Uống 6 quả chanh mỗi sáng để thải độc cơ thể và sự hối hận của một nạn nhân khi tin theo mạng xã hội

Gần đây, trào lưu uống nước cốt chanh mỗi sáng để "thải độc cơ thể" đang nở rộ trên mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, Facebook và YouTube. Với lời quảng bá hấp dẫn như: thanh lọc gan thận, giảm mỡ máu, làm sáng da, tiêu mỡ bụng, hàng loạt người, trong đó có không ít người trẻ khỏe mạnh, đã bắt đầu ngày mới bằng ly nước chanh đậm đặc. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài "healthy" và "trendy" đó là những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe, thậm chí có trường hợp phải nhập viện cấp cứu vì lạm dụng loại quả tưởng như vô hại này.

Từ lời truyền miệng đến hậu quả nhập viện

Mới đây, một tài khoản facebook có tên N.T.N đã chia sẻ câu chuyện của chính bản thân mình để cảnh tỉnh cho những ai đang nuôi mộng "uống nước cốt chanh mỗi sáng để thải độc". Theo chia sẻ của cô thì, bản thân vốn là người khỏe mạnh, khám định kỳ đợt vừa rồi cho kết quả các chỉ số bình thường. Nhưng do 1 thời gian liên hoan, tổng kết nhiều nên chị cũng muốn thanh lọc cơ thể. Trong khi trên mạng xã hội chia sẻ nhiều về việc dùng chanh thải độc, lại thấy 1 người quen của mình "truyền kinh nghiệm " là dùng chanh mà giảm bệnh tiểu đường, mỡ máu... nên chị đã tin và làm theo. Kết quả là sau 1 tháng uống chanh, mới đầu là 1 quả, sau tăng lên 6 quả mỗi sáng thì chị đã phải đi cấp cứu vì... viêm ruột, dạ dày cấp.

Chia sẻ của chị N. nhanh chóng nhận được nhiều sự quan tâm của cư dân mạng. Nhiều người còn không ngần ngại chia sẻ lại để cảnh báo cho những ai đang có ý định dùng chanh để thanh lọc, thải độc cơ thể hay nhằm bất kì mục đích nào khác chỉ vì tin rằng "chanh là thần dược, chữa được bách bệnh".

Trường hợp của chị N. không phải là cá biệt. Tại các bệnh viện lớn đã ghi nhận tình trạng bệnh nhân bị tổn thương dạ dày, trào ngược axit, rối loạn tiêu hóa do dùng nước chanh sai cách.

Trong thời đại bùng nổ thông tin, mạng xã hội trở thành mảnh đất màu mỡ để các trào lưu chăm sóc sức khỏe lan truyền với tốc độ chóng mặt. Tuy nhiên, đi kèm với sự tiện lợi ấy là mặt trái không thể bỏ qua: Nhiều thông tin sai lệch, phi khoa học được chia sẻ và tin tưởng một cách thiếu kiểm chứng. Một trong những xu hướng điển hình là việc thần thánh hóa quả chanh như một "thuốc chữa bách bệnh", dẫn đến những hành vi sử dụng liều cao vô căn cứ và đầy rủi ro.

Không khó để bắt gặp các hội nhóm, trang cá nhân hoặc tài khoản TikTok khẳng định chanh có thể chữa đủ loại bệnh - từ những bệnh thông thường như cảm cúm, đầy hơi, viêm họng cho đến các bệnh mãn tính như mỡ máu, viêm phụ khoa, thậm chí cả ung thư. Thậm chí, trong một nhóm Facebook, nhiều người dùng còn tự nhận là mình đã "thoát suy thận độ 2 trong vòng 14 ngày" chỉ nhờ uống chanh đậm đặc mỗi sáng. Một số người còn công khai video nhỏ nước cốt chanh nguyên chất vào mắt, mũi hoặc tai để "chữa viêm xoang, viêm kết mạc, viêm tai giữa"... và còn hướng dẫn, khuyến khích mọi người làm theo.

Không có chuyện chanh là "thần dược", có thể thải độc gan, thận hay chữa được bách bệnh

Khi chia sẻ việc dùng chanh để chữa chữa bệnh, thải độc... người ta vin vào căn cứ rằng "đây là liệu pháp tự nhiên", rồi thì chanh có rất nhiều lợi ích cho sức khỏe nên "dùng chỉ có lợi chứ không có hại". Thực tế, theo các chuyên gia y tế, đây là kiểu ngộ nhận tai hại bắt nguồn từ sự pha trộn giữa chút kiến thức dinh dưỡng đơn giản và niềm tin mù quáng vào "liệu pháp tự nhiên".

Đúng là chanh có chứa vitamin C, axit citric, chất chống oxy hóa, có thể hỗ trợ tăng đề kháng và tiêu hóa nếu sử dụng đúng cách. Nhưng điều đó hoàn toàn không đồng nghĩa với khả năng điều trị bệnh, nhất là các bệnh lý nghiêm trọng như suy thận, viêm nhiễm phụ khoa hay tổn thương nội tạng. Việc dùng sai cách, đặc biệt là nhỏ trực tiếp vào mắt hay uống với liều lượng lớn khi chưa được hướng dẫn, có thể dẫn đến tổn thương mô mềm, bỏng rát niêm mạc, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm, phải can thiệp y tế.

Nói về trào lưu nhỏ chanh vào mắt, mũi, TS. BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, cho biết: Trào lưu nhỏ nước cốt chanh vào mắt là một trào lưu phản khoa học và cực kỳ nguy hiểm, có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho mắt của bạn. Lý do là vì nước cốt chanh có độ pH thấp nhưng độ axit rất cao. Việc nhỏ chanh vào mắt có nguy cơ gây tổn thương về mắt, kích ứng, khó chịu, gây ra nguy cơ ảnh hưởng giác mạc. Nếu kéo dài không điều trị kịp thời có thể gây ra tình trạng không hồi phục.

Bình luận về xu hướng uống nước cốt chanh nguyên chất vào buổi sáng đang lan rộng trên mạng xã hội, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Trung tâm Oxy cao áp Việt - Nga, Bộ Quốc phòng) cho biết, đây là một trào lưu phổ biến nhưng người dân chưa thực sự hiểu đúng.

Theo bác sĩ Hoàng, quả chanh thực sự có một số giá trị dinh dưỡng đáng chú ý như: Cung cấp khoảng 20-50mg vitamin C - một vi chất giúp tăng cường miễn dịch và chống oxy hóa. Ngoài ra, chanh chứa khoảng 5-6% axit citric, có thể hỗ trợ ngăn ngừa sỏi thận và giúp cơ thể hấp thu tốt hơn các khoáng chất. Vitamin C và axit citric còn hỗ trợ hấp thụ sắt non-heme (sắt từ thực vật), từ đó giúp phòng ngừa thiếu máu. Không chỉ vậy, chanh cũng chứa kali, flavonoid và polyphenol, những hợp chất có khả năng điều hòa huyết áp và chống viêm. Tuy nhiên, các tác dụng khác của chanh như "thải độc gan", "đốt cháy mỡ thừa" hay "kiềm hóa máu" hoàn toàn chưa được khoa học kiểm chứng. Đây là những khái niệm được thổi phồng và không có cơ sở y học rõ ràng. Việc lạm dụng chanh với hy vọng chữa bệnh hoặc "cải thiện sức khỏe" cấp tốc có thể phản tác dụng, thậm chí gây hại, nhất là khi dùng sai cách hoặc với liều lượng quá mức.

Chính bởi vậy, đừng vì những lời quảng bá hấp dẫn như "giải độc gan", "giảm cân cấp tốc", "làm đẹp da" hay "tăng cường miễn dịch" mà mọi người đã vội vàng làm theo, bỏ qua sự cân nhắc dựa trên bằng chứng khoa học.

Dùng chanh thế nào mới là hợp lý - Đừng để mạng xã hội dẫn lối sai lầm

Nhìn từ hiện tượng "chanh thải độc", có thể thấy một điều đáng lo ngại là mạng xã hội ngày nay hoàn toàn có thể là trở thành nơi phát tán "đơn thuốc" sai lầm. Một trào lưu tưởng như vô hại, thậm chí có lợi, lại có thể gây nguy hiểm nếu thiếu hiểu biết và mù quáng làm theo. Đặc biệt, trong thời đại thông tin bùng nổ, việc chọn lọc nguồn tin, lắng nghe lời khuyên của chuyên gia y tế trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Chanh không xấu, nhưng nếu dùng sai cách, thì có thể trở thành độc dược. Dù chanh có nhiều công dụng với sức khỏe, nhưng không có nghĩa là chúng ta ăn chanh càng nhiều càng tốt. Thay vào đó, hãy dùng theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế. Đó là: Có thể sử dụng nước chanh pha loãng, sau bữa sáng, lượng vừa phải (1-2 quả/ngày); Không nên uống nước cốt chanh thay nước lọc và tuyệt đối không dùng lúc bụng đói, nhất là với những người có tiền sử bệnh dạ dày; Nên kết hợp cùng chế độ ăn uống cân bằng, đủ nước, nhiều rau xanh, ngủ đủ giấc để hỗ trợ cơ thể tự giải độc hiệu quả.