Vẫn còn may

Với nhóm làm công ăn lương như thế, tiền thưởng Tết, tặng phẩm Tết hẳn không chỉ là quà, mà là một khoản thu nhập được kỳ vọng nhất trong năm.

Còn 3 tuần nữa là hết năm âm lịch, nên không có gì ngạc nhiên khi chủ đề mà người ta đang nói đến nhiều nhất lúc này là thưởng Tết. Câu chuyện “muôn năm cũ” ấy dường như chẳng bao giờ cũ. Đã có những tiếng cười hoan hỉ. Đã thấy sự im lặng. Và chắc cả không ít những tủi hờn...

Lại một năm kinh tế khó khăn. Làm ăn không khấm khá, thưởng Tết ít là đương nhiên, nhưng cứ thấy cảnh người lĩnh thưởng đủ sắm xe hơi, kẻ nhận quà chan hoà nước mắt thì ai không khỏi chạnh lòng? Ở Đà Nẵng, có doanh nghiệp thưởng tới 175 triệu đồng, nếu ở quê, chắc đủ sắm cả sản nghiệp. Nhưng cũng có chỗ chỉ dám chi… 100.000 đồng. Vậy là chênh nhau tới cả nghìn lần. Ở Gia Lai, Kon Tum, giáo viên an ủi nhau với quà Tết là dầu ăn, nước mắm, hạt dưa, hay  chục bát đũa. Ở Hà Nội và TPHCM, năm nay “tế nhị” hơn, không công bố mức thưởng cao-thấp nhất là bao nhiêu, nhưng có lẽ sự chênh lệch cũng không phải nhỏ.

Câu chuyện thưởng Tết vì thế mà phần nào phản ánh sinh động bức tranh kinh tế - xã hội của đất nước trong cả một năm. Có nơi tăng nhẹ, có nơi giảm, có nơi “lý sự” rằng “lương tháng còn phải đi vay, nói gì đến thưởng Tết”.

Có câu, “không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng”, dẫu chẳng bao giờ có công bằng tuyệt đối nhưng những nhà quản lý phải giải thích thế nào cho vừa lòng đây khi các thầy cô giáo, các cán bộ cắm bản vùng sâu vốn đã vất vả hơn, đến cuối năm thì thiệt thòi… cũng hơn? Phải nói sao đây khi người lao động đã bị nợ bảo hiểm xã hội, nợ lương, rồi cả tiền Tết cũng bị “quỵt” nốt?

Qua rồi cái thời người lao động phấn khởi với những món thưởng Tết bằng xà phòng, kem đánh răng, thậm chí cả bằng ...dây điện. Qua rồi cái thời cứ phải sống bằng niềm tin, bằng sự động viên tinh thần hết năm này qua năm khác. Người lao động cần những giá trị thật. Ấy là chiếc áo mới cho con, là mâm cơm tươm tất, là phong lì xì cho người thân, thậm chí là “tích luỹ” cho năm mới.

Rút cục, phải giải quyết chuyện này thế nào đây? Chế tài chắc là khó. Sự tự nguyện của các “ông chủ” chắc như… nhiệm vụ bất khả thi. Hay lại tiếp tục động viên người lao động phải “vui vẻ” với 100.000 – 200.000 đồng, với gói mỳ chính, với giỏ quà chỉ có vài gói bánh kẹo, chai rượu bình dân?