Từ vụ bé gái 12 tuổi bị người tình của mẹ xâm hại: Lý giải nguyên nhân những trẻ em bị xâm hại tình dục thường rơi vào gia đình không yên ấm

Công an quận Hà Đông (Hà Nội) đã bắt tạm giam Phạm Thanh Tùng (SN 1990, trú tại phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, Hà Nội) về tội "Hiếp dâm người dưới 16 tuổi"; khởi tố và cho tại ngoại đối tượng Hoàng Thị Thu Huyền (SN 1987, ở phường Hà Cầu, quận Hà Đông) về tội "Hành hạ người khác". Hai đối tượng trên bị khởi tố do liên quan đến vụ việc cháu Nguyễn B.H (12 tuổi, con gái của Huyền) tố cáo nhiều lần bị mẹ đánh đập và bị Tùng xâm hại tình dục.

Theo xác minh, Huyền và Tùng có quan hệ tình cảm với nhau nên đối tượng này thường xuyên qua nhà Huyền ăn cơm, ngủ lại. Từ tháng 5/2020 đến tháng 1/2021, lợi dụng Huyền đi vắng, Tùng đã nhiều lần ép cháu H quan hệ tình dục.

Hay như trước đó, đầu tháng 3/2020, một bé gái 3 tuổi bị mẹ và cha dượng bạo hành dẫn đến tử vong. Nguyên nhân được cho là sau khi sử dụng ma túy, Nguyễn Thị Lan Anh (SN 1991) và Nguyễn Minh Tuấn (SN 1991) đã có hành vi bạo hành khiến bé Nguyễn Ngọc Minh M (3 tuổi, con gái của Lan Anh) tử vong.

Nói về nguyên nhân xảy ra tình trạng trẻ em là đối tượng rất dễ bị bạo hành và xâm hại tình dục, luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn luật sư Hà Nội) chia sẻ, cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội thì tình hình tội phạm xâm hại tình dục trẻ em ngày càng diễn biến phức tạp, gia tăng về số lượng và số vụ theo từng năm. Trẻ em bị xâm hại tình dục giờ không chỉ là trả em nữ mà còn cả các em nam. Người xâm hại tình dục không chỉ là người lạ mà phần nhiều là những người có quan hệ gần gũi, thân thiết với nạn nhân. 

Hành vi bạo lực gia đình, bạo hành với trẻ em thường xảy ra giữa bố mẹ với con chưa thành niên. Thông thường, các hành vi bạo hành với trẻ em thường diễn ra trong những gia đình không có hạnh phúc, bố mẹ nghiện ngập hoặc trong những gia đình có hôn nhân phức tạp, sống chung với dì, dượng con riêng, con chung, thiếu sự quan tâm, giáo dục của bố mẹ.

Những trẻ em bị bạo hành, xâm hại thường là những em có nhược điểm về thể chất, ít có khả năng tự bảo vệ bản thân. Những trẻ em trong hoàn cảnh đặc biệt thiếu cha, thiếu mẹ; cha mẹ thiếu quan tâm chăm sóc hoặc trong những gia đình không hạnh phúc; cha mẹ là người nghiện ngập, tù tội... Hoàn cảnh khó khăn, thiếu sự bảo vệ, chăm sóc của cha mẹ, các em chưa nhận thức, ý thức được mối nguy hiểm với bản thân, thêm vào đó các đối tượng thường lợi dụng những hoàn cảnh đặc biệt, yếu thế của các em để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Những đứa trẻ bị bảo hành, xâm hại tình dục thường bị tổn hại nghiêm trọng về sức khỏe, tâm lý, thậm chí thiệt mạng. Trong số các nạn nhân bị xâm hại về tình dục thì rất nhiều em bị ảnh hưởng lâu dài về sức khỏe, tâm lý, hạnh phúc. Bởi vậy hậu quả của hành vi xâm hại tình dục không chỉ xảy ra tức thời mà còn là hậu quả lâu dài gây đau đớn, thương tật về thể xác, đe dọa về tính mạng, gây hoang mang, bất bình trong nhân dân. Nhiều trẻ em bị xâm hại tình dục dẫn đến tự sát, nhiễm bệnh về tình dục, HIV, bị trầm cảm gây đau đớn không chỉ đối với nạn nhân mà cả gia đình nạn nhân rất lâu dài.

"Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trẻ em bị bạo hành, xâm hại tình dục có phần do cha mẹ, người giám hộ, người có nghĩa vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em không thực hiện hết trách nhiệm của mình. Theo quy định của pháp luật thì cha mẹ có nghĩa vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em. Tuy nhiên, nhiều trường hợp chính cha mẹ là người vi phạm nghĩa vụ này, trở thành người bạo hành, thậm chí xâm hại tình dục đối với trẻ em.

Ngoài ra, khi cha mẹ không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình do những nguyên nhân khách quan như tù tội, nghiện ngập, vợ chồng ly hôn, công việc trở ngại...; khi cha mẹ không có khả năng bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thì các cháu được chuyển cho ông bà, anh chị, cô dì chú bác nuôi dưỡng nhưng những người này thường không thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình dẫn đến việc các cháu rơi vào tình huống sơ hở, tự ti, tiêu cực hoặc vì non nớt, chưa có nhiều kinh nghiệm sống, chưa có khả năng tự bảo vệ bản thân nên rất dễ trở thành nạn nhân của hành vi bạo hành, xâm hại tình dục", luật sư Cường phân tích.

Đối tượng Tùng bị khởi tố, bắt tạm giam về hành vi xâm hại tình dục con gái của người tình

Cũng theo luật sư Cường, công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cũng như bảo vệ, hỗ trợ trẻ em ở nhiều nơi chưa đạt hiệu quả tốt. Nhận thức của các bậc phụ huynh cũng như của trẻ em về bảo vệ trẻ em chưa tốt. Công tác bảo vệ, hỗ trợ trẻ em chưa được làm tốt ở nhiều địa phương. Các giải pháp phòng ngừa về bạo hành, xâm hại tình dục trẻ em chưa được triển khai đồng bộ đầy đủ đến cấp cơ sở. Thông thường thì trẻ em bị bạo hành, xâm hại tình dục một thời gian dài, nhiều năm mới bị phát hiện, khi bị phát hiện thì cơ quan chức năng mới vào cuộc xử lý.

"Đạo đức xã hội xuống cấp, mặt trái của kinh tế thị trường, thời điểm xã hội công nghệ phát triển, việc tiếp cận với văn hóa đồi trụy, bạo lực, khiêu dâm là rất dễ dàng, phổ biến đối với trẻ em. Cuộc sống hiện đại, tự do khiến các cặp đôi còn trẻ ly hôn rất nhiều, sau cuộc ly hôn thì trẻ em phải sống trong những gia đình "hỗn tạp", với cha, dượng mẹ kế, sống trong gia đình có nhiều phức tạp có nhiều loại con khác nhau dẫn đến mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong gia đình.

Bên cạnh đó, việc giáo dục kiến thức, kỹ năng sống cho trẻ em còn chưa tốt, đặc biệt là trẻ em trong những hoàn cảnh đặc biệt dẫn đến việc trẻ em hạn chế khả năng tự bảo vệ bản thân, tự ti, thiếu kiến thức cần thiết để bảo vệ mình trước hành vi bạo hành, xâm hại tình dục ở chính những người thân, xung quanh mình. Với những trẻ em lang thang, khuyết tật, thiểu năng trí tuệ thì nguy cơ bị bạo hành, xâm hại tình dục càng cao do thiếu sự quản lý, bảo vệ của gia đình cũng như của cơ quan chức năng", luật sư Cường lý giải.

Nguyễn Hằng