VQG Pù Mát sắp bị vặt trụi lá để... đem bán cho thương gia Trung Quốc

Lá cây chua ke được thu mua chất đống ở huyện Con Cuông (Nghệ An). Ảnh: M.H

 

Tại các huyện miền Tây tỉnh Nghệ An đang diễn ra phong trào săn lùng, thu gom, mua bán các loại lâm sản phụ. Gần đây, theo phản ánh của người dân các huyện Con Cuông, Tương Dương, Quỳ Châu… loại lâm sản phụ đang được người dân săn lùng thu gom, mua bán cho thương lái Trung Quốc là lá chua ke. Mức giá mà các thương lái áp cho loại lâm sản phụ này là 7.000 – 8.000 đồng/1kg lá chua ke khô. Với lá tươi được áp giá là 2.000 đồng/kg.

Người dân các địa phương trên cho biết, sau khi có thông tin thương lái thu mua lá loại cây này, phong trào săn lùng, thu gom, mua bán đã và đang diễn ra khá rầm rộ. Theo tính toán của người dân thu gom loại lá này thì “doanh thu” mà mỗi người dân có thể đạt được lên đến 150.000 đồng/ngày. Với mức thu này, hàng tấn lá chua ke tươi được người dân gom về mỗi ngày. Khi túi tiền của người gom dày lên thì cũng là lúc cây chua ke - một loại cây có khả năng chống sạt lở ở vùng đệm - đứng trước nguy cơ bị xóa sổ.

Điều đáng nói hơn, khu vực người dân khai thác tập trung vào vùng đệm của Vườn Quốc gia Pù Mát. Mối lo ngại khi các loại lâm sản phụ ở vùng đệm bị khai thác cạn kiệt, người dân sẽ tràn vào vùng lõi của Vườn Quốc gia Pù Mát để “hoành hành” đang hiện hữu. Chiều 5/6, trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ông Nguyễn Thanh Nhàn, Giám đốc Vườn Quốc gia Pù Mát cho biết, hiện tượng người dân thu gom, mua bán các loại lâm sản phụ đang diễn ra khắp nơi. Khu vực khai thác rầm rộ nhất tập trung ở vùng đệm của Vườn Quốc gia. 

“Các đầu nậu thu gom và người dân khai thác tập trung ở vùng bìa vườn. Thời gian rộ lên cách đây ít lâu. Hiện thông tin tuyên truyền phát qua các kênh và đặc biệt là kiểm lâm làm chặt sau khi có Nghị định 157/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý, phát triển, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản, đã góp phần làm giảm tình trạng khai thác ồ ạt. Trước đây khi đi qua thị trấn, thị tứ trong vùng dễ dàng chứng kiến cảnh người dân phơi, tập kết các loại lâm sản phụ này để cung ứng cho các đầu nậu” - ông Nhàn nói.

Cũng theo ông Nhàn: “Khi vùng đệm hết thì kiểu gì người dân cũng vào vùng lõi. Hiện chưa rầm rộ nhưng không thể tránh khỏi việc dân len vào vùng lõi của Vườn để lấy lá”. Và để ngăn chặn tình trạng này, Vườn Quốc gia Pù Mát kết hợp việc kiểm soát, tuần tra phòng cháy chữa cháy với việc ngăn chặn người dân vào vùng lõi của Vườn để khai thác trái phép.

Cũng tại khu vực miền Tây Nghệ An, ngoài lá chua ke thì các loại chè cỏ cũng được thương lái Trung Quốc thu mua. Mức giá các loại chè cỏ được được thu mua giao động từ 800 - 1.000 đồng/kg, giá này khá mềm so với lá chua ke nhưng do loại chè này khá phổ biến ở vùng bìa nên mức độ, khối lượng khai thác cũng rầm rộ và lớn không kém. Khi được hỏi, chính người dân và thậm chí là cả người thu mua đều không biết mục đích của người mua cuối cùng các loại lâm sản phụ này là gì. “Tôi thấy có người hỏi đặt mua nên gom về bán, cũng chẳng biết họ mua làm gì, bán đi tận đâu” - anh Hiền, một chủ thu gom nhỏ tại huyện Con Cuông nói.

Không chỉ thu gom các loại lá, cây ở các tỉnh phía Bắc, mà theo phản ánh của người dân khu vực Tây Nam Bộ, thương lái Trung Quốc còn thu mua những loại con “trời ơi đất hỡi”. Theo đó, từ cuối tháng 5/2013, tại vùng biển tỉnh Kiên Giang, thương lái Trung Quốc tấp nập thu mua con banh lông. Mức giá được thương lái “thổi” lên từ 600.000 - 1.000.000 đồng/kg. Đây là mức giá “khủng” vốn được áp cho các loại hải sản thuộc hạng sơn hào hải vị. 

Người dân khu vực này chưa bao giờ dám nghĩ tới loại động vật sống ở biển có tên banh lông lại có giá trị kinh tế như lúc này. Giá cao, người dân ùn ùn kéo nhau đi sắm ngư cụ, đầu tư thêm tàu thuyền để khai thác. Và lợi đâu chưa thấy, khi người dân khai thác về ồ ạt nhất thì mức giá của con banh lông đã giảm thê thảm còn 100.000 đồng/kg nhưng ế vẫn hoàn ế. Trước các hệ lụy để lại cho người dân, lãnh đạo huyện đảo Phú Quốc đã chỉ đạo các ngành chức năng địa phương này quản lý việc khai thác, mua bán loại hải sản này.

Trước đây, báo chí từng đưa tin rầm rộ về việc thương lái Trung Quốc thu mua lá điều, dừa khô, đỉa, cây phong ba, ốc bươu vàng, rễ cây sim, chân trâu, lá sim, hoa ngâu, lá vải thiều… Mức giá ban đầu bao giờ cũng cao ngất ngưởng như dừa khô giá 100.000 đồng/chục nhưng vài ngày sau giá tụt thê thảm chỉ còn 15.000 đồng/chục và tới nay thì mất dạng. Cùng đó, lá điều khô có lúc được thương lái đẩy lên 1.000 đồng/kg, tiếp sau đó là kịch bản ngừng thu mua, lá điều chất đống ngồn ngộn tại các điểm thu gom nhỏ lẻ. Kịch bản này đã tái diễn quá nhiều lần nhưng người dân vẫn lao vào những mối lợi trước mắt để rồi “gặt” họa ngay sau đó không lâu.