cùng phụ nữ vẫn là nạn nhân phải gánh chịu tất cả.

 

Họ hành xử như vậy thông qua các chuẩn mực truyền thống trong gia đình. Nhưng thay vì chỉ giải quyết nội bộ, họ lại phơi bày ra ngoài để rồi giờ đây lại phải đối mặt với sự phê phán gay gắt và sức ép của dư luận xã hội

 

Hành động thấp hèn

 

Ảnh minh họa

Thay vì lên án gay gắt người 'thứ ba" trong các cuộc ngoại tình trong những vụ việc này, dư luận lại tập trung công kích chính các ông chồng - vốn là nạn nhân của người vợ ngoại tình. Điều này có "ngược đời" không thưa bà?

 

- Đúng là sau những vụ việc gần đây thì nạn nhân vốn bị vợ "cắm sừng" lại trở thành đối tượng bị lên án nhiều nhất.

 

Điều ngược đời này cũng có nguyên do của nó. Những ông chồng chấp nhận cho vợ diễn lại cảnh ân ái với người tình của vợ không phải là vì các ông ấy bất lực, không phải vì tha thứ cho vợ mà đó chính là lúc sự ích kỷ, tính gia trưởng và lòng tự trọng đang lên đến mức đỉnh điểm. Và rồi từ đó hành động "trị vợ" của họ lại trở nên thấp hèn, đi ngược lại với chính những đặc trưng mà người ta trông đợi ở người đàn ông: cao thượng và quân tử. Sự trả thù cá nhân này đã làm cho họ không còn giữ lại được sự tôn trọng của người đời. 

 Ở đây chúng ta sẽ thấy hai khía cạnh, sự nông nổi của các ông chồng trên khi bắt vợ làm tình lại với bồ để quay clip hay cắt "của quý" đều ẩn chứa bên trong một sự thâm độc đến tàn bạo. Còn phụ nữ, họ chọn cách hành xử mà theo họ là sâu sắc nhưng thực ra quá ư nông nổi, mù quáng.

 

Có nghĩa bản chất giới lệch lạc và rối nhiễu của đàn ông và phụ nữ Việt vẫn không thay đổi nhiều dù sau hàng chục năm xã hội phát triển, hòa vào nhịp sống hiện đại của thế giới?

 

- Đúng vậy. Về bản chất giới của phụ nữ và đàn ông không hề thay đổi cho dù dòng chảy của thời gian vẫn đang hối hả theo nhịp sống mới. Những tư tưởng lệch lạc và rối nhiễu về chuẩn mực, về giá trị của một số người phụ nữ đó đã làm cho xã hội hiện đại của chúng ta bị rối loạn chức năng, đi ngược lại với lợi ích của cộng đồng. Họ đã và đang làm những việc trái với luân thường đạo lý, chà đạp lên phẩm hạnh của những người trong cuộc và cả những người không trong cuộc (như những đứa con vô tội của họ). Điều này thật đáng tiếc bởi lẽ ra, trong guồng quay của xã hội công nghiệp hiện đại, gia đình luôn phải là thiết chế quan trọng nhất để tạo ra trật tự và ổn định xã hội.

 

Xin cảm ơn bà.

 

Trên một góc độ khác, có lẽ chúng ta cũng nên thông cảm với những người phụ nữ này. Bởi với họ, chồng vẫn có những giá trị rất lớn lao. Điều này là tốt. Tuy nhiên phải được nhìn nhận đúng ở những cuộc hôn nhân hiện đại. Phải hiểu rằng, hôn nhân là chuyện nghiêm túc, trọng đại của mỗi người. Cần phải có một quan niệm về hôn nhân thực tế hơn dựa trên cơ sở bảo tồn thuần phong mỹ tục, như các cụ ta ngày xưa đã từng nghĩ: "một duyên, hai nợ, ba tình". Bến bờ của hôn nhân hiện đại tuy phải là "tình" nhưng nó đâu phải cứ tự nhiên là có, mà chỉ có sau khi phải vượt qua rất nhiều "nợ", bắt nguồn từ lúc chợt thấy có "duyên" với nhau. Còn với các trường hợp trên dường như là cuộc hôn nhân "không duyên, chẳng  nợ, mất đi cái tình".