Vì sao Tử Cấm Thành có hàng trăm con mèo sinh sống?
GĐXH - Sự hiện diện của hàng trăm con mèo tại Tử Cấm Thành không đơn thuần là ngẫu nhiên, mà là kết quả của dòng chảy lịch sử hoàng cung xuyên suốt 600 năm
Tử Cấm Thành có hàng trăm con mèo sinh sống

Ước tính có hơn 200 con mèo sống trong khuôn viên cung điện. Ảnh: Global Times
Thông tin từ Tạp chí Đời sống và Pháp luật dịch từ Global Times, những cung điện tráng lệ và kiến trúc hùng vĩ của Tử Cấm Thành khiến người ta phải trầm trồ và trở thành lựa chọn hàng đầu khi đến Bắc Kinh. Bên trong Tử Cấm Thành, bạn có thể bắt gặp một số sinh vật nhỏ bé rất đáng yêu – đó là những chú mèo. Những chú mèo này đến từ đâu?
Mèo đã xuất hiện trong Tử Cấm Thành từ thời nhà Thanh. Chúng có thể thong thả đi dạo quanh các sảnh chính. Vào thời nhà Minh và nhà Thanh, các phi tần cũng được phép nuôi mèo, thậm chí còn có cả kho lưu trữ đặc biệt để ghi chép về những con mèo cưng này. Bắt đầu từ thời nhà Minh, Tử Cấm Thành đã có một bộ phận chuyên trách quản lý mèo. Cho đến ngày nay, vẫn còn hơn 180 con mèo trong Tử Cấm Thành, và chúng có một cái tên đặc biệt nổi tiếng: Mèo Tử Cấm Thành.
Những chú mèo này lang thang khắp mọi ngóc ngách của Tử Cấm Thành; bạn có thể thấy chúng ở bất cứ nơi nào hẻo lánh. Chúng rất đáng yêu và thanh lịch. Mọi người luôn tò mò về cuộc sống của những chú mèo này trong Tử Cấm Thành. Trước đây, các cung phi thường nuôi mèo làm thú cưng và mỗi con đều có tên riêng. Vào thời đó, mèo trong cung rất được ưa chuộng.

Nhiều con được cho là hậu duệ của những con mèo từng được nuôi trong hoàng cung dưới thời nhà Minh và nhà Thanh. Ảnh: CGTN
Theo thời gian, số lượng mèo sinh sôi nảy nở và trở nên rất nhiều. Chúng không bao giờ rời khỏi Tử Cấm Thành hay nhìn thấy thế giới bên ngoài. Những con mèo trong Tử Cấm Thành rất hiền lành. Hơn 100 con mèo này sống trong một khu vực cố định mỗi ngày và đều có tên riêng cùng thông tin nhận dạng đầy đủ.
Đừng lo lắng về việc chúng làm hư hại các công trình; chúng không ảnh hưởng gì đến Tử Cấm Thành mà thậm chí còn mang lại sức sống và sinh khí cho nơi đây. Hơn nữa, mèo bắt chuột và tuần tra mọi ngóc ngách của Tử Cấm Thành, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh.
Trong một quần thể kiến trúc gần như đóng băng theo thời gian, mèo là lớp sinh vật duy nhất vẫn tiếp tục sinh sống không gián đoạn. Yếu tố quan trọng nhất khiến mèo được duy trì với số lượng lớn là kiểm soát chuột và loài gặm nhấm, bảo vệ kho tàng cổ vật quý giá làm từ gỗ, giấy, lụa và sách vở.
Tử Cấm Thành có hơn 9.000 gian phòng với hàng nghìn kho tàng cổ vật, thư tịch quý hiếm và kho lương thực, môi trường lý tưởng để chuột sinh sôi, làm hỏng cấu kiện gỗ và mang mầm bệnh trong môi trường kín.
Trước khi có các biện pháp diệt chuột hiện đại, mèo là giải pháp hiệu quả và an toàn nhất. Chúng được nuôi có hệ thống, không đơn thuần như thú cưng mà trở thành "đội thị vệ", hoạt động vào ban đêm sau giờ đóng cửa bảo tàng Cố Cung. Năm 1970, Tử Cấm Thành từng diễn ra tình trạng chuột hoành hành nghiêm trọng và được kiểm soát rõ rệt nhờ đội thị vệ mèo.
Hiện nay, Bảo tàng Cố Cung quản lý khoảng 150-200 con mèo, xem chúng là một phần di sản sống. Từ năm 2009, bảo tàng triển khai chương trình TNR (bắt, triệt sản, tiêm vaccine, thả) để kiểm soát số lượng mèo mà vẫn duy trì vai trò bảo vệ di sản. Giai đoạn 2009-2013, chi phí cho chương trình này lên tới hơn 18.000 nhân dân tệ (63 triệu đồng) cho 181 con mèo
Mèo được cung cấp thức ăn, vitamin, chăm sóc sức khỏe, nơi trú ẩn sạch sẽ và được ghi nhận thông tin cơ bản như tên, giới tính. Du khách được khuyến cáo không bế mèo, không ép chụp ảnh và không tự ý cho ăn để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng. Nhân viên bảo tàng thường nhắc "mèo là chủ của Tử Cấm Thành, con người chỉ là khách".

Mỗi con được nhân viên bảo tàng đăng ký và đặt tên. Ảnh: CGTN
Mèo thường xuất hiện ở những khu vực yên tĩnh, ít du khách như quanh Cảnh Vận Môn hoặc các dãy nhà làm việc phía Đông và Tây.
Mèo ở Tử Cấm Thành có nhiều màu sắc và hoa văn khác nhau, và du khách thường sẽ bất ngờ bắt gặp nhiều con trong khi tham quan. Lần tới khi bạn đến thăm Tử Cấm Thành, tại sao không chụp một bức ảnh những sinh vật nhỏ bé thanh lịch này?
Mèo trong Tử Cấm Thành được 'trả bổng lộc' để bảo vệ kho báu
Nếu những con mèo thời phong kiến từng được cung đình chăm sóc, các "ngự miêu" ngày nay cũng nhận được chế độ đãi ngộ riêng.
Mỗi con được nhân viên bảo tàng đăng ký và đặt tên. "Bổng lộc" của chúng không còn mang hình thức cung đình mà gồm thức ăn cho mèo, xúc xích và một số món ăn thêm. Các trạm cho ăn được bố trí tại khu vực không mở cửa cho khách tham quan, bảo đảm đàn mèo được cung cấp dinh dưỡng tương đối cân bằng mà không ảnh hưởng đến cảnh quan và hoạt động bảo tồn di tích.
Bảo tàng còn bố trí những nơi trú ẩn kín đáo để chúng có thể nghỉ ngơi, tránh dòng khách đông đúc. Nhân viên thường xuyên vệ sinh khuôn viên và triển khai chương trình triệt sản nhằm kiểm soát số lượng, hạn chế tình trạng quần thể mèo tăng quá nhanh.
Nếu mèo con mới chào đời, chúng được người chăm sóc theo dõi và tìm gia đình nhận nuôi phù hợp. Cách quản lý này giúp duy trì sự hiện diện của đàn mèo, đồng thời giảm nguy cơ chúng ảnh hưởng đến hệ sinh thái và môi trường bảo tồn của công trình cổ.
Những "ngự miêu" cũng có lịch sinh hoạt tương đối đều đặn. Người yêu mèo đã tự xây dựng các bản hướng dẫn tìm mèo trong cung điện, chia sẻ vị trí và thời điểm dễ bắt gặp chúng. Theo những bài đăng trên mạng xã hội, khoảng 15 giờ là lúc du khách có nhiều cơ hội nhìn thấy đàn mèo xuất hiện gần khu vực cho ăn.
Theo VTV.vn, không chỉ là những "kẻ diệt chuột" thầm lặng, mèo tại Tử Cấm Thành ngày nay đã trở thành một phần không thể tách rời của trải nghiệm du lịch. Ban quản lý Bảo tàng Cố Cung đã chuyên nghiệp hóa việc chăm sóc mèo thông qua chương trình TNR (bắt, triệt sản, tiêm vaccine, thả) từ năm 2009.
Mỗi chú mèo đều có tên riêng, được theo dõi sức khỏe và cung cấp nơi trú ẩn ấm áp để vượt qua mùa đông khắc nghiệt của Bắc Kinh. Những cái tên như Papa, Luban hay Baidian'er đã trở thành ngôi sao trên mạng xã hội Weibo, thu hút hàng triệu lượt theo dõi và tạo ra một làn sóng du lịch mới – du lịch "ngắm mèo" tại các khu vực yên tĩnh như Cảnh Vận Môn.
Sức hút của những "ngự miêu" còn mang lại nguồn thu khổng lồ thông qua các sản phẩm lưu niệm và văn hóa phẩm. Hình ảnh mèo xuất hiện trên mọi thứ, từ móc khóa, sổ tay đến các vở kịch thiếu nhi ăn khách như "Thần Mèo trong Tử Cấm Thành".
Việc biến mèo thành một đại sứ văn hóa không chỉ giúp hình ảnh Cố Cung trở nên gần gũi, sinh động hơn mà còn lan tỏa thông điệp về sự hòa hợp giữa con người, thiên nhiên và di sản. Trong mắt nhân viên bảo tàng và du khách, mèo chính là những "người chủ" thực sự của Tử Cấm Thành, chứng nhân lịch sử lặng lẽ quan sát sự thăng trầm của cung điện qua hàng thế kỷ.
Các chuyên gia bảo tồn di sản đánh giá cao mô hình "mèo bảo vệ di sản" của Trung Quốc. "Việc kết hợp giữa bảo tồn sinh học và quản lý hiện đại giúp duy trì sự sống động cho một quần thể di tích khô cứng. Mèo không chỉ bảo vệ gỗ, sách mà còn bảo vệ cả linh hồn của Tử Cấm Thành," một nhà nghiên cứu văn hóa nhận xét.
Về phía Bảo tàng Cố Cung, đơn vị này luôn nhấn mạnh quy tắc ứng xử giữa du khách và mèo để đảm bảo an toàn cho cả hai. "Mèo ở đây rất có cá tính, chúng quen với việc được tôn trọng. Chúng tôi luôn nhắc nhở khách rằng con người chỉ là khách ghé thăm không gian sinh tồn của chúng", đại diện bảo tàng chia sẻ. Sự chăm sóc tỉ mỉ từ thực phẩm, vitamin đến việc gây quỹ từ thiện để triệt sản cho thấy thái độ trân trọng của hậu thế đối với những người bạn đồng hành trung thành của hoàng tộc xưa.
Thông báo
