Vụ đi tù oan 10 năm tại Bắc Giang: Người vợ đã tìm cách vạch mặt hung thủ thế nào?

Khi chiếc xe chở ông Chấn về đến con ngõ nhỏ đầu làng đã thấy hàng trăm người dân đứng chờ. Vợ ông Chấn không kìm được xúc động, ngất ngay trên tay người thân. Bước vào căn nhà quen thuộc, ông Chấn nghẹn ngào nói: “Hơn 10 năm trong tù tôi chỉ kêu oan. Cứ ngủ thì thôi, thức lúc nào là tôi kêu oan lúc đó. Nhiều lần cứ nghĩ buông xuôi, bỏ mặc lại vợ con và mẹ nhưng không chết được”.

Phút giây đầu tiên bước vào nhà, ông Chấn thắp nén hương lên bàn thờ tổ tiên và khấn người cha đã khuất. Ông rưng rưng: “May nhờ có bố mà con mới sống được đến ngày hôm nay để chờ được giải oan”. Ngày đó, đáng lẽ ông Chấn đã bị xử tử hình, nhưng vì là con liệt sỹ nên ông được giảm hình phạt xuống còn chung thân. Nhiều người không cầm được nước mắt, họ thương cho người đàn ông chịu án oan và gia đình đã phải chịu bao thiệt thòi suốt những năm qua.

 

Bà Nguyễn Thị Chiến đã ngất xỉu trong thời khắc chồng được tự do. Ảnh: TL

Bà Nguyễn Thị Chiến (vợ ông Chấn) không ngồi dậy nổi. Bà cứ nằm trong buồng, mắt nhìn xa xăm không chớp. Thỉnh thoảng, bà vùng dậy, khóc nấc lên rồi lại nằm vật xuống, bà đã phải chịu bao điều tiếng, vất vả nuôi 4 đứa con nhưng các con của ông lần lượt bỏ học vì không chịu nổi búa rìu dư luận. Con gái lớn của ông Chấn là Nguyễn Thị Quyền (SN 1984) sang Đài Loan làm việc được 4 năm, viết thư về cho bố với lời nhắn: “Bố không về được thì con không về nước, không bao giờ nghĩ lấy chồng”.

 

Mười năm trước (ngày 15/8/2003), tại thôn Me, xã Nghĩa Trung đã xảy ra vụ án giết người, nạn nhân là chị Nguyễn Thị H. Theo kết quả khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, nạn nhân bị nhiều vết thương ở đầu, mặt, bụng làm đứt động mạch, chảy máu và mất máu cấp… dẫn đến tử vong. Ngày 17/8/2003, Công an tỉnh Bắc Giang đã ra Quyết định khởi tố vụ án, bắt tạm giam với ông Nguyễn Thanh Chấn về tội danh giết người. Ngày 26/3/2004, TAND tỉnh Bắc Giang đã mở phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Thanh Chấn và tuyên ông này mức án tù chung thân; bị cáo Chấn kêu oan và làm đơn kháng cáo. Ngày 26 và 27/7/2004, Tòa phúc thẩm Tòa án Nhân dân tối cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm vụ án, tuyên y án sơ thẩm. Trong quá trình điều tra bị cáo có khai nhận hành vi giết người, nhưng tại các phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm, bị cáo không nhận tội. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật; phạm nhân Nguyễn Thanh Chấn đã và đang chấp hành án hình phạt chung thân.

Trong vụ án oan này, bà Nguyễn Thị Chiến (vợ của ông Nguyễn Thanh Chấn) đóng góp vài trò đặc biệt. Không ai có thể nghĩ rằng người đàn bà quê mùa ấy lại mang trong mình sự nhạy cảm tuyệt vời đến vậy.

 

Câu chuyện bắt nguồn từ năm 2012, Lý Văn Chúc (bố đẻ của Lý Nguyễn Chung – hung thủ đã ra đầu thú khai nhận giết chị Nguyễn Thị H - PV) nhờ vợ kế là Nguyễn Thị Lành vay giúp 20 triệu để làm nhà ở Đắk Lắk. Chị Lành nói không đi vay được nên ông Chúc gọi điện cho Nguyễn Thị Phúc (em gái chị Lành) hỏi vay 40 triệu đồng. Biết chuyện, chị Lành can thiệp không cho vay nên giữa Chúc và chị Lành xảy ra xích mích. Khi đó, ông Chúc dọa giết chị Lành khiến người vợ kế hoảng sợ bỏ ra Quảng Ninh làm ăn.

Trong quá trình gia đình ông Chúc mâu thuẫn, bà Chiến nghe ngóng và phát hiện, mỗi lần Chúc đe dọa giết vợ, ông Hiền (bố chị Lành) đều lớn tiếng đe dọa: “Nếu nó có ý đồ giết con gái tôi, tôi tiết lộ thông tin với công an là nó đi tù mọt gông”.

Từ những thông tin lượm lặt, bà Chiến đã tìm đến ông Nguyễn Văn Khánh (bác ruột chị Lành) tỉ tê: “Em biết hết rồi, có gì bác nói với em đi!”. Sau nhiều lần thuyết phục, ông Khánh tiết lộ, sau khi xảy ra án mạng, sáng hôm sau Lành thấy chậu quần áo của Chung có nhiều máu chưa kịp giặt nên nghi con riêng của chồng là hung thủ giết người và kể lại với ông Khánh. Cuộc trò chuyện này đã được bà Chiến kịp ghi âm lại và gửi lên cơ quan chức năng.

 

Nếu là oan sai, ai sẽ bồi thường cho ông Chấn? Luật sư Dương Kim Sơn (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho hay, Khoản 2 (Điều 32 Luật trách nhiệm bồi thường nhà nước), trong trường hợp Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xét xử tái thẩm tuyên hủy bản án phúc thẩm và đình chỉ vụ án vì ông Nguyễn Thanh Chấn không thực hiện hành vi phạm tội giết người thì Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội (tuyên ông Chấn có tội) phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho ông Chấn. Các khoản bồi thường gồm: Thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút; thiệt hại do tổn thất về tinh thần; thiệt hại về vật chất do bị tổn hại về sức khoẻ (nếu có). “Hơn 10 năm ông Chấn bị tù đã kéo theo nhiều hệ lụy như 4 người con phải bỏ học vì không chịu nổi áp lực của dư luận; người thân vì tuyệt vọng nên bị tâm thần. Như vậy, tổn thất của ông Chấn và gia đình phải gánh chịu trong những năm qua là quá lớn, không gì có thể bù đắp được”, luật sư Dương Kim Sơn nói. Theo số liệu báo cáo của TAND tối cao, VKSND tối cao và các bộ, ngành, địa phương từ ngày 1/10/2012 đến ngày 30/9/2013, có 82 đơn yêu cầu bồi thường; trong đó đã thụ lý 61 đơn và 21 đơn không đủ điều kiện để thụ lý. Các cơ quan nhà nước đã giải quyết xong 48 vụ với tổng số tiền Nhà nước phải bồi thường được xác định trong các văn bản giải quyết bồi thường đã có hiệu lực pháp luật lên đến hơn 38,4 tỷ đồng. Số tiền Nhà nước phải bồi thường trong năm 2013 tăng gần 5 lần số tiền bồi thường trung bình 3 năm trước đây vì đã phát sinh một số vụ việc có yêu cầu bồi thường lớn. Kỉ lục về bồi thường oan sai trong năm 2013 tính đến thời điểm hiện tại thuộc về trường hợp ông Lương Ngọc Phi. Theo đó, ngày 26/8/2013, TAND TP Thái Bình đã ra phán quyết buộc TAND tỉnh Thái Bình phải bồi thường thiệt hại về tài sản cho ông Lương Ngọc Phi 21,4 tỉ đồng. Cuối tháng 4/1998, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thái Bình ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Phi khi đó là Giám đốc Công ty Khai thác chế biến nông hải sản xuất khẩu Hòa Bình về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản XHCN”. Ngày 29/9/1999, TAND tỉnh Thái Bình đã đưa vụ án ra xét xử và tuyên phạt ông Phi 14 năm tù về tội danh trên. Ngày 26/4/2000, TAND Tối cao xét xử phúc thẩm và tuyên ông Phi không phạm tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản XHCN”.