Xã hội hóa công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình góp phần nâng cao chất lượng dân số

Hiện nay, kinh phí Chương trình mục tiêu Quốc gia về dân số ngày càng cắt giảm. Hầu hết các dịch vụ, cung cấp phương tiện tránh thai (PTTT) chỉ bao cấp cho đối tượng nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số... Vì vậy, công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình cần được xã hội hóa (XHH) để duy trì các hoạt động, đảm bảo chỉ tiêu, kế hoạch đề ra.

Năm 2012, ngành dân số tỉnh bắt đầu triển khai dự án tiếp thị xã hội các PTTT phi lâm sàng (bao cao su và viên uống tránh thai Nigth Happy). Năm 2014, ngành dân số tỉnh triển khai thêm đề án XHH PTTT lâm sàng (đặt vòng và tiêm thuốc).

Ảnh minh họa

Theo ông Lê Văn Hùng - Phó Chi cục trưởng Chi cục DS - KHHGĐ tỉnh Đồng Tháp, việc đẩy mạnh xã hội hóa DS-KHHGĐ là tất yếu, bởi chỉ khi nào người dân có đủ điều kiện và tự nguyện chi trả cho các nhu cầu DS-KHHGĐ thì công tác này mới đạt được kết quả bền vững. Khi đó, ngân sách nhà nước chỉ đảm bảo cho các đối tượng nghèo, yếu thế và có điều kiện đặc thù.

Thời gian đầu triển khai công tác tiếp thị xã hội các PTTT gặp không ít khó khăn, thách thức do người dân vẫn còn thói quen dùng các PTTT miễn phí. Để đẩy mạnh công tác này, Chi cục DSKHHGĐ tỉnh đã đẩy mạnh nhiều hoạt động.

Công tác tuyên truyền được xác định là then chốt trong thay đổi nhận thức và tạo cho người dân có thói quen cùng chi trả một phần khi sử dụng dịch vụ KHHGĐ. Chi Cục thực hiện nhiều hình thức từ tư vấn trực tiếp theo nhóm đến đăng, phát bài tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng,...

Đồng bộ triển khai các hoạt động, quan niệm "bao cấp" trong lĩnh vực DS-KHHGĐ đã thay đổi, người dân đã chuyển sang cùng chi trả một phần của các đối tượng sử dụng bao cao su và viên uống tránh thai tại địa phương. Tại 144 xã, phường, thị trấn đã tiếp thị được hàng trăm ngàn bao cao su và vỉ thuốc viên uống tránh thai.

Hiện nay, việc cung cấp các PTTT trên phạm vi toàn tỉnh ở các đơn vị y tế công lập được thông qua 3 kênh: miễn phí, tiếp thị xã hội và xã hội hóa. Trong đó, kênh miễn phí hiện tại chỉ áp dụng cho các đối tượng hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình chính sách; kênh tiếp thị xã hội cho các đối tượng có nhu cầu sử dụng nhưng có hoàn cảnh khó khăn không thuộc đối tượng miễn phí với hình thức trợ giá. Đây là phương thức trung gian giữa miễn phí và thị trường thương mại, tạo sự chuyển đổi hành vi của người dân, góp phần giảm gánh nặng ngân sách nhà nước.

Tiến tới xã hội hóa hoàn toàn phương tiện tránh thai, đảm bảo tính bền vững của công tác DS-KHHGĐ, dân số tỉnh đã xây dựng và triển khai thực hiện Đề án xã hội hóa cung cấp PTTT và dịch vụ KHHGĐ/SKSS tại khu vực thành thị và nông thôn phát triển của tỉnh giai đoạn 2016-2020. Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh đã chỉ đạo các Trung tâm Y tế – Dân số huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh tích cực tiếp thị các PTTT trên địa bàn.

Mục tiêu là nhằm đẩy mạnh chương trình tiếp thị bao cao su, thuốc uống tránh thai thông qua mạng lưới cộng tác viên dân số để tăng khả năng tiếp cận, đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu PTTT có giá thành thấp, chất lượng tốt cho người dân; hướng tới sự công bằng trong dịch vụ, góp phần hoàn thành Chương trình mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ trên địa bàn tỉnh.

Riêng 6 tháng đầu năm 2019, toàn tỉnh đã quản lý thực hiện tầm soát sơ sinh hơn 4.900 trẻ, chiếm hơn 25% tổng số trẻ sinh ra và đạt gần 39% chỉ tiêu kế hoạch. Công tác kế hoạch hóa gia đình, các biện pháp tránh thai được duy trì thực hiện và đạt trên 95% chỉ tiêu kế hoạch năm 2019.

Bích Liễu – Gia Minh (th)