Việt Nam đã khống chế được dịch HIV trong nhóm tiêm chích ma túy

Thông tin được Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long chia sẻ tại phiên họp cấp cao bên lề Hội nghị cấp cao về HIV/AIDS năm 2021 của Liên Hợp Quốc, diễn ra tối 8/6 (theo giờ Việt Nam).

Phiên họp cấp cao với chủ đề "Không dự phòng, Không thể kết thúc: Vai trò lãnh đạo trong việc khống chế và đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS".

Tại phiên họp, chia sẻ về những kinh nghiệm trong việc ngăn ngừa các ca nhiễm mới HIV thông qua việc áp dụng các chương trình điều trị duy trì bằng Methadone - một chương trình giảm thiểu tác hại có thể gây tranh cãi, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, Việt Nam đã lọt vào nhóm một số ít quốc gia đã khống chế dịch HIV trong nhóm tiêm chích ma túy. 

Phiên họp cấp cao với chủ đề "Không dự phòng, không thể kết thúc: Vai trò lãnh đạo trong việc khống chế và đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS" với sự tham dự của GS.TS Nguyễn Thanh Long, Bộ trưởng Bộ Y tế Việt Nam.

15 năm trước, tiêm chích heroin là nguyên nhân chính làm lây truyền HIV ở Việt Nam với tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm người tiêm chích ma tuý khoảng 30%. Nhưng hiện nay tỷ lệ này chỉ còn 10% (tức là 10 người tiêm chích thì chỉ còn 1 người nhiễm HIV).

Để đạt được bước chuyển này, theo Bộ trưởng, bài học đầu tiên của Việt Nam đó chính là sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp chính quyền, với quyết tâm chính trị, việc này theo Bộ trưởng rất quan trọng. Điều này làm thay đổi nhận thức của các cấp lãnh đạo, các bộ ban ngành, đặc biệt là thay đổi nhận thức của người dân, chấp nhận nghiện ma túy như một bệnh, chứ không phải là tội phạm và từ đó tích cực điều trị. 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long, quan điểm này đã được luật hoá và đưa vào chính sách, tạo điều kiện cho việc triển khai chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone.

Đồng thời, Việt Nam cũng phân phát rất mạnh bơm kim tiêm sạch và phân phát một cách sáng tạo do cộng đồng thực hiện và triển khai đồng bộ nhiều chương trình can thiệp khác để dự phòng lây nhiễm HIV như: Phân phát bơm kim tiêm sạch, phân phát bao cao su, điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PreP).

Để giảm thiểu số người nhiễm HIV trong nhóm nghiện chích ma túy, Việt Nam cũng đã triển khai điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế. 

Cụ thể như chương trình điều trị Methadone và Buprenorphine được mở rộng, góp phần quan trọng ngăn chặn sự lây lan HIV trong nhóm tiêm chích ma túy. 

Người đứng đầu ngành Y tế Việt Nam chia sẻ, ban đầu công tác này rất khó khăn bởi các quan điểm, quan niệm từ phía người dân. Nhưng bằng công tác tuyên truyền, Việt Nam đã thuyết phục được người dân hiểu được, thay đổi nhận thức và thực hiện tốt chương trình này. Cho đến thời điểm hiện tại, có gần 53.000 bệnh nhân đang được điều trị Methadone tại 63 tỉnh thành. 

"Chương trình này được coi là thành tựu của Việt Nam, mang lại hiệu quả cao, tác động tích cực về kinh tế, xã hội, an ninh trật tự", Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh.

Ngoài ra, điều trị Methadone còn giúp người nghiện cải thiện sức khỏe, tình trạng dinh dưỡng, cải thiện và ổn định quan hệ với gia đình, giúp có công việc ổn định. 

Hội nghị cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc về HIV/AIDS được tổ chức 5 năm một lần, với sự tham gia của các nhà Lãnh đạo cấp cao các quốc gia thành viên, đại diện người nhiễm HIV/AIDS, các tổ chức quốc tế, các tổ chức xã hội - dân sự… 

Hội nghị được tổ chức nhằm khẳng định cam kết chính trị của các quốc gia thành viên trong công tác phòng, chống HIV/AIDS, tổng kết thành tựu, tiến độ triển khai chương trình phòng, chống HIV/AIDS đã thống nhất tại kỳ họp trước và thông qua kế hoạch hoạt động cho 5 năm tiếp theo.

Võ Thu