Vay tiền đánh bạc, không trả được có phạm tội lừa đảo?

Xin luật sư cho biết, nếu họ tố cáo, bố cháu sẽ phải chịu hình phạt như thế nào? Người cho vay có phạm tội cho vay nặng lãi hay không?

Mai Thanh Phong

(huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa)

Trả lời:

Khoản 1, Điều 476 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định: “Lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước công bố đối với loại cho vay tương ứng”.

Thời điểm hiện tại, mức lãi suất cơ bản bằng đồng Việt Nam là khoảng 9%/năm. Do đó, căn cứ quy định tại Điều 476 Bộ luật Dân sự năm 2005 thì chỉ có thể áp dụng mức lãi suất cao nhất đối với khoản tiền bố bạn vay là: 9%/năm x 150% = 13,5%/năm. Theo bạn trình bày thì bố của bạn có vay 20 triệu đồng, với lãi suất là 2 triệu đồng một ngày, tức là lãi suất 10%/ngày, suy ra lãi suất  năm là: 10 (%) x 365 (ngày) = 3650%/năm. Mức lãi suất “cắt cổ”  này là trái pháp luật.

Việc thỏa thuận mức lãi suất 3.650%/năm không những là hành vi vi phạm pháp luật dân sự về lãi suất cho vay mà còn có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Theo đó:  Nếu hành vi của người cho vay thỏa mãn hai điều kiện sau: Cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên; Có tính chất chuyên bóc lột (hành nghề cho vay nặng lãi) thì phạm vào “Tội cho vay nặng lãi” quy định tại Điều 163 Bộ luật Hình sự hiện hành.

Nội dung bạn trình bày cho thấy, không có việc người vay tiền bỏ trốn, không có việc dùng thủ đoạn gian dối khi vay tiền và các dấu hiệu tội phạm khác nên đây chỉ là quan hệ dân sự. Cơ quan công an không đủ căn cứ để thụ lý đơn tố cáo của bên cho vay theo thủ tục tố tụng hình sự. Nếu vụ việc giải quyết theo pháp luật thì khả năng xấu nhất xảy ra là bên cho vay tiến hành khởi kiện bố bạn ra tòa án theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Luật sư Nguyễn Phú Thắng

(Công ty Luật INTERCODE)