Ưu tiên hậu cần cung cấp phương tiện tránh thai

Nhiều vấn đề nóng liên quan đến công tác chăm sóc SKSS/KHHGĐ đã được các đại biểu thảo luận tại Hội thảo. Ảnh N.Mai

Đối diện nhiều khó khăn, thách thức

Phát biểu tại Hội thảo, GS.TS Nguyễn Viết Tiến - Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh: Năm 2015 là mốc thời gian quan trọng để các quốc gia trong đó có Việt Nam đánh giá việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ. Đối với Việt Nam, năm 2015 cũng là năm kết thúc giai đoạn đầu thực hiện các mục tiêu của Chiến lược về DS/SKSS giai đoạn 2011-2020.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, công tác dân số, chăm sóc SKSS/KHHGĐ trong thời gian qua đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Năm 2006, Việt Nam đạt mức sinh thay thế và đã duy trì liên tục trong 10 năm qua. Tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai luôn được duy trì ở mức cao (77,2%). Chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em cũng được cải thiện rõ rệt thông qua tỷ lệ phụ nữ sinh được cán bộ y tế đỡ, tỷ lệ phụ nữ được khám thai, tỷ lệ sàng lọc và chẩn đoán trước sinh, tỷ lệ sàng lọc và chẩn đoán sơ sinh…

Bên cạnh đó, công tác dân số, chăm sóc SKSS/KHHGĐ cũng đang đối diện với nhiều khó khăn như: Mức sinh còn khác biệt lớn giữa các địa phương; Tỷ số tử vong mẹ và tỷ suất chết trẻ em cũng còn nhiều khác biệt giữa các vùng, miền. Tử vong mẹ, trẻ sơ sinh ở khu vực miền núi vẫn còn cao; Tỷ lệ quan hệ tình dục không an toàn, mang thai ngoài ý muốn và phá thai, mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục ở vị thành niên/thanh niên ngày càng tăng; Việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi chưa được đầu tư thỏa đáng trong bối cảnh già hóa dân số. Hệ thống tổ chức bộ máy, nhân sự tuyến cơ sở còn nhiều hạn chế. Nhân lực chuyên ngành sản khoa và nhi khoa thiếu trầm trọng ở tất cả các tuyến, đặc biệt là tuyến huyện…

Bà Ritsu Nacken - Quyền trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam thông tin: “Kể từ khi Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập trung bình vào năm 2010, Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, nhờ đó, sẽ đạt được hầu hết các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ vào cuối năm 2015. Tuy nhiên, theo các báo cáo đánh giá về Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ năm 2013, vẫn còn tồn tại sự khác biệt rất lớn giữa các khu vực đô thị và nông thôn, giữa các vùng địa lý và các nhóm dân cư. Những người nghèo, ở cả khu vực thành thị và nông thôn nghèo vẫn còn gặp khó khăn khi tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc SKTD/SKSS. Nhiều phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ trẻ chưa lập gia đình và phụ nữ dân tộc thiểu số vẫn không tiếp cận được các dịch vụ có chất lượng tốt”.

Cải thiện chất lượng dịch vụ chăm sóc bà mẹ, trẻ sơ sinh

Tại Hội thảo, nhiều chuyên gia lĩnh vực dân số đã đưa ra những vấn đề ưu tiên trong công tác DS-KHHGĐ trong giai đoạn tiếp theo. Liên quan đến vấn đề chăm sóc SKSS, bà Lưu Thị Hồng - Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em (Bộ Y tế) chỉ ra các đối tượng trung tâm của chương trình là phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ; Bà mẹ trong thời gian mang thai, trong cuộc đẻ, sau đẻ; Bà mẹ cho con bú; Trẻ sơ sinh và trẻ em đến hết 5 tuổi. Trong đó, đặc biệt ưu tiên các đối tượng ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới hải đảo, đồng bào dân tộc ít người và các vùng có điều kiện kinh tế khó khăn.

Bà Hồng kiến nghị, cần củng cố và phát triển mạng lưới chăm sóc SKSS thông qua việc tăng tính sẵn có của dịch vụ cấp cứu sản khoa/sơ sinh cơ bản và toàn diện. Lồng ghép  dịch vụ chăm sóc SKSS với các dịch vụ liên quan để dự phòng, phát hiện, điều trị sớm các bệnh liên quan đến đường tình dục, đồng thời mở rộng dịch vụ thân thiện với vị thành niên để phòng tránh mang thai ngoài ý muốn. Bảo đảm nguồn nhân lực chuyên ngành và nâng cao năng lực chuyên môn phụ sản, nhi, sơ sinh cho cán bộ y tế các tuyến. Thực hiện việc giảm quá tải cho các cơ sở khám chữa bệnh sản phụ khoa và nhi khoa…

Một vấn đề cũng được rất nhiều đại biểu quan tâm là việc đảm bảo hậu cần phương tiện tránh thai và cung cấp dịch vụ KHHGĐ trong thời gian tới.

Bà Vũ Thị Liên Hương - Phó Vụ trưởng Vụ Quy mô DS-KHHGĐ (Tổng cục DS-KHHGĐ) cho biết: Ở Việt Nam hiện nay, quy mô dân số nữ trong độ tuổi sinh đẻ lớn (24,7 triệu phụ nữ từ 15-49 tuổi) kéo theo nhu cầu về biện pháp tránh thai rất lớn. Tuy nhiên, thời điểm hiện tại, 10% phụ nữ tuổi từ 15-49 và 30% vị thành niên vẫn chưa được đáp ứng nhu cầu sử dụng các phương tiện tránh thai an toàn.

Theo bà Vũ Thị Liên Hương, trong thời gian tới cần tập trung đầu tư cho các tỉnh chưa đạt mức sinh thay thế, ưu tiên đối với những huyện có mức sinh cao, vùng đặc biệt khó khăn; Đẩy mạnh xã hội hóa công tác dân số theo hướng Nhà nước bao cấp đối tượng chính sách và người dân sinh sống tại vùng sâu, vùng xa... Các đối tượng còn lại tự chi trả hoặc chi trả một phần; Điều chỉnh các kênh phân phối phương tiện tránh thai.

Mai Thùy/Báo Gia đình & Xã hội