Xã hội hóa y tế nhưng cần giám sát chặt chẽ

Nâng cao chất lượng dịch vụ qua cạnh tranh lành mạnh

Báo cáo trước Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu nhấn mạnh, triển khai các chính sách của Đảng và Nhà nước, cùng với nỗ lực của ngành y tế, hệ thống y tế Việt Nam tiếp tục được củng cố và phát triển. Cả nước đã có 13.433 cơ sở y tế công lập với gần 200 nghìn giường bệnh; 74 bệnh viện tư nhân với 5.600 giường bệnh. Từ Trung ương đến các tỉnh, huyện đều có các cơ sở y tế làm công tác dự phòng. Mạng lưới y tế cơ sở đã triển khai tốt các Chương trình mục tiêu y tế quốc gia, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản có chất lượng, đặc biệt là người nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Ngành y tế đã chủ động và tích cực triển khai tốt công tác phòng chống dịch, không để dịch lớn xảy ra. Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu cũng cho biết Bộ Y tế đã xây dựng đề án Đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính (trong đó có tiền lương và khung giá viện phí) trình Thủ tướng Chính phủ. Đến nay đã có 100% các bệnh viện thuộc Bộ Y tế đã thực hiện cơ chế tự chủ. Đối với các địa phương, 90% số bệnh viện và các cơ sở sự nghiệp y tế công lập đã được giao thực hiện Nghị định 43, tự chủ về tài chính.

Theo ông Lý Ngọc Kính, Cục trưởng Cục quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, với sự đầu tư của Nhà nước, cùng với việc tích cực thực hiện chỉ thị 06/BYT-CT đã triển khai đồng bộ các giải pháp để giảm tình trạng quá tải bệnh viện, giảm tình trạng 2-3 bệnh nhân phải nằm chung một giường. Như giảm ngày điều trị trung bình hợp lý, tăng cường giúp đỡ tuyến dưới, tăng cường điều trị ngoại trú hợp lý, giảm diện tích hành chính để tăng thêm giường bệnh. Bên cạnh đó, đẩy mạnh việc củng cố mạng lưới y tế cơ sở, đầu tư nâng cấp, mở rộng và xây mới bệnh viện; tăng cường chỉ đạo tuyến... Do đó, mạng lưới khám chữa bệnh cả nước ngày càng phát triển, tình trạng quá tải từng bước được cải thiện. Nhiều kỹ thuật mới tiên tiến đã được thực hiện thành công và trở thành thường quy ở Việt Nam như ghép thận, ghép gan, thụ tinh trong ống nghiệm, phẫu thuật tim hở... Bên cạnh đó, y tế tư nhân cũng ngày càng lớn mạnh đã giúp giảm tải và giảm gánh nặng về tài chính cho y tế Nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua cạnh tranh lành mạnh, tạo điều kiện để người dân có nhiều lựa chọn hơn khi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe.

Đến nay, hơn 65% số xã, phường đã có bác sĩ.  Ảnh: TL

Về quản lý, sản xuất và cung ứng thuốc, TS Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế cho biết, Bộ Y tế đã triển khai nhiều giải pháp tích cực để đảm bảo việc cung ứng thuốc chữa bệnh đảm bảo chất lượng với giá cả hợp lý. Cung ứng thuốc năm 2008 tăng khoảng 15% so với năm 2007. Giá thuốc trong năm qua đã tương đối ổn định, riêng sau tháng 6/2008 một số thuốc đặc trị có tăng cao, tuy nhiên đến nay cũng đã ổn định trong quỹ đạo kiểm soát.

Nhiều tỉnh chưa thành lập Trung tâm DS-KHHGĐ

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế kiêm Tổng Cục trưởng Tổng Cục DS-KHHGĐ Nguyễn Bá Thuỷ, năm 2007 có sự giảm sút trong việc thực hiện các biện pháp tránh thai, đó là nguyên nhân trực tiếp tác động đến mức sinh của năm 2008. Theo số liệu báo cáo của các tỉnh, thành phố mức sinh trong 6 tháng đầu năm 2008 tăng cao. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại chính là sự giảm sút trong kết quả thực hiện chương trình DS-KHHGĐ khó có khả năng chấm dứt trước tháng 12/2008. Điều này sẽ ảnh hưởng đến mức sinh, mức sinh con thứ 3 trở lên trong cả năm 2009.

Bên cạnh đó, tỷ số giới tính khi sinh tăng lên tục từ 107 (năm 1999) lên 112 (năm 2007). Tình trạng này sẽ tiếp tục kéo dài, nếu không có biện pháp phù hợp, hiệu quả. Khoảng 2,3-4,3 triệu đàn ông không có khả năng lấy vợ sau 20-30 năm nữa. Điều này sẽ làm trầm trọng thêm các tệ nạn xã hội như mại dâm, buôn bán phụ nữ.

Thứ trưởng Nguyễn Bá Thuỷ cho biết thêm, hiện nay vẫn còn một tỉnh là Hà Giang chưa thành lập Chi cục DS-KHHGĐ. Về trung tâm DS-KHHGĐ cấp huyện mới chỉ có 43/63 tỉnh, thành phố thành lập. Đến nay vẫn còn 4 tỉnh chưa bàn giao trụ sở tuyến tỉnh là Hà Nam, Lâm Đồng, Phú Yên, Khánh Hoà; 20 tỉnh chưa bàn giao trụ sở tuyến huyện; 5 tỉnh chưa bàn giao xe ô tô là Bắc Giang, Hà Tây (cũ), Hưng Yên, Phú Yên, Tây Ninh.

Cần tập trung mũi nhọn

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh: “Việt Nam đã có cơ hội vươn lên trong những kỹ thuật cao mà thế giới thực hiện. Chúng ta cũng cần phải chọn bước đi để làm mũi nhọn phát triển ngành y tế. Trong khi ngân sách dành cho ngành y tế hạn hẹp chúng ta lại càng cần phải phát triển theo hướng “điểm” để thành công hơn trong công tác y tế, để người dân được chăm sóc sức khoẻ tốt hơn trong thời gian tới”. Phó Thủ tướng chỉ thị, cần nghiên cứu mô hình khám chữa bệnh tốt như BV Việt Đức, đưa các mặt mạnh của bệnh viện này vào thành mô hình chung để phát triển hệ thống bệnh viện trên cả nước.

Phó Thủ tướng lưu ý, cần xã hội hoá công tác y tế. Như hệ thống y tế ngoài công lập, giúp giảm tải cho các bệnh viện công lập. Nhưng cũng cần có cơ chế giám sát chặt chẽ và giới hạn thẩm quyền của các bệnh viện này. Phó Thủ tướng khuyến nghị nên tổ chức Chuyên đề “Quản lý chất lượng bệnh viện như thế nào”. Cần phải có lộ trình làm công tác quản lý chất lượng bệnh viện. Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của y học cổ truyền trong việc kết hợp đông Tây y khám chữa bệnh cho nhân dân.

Về công tác DS-KHHGĐ, Phó Thủ tướng chỉ thị Bộ Y tế cần kết hợp với Bộ Nội vụ làm việc trực tiếp ngay với cơ sở trong tháng 9 về những vướng mắc tổ chức, cũng như cán bộ, để công tác này sớm nhanh chóng đi vào ổn định, Văn phòng Chính phủ làm thông báo, yêu cầu các tỉnh trong tháng 12/2008 phải rà soát lại công tác dân số tại địa phương và có Nghị quyết chuyên đề về công tác DS-KHHGĐ. Phó Thủ tướng yêu cầu phải áp dụng những biện pháp hiệu quả nhằm giảm mức sinh và khống chế tỉ lệ giới tính khi sinh, để không diễn ra tình trạng mất cân bằng giới tính như hiện nay.

Vân Khánh