Xét xử vụ sập mỏ đá Lèn Cờ làm 18 người chết

Ông Hoàng Thanh Long - Phó Phòng TN-MT và ông Nguyễn Công Hải - Phó Phòng Công thương huyện Yên Thành,ông Phan Thế Trung (Chủ tịch UBND xã Nam Thành), có mặt tại phiên tòa

 

Đây là lần thứ 3 vụ việc được đưa ra xét xử, sau 1 lần trả hồ sơ điều tra lại vì có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm (5/2011) và 1 lần hoãn xét xử theo đề nghị của VKSND tỉnh Nghệ An (tháng 11/2012) vì mức độ nghiêm trọng cũng như phức tạp của vụ án này.

Cách đây 2 năm, ngày 1/4/2011, mỏ đá lèn Cờ do Công ty TNHH Chín Mến khai thác đã bị sập làm 18 người chết, bảy người bị thương nặng, thiệt hại hơn 430 triệu đồng. Ngay sau khi xảy ra vụ sập mỏ đá, Phan Công Chín – Giám đốc Công ty TNHH Chín Mến đã bị khởi tố, bắt tạm giam về tội Vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên.

Theo cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Nghệ An, Mỏ đá Lèn Cờ thuộc xã Nam Thành do Công ty TNHH Chín Mến làm chủ đầu tư, được UBND tỉnh Nghệ An cấp giấy phép khai thác vào ngày 23/4/2007 với diện tích khai thác 2,09 ha, thời hạn khai thác 3 năm.

Sau khi hết thời hạn khai thác, Công ty Chín Mến đã có tờ trình xin gia hạn việc khai thác mỏ đá Lèn Cờ. Ngày 19/8/2010, UBND tỉnh Nghệ An lại ra quyết định gia hạn giấy phép khai thác mỏ đá Lèn Cờ cho Công ty Chín Mến.

Được cấp phép, Phan Công Chín đã chia khu mỏ thành 15 phần để giao khoán cho 15 tổ công nhân thuộc công ty tự tổ chức khai thác. Các tổ tự mua sắm máy móc, thiết bị, thuê công nhân, khoan lỗ nổ mìn, chế bến, bán đá. Trước khi các tổ đem sản phẩm đi tiêu thụ thì Công ty Chín Mến cử hai thành viên là ông Chín và bà Hoàng Thị Mến luân phiên thu tiền 50.000 đồng/m3.  

Quá trình khai thác khoáng sản, công ty Chín Mến không thực hiện đúng thiết kế mỏ được thẩm định, phê duyệt như: “Mở moong khai thác, bố trí từ phía sườn Tây Bắc của khối trữ lượng, tuyệt đối không được mở moong khai thác về phía Nam của mỏ vì sẽ gây nguy hiểm”, nhưng công ty vẫn mở moong khai thác về phía Nam.

Trong lúc khai thác, công ty sử dụng giám đốc mỏ và người chỉ huy nổ mìn không đúng tiêu chuẩn qui định của luật khoáng sản, thậm chí từ tháng 9 năm 2008 đến ngày mỏ đá bị sập (1/4/2011) không có giám đốc điều hành mỏ. Việc khai thác chưa đảm bảo an toàn lao động, chưa thực hiện biện pháp giảm thiểu môi trường. Tính đến ngày 1/4/2011, công ty còn nợ các loại thuế và tiền quý quỹ môi trường là hơn 119 triệu đồng. Theo phản ánh của một số cơ quan chức năng, việc khai thác khoáng sản tại mỏ đá Lèn Cờ diễn ra cả trong và ngoài khu vực được cấp phép.

Những sai phạm đó là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến vụ sập mỏ đá Lèn Cờ khiến 18 người chết, 7 người bị thương vào sáng 1/4/2011.

Trước khi vụ án được đưa ra xét xử,  cơ quan điều tra cũng lần lượt khởi tố bị can  Ông Nguyễn Công Hải - Phó phòng Công thương huyện Yên Thành và Hoàng Thanh Long - Phó phòng TN&MT huyện Yên Thành về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cho rằng hành vi của hai bị can chưa đến mức phải chịu trách nhiệm hình sự. 

Trong vụ án này còn có ông Phan Thế Trung (Chủ tịch UBND xã Nam Thành), ông Nguyễn Trọng Lương (Nguyên Chánh thanh tra  Sở Công thương tỉnh Nghệ An), ông Lê Quang Huy, Trần Văn Toản, Nguyễn Duy Nhật (cán bộ Sở TN&MT tỉnh Nghệ An) có sai phạm trong công tác thanh tra, kiểm tra việc khai thác của Công ty Chín Mến và tham mưu cho UBND tỉnh Nghệ An ra quyết định gia hạn giấy phép khai thác khoáng  sản cho Công ty Chín Mến. 

 

Mặc dù vậy, theo kết luận của Cục địa chất khoáng sản – Bộ Tài nguyên môi trường, về cơ bản, hồ sơ cấp phép và gia hạn mỏ đá Lèn Cờ là đúng quy định nên không có cơ sở để truy tố hình sự các cán bộ trên. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nghệ An yêu cầu cơ quan quản lý có biện pháp xử lý hành chính nghiêm túc.

Đứng trước vành móng ngựa, ông Phan Công Chín thành khẩn nhận mọi sai phạm, thừa nhận do trình độ và năng lực quản lý kém dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, và xin chịu mọi trách nhiệm trước pháp luật.

 

Bị cáo Chín tại Tòa

Tuy nhiên, tại phiên tòa, hầu hết các nạn nhân và đại diện nạn nhân vụ sập mỏ đá Lèn Cờ đều xin cơ quan nhà nước chiếu cố, giảm nhẹ hình phạt, giảm án cho ông Phan Công Chín, và không yêu cầu bồi thường. Bà Thái Thị Sinh (có chồng mất trong vụ sập mỏ đá) phát biểu tại tòa: “công ty ông Chín đã tạo công ăn việc làm cho người dân chúng tôi, việc xảy ra tai nạn là điều không ai lường trước được, cũng không ai mong muốn. Tất cả nguyên nhân không phải tại một mình ông Chín. Vì thế chúng tôi xin tòa giảm nhẹ hình phạt cho ông Chín và không yêu cầu bồi thường”.

Sau thời gian nghị án, Hội đồng xét xử kết luận: về việc xử phạt ông Phan Công Chín có nhiều tình tiết giảm nhẹ như không có tiền án tiền sử, được bên bị hại xin giảm án, bản thân thành khẩn khai báo, nhận tội và tự nguyện, kịp thời khắc phục hậu quả, tuy nhiên do mức độ nghiêm trọng của vụ án, nên Tòa tuyên phạt  24 tháng tù giam vì “Sai phạm các quy định khai thác tài nguyên môi trường” theo khoản 2, điều 2, bộ luật Hình sự, không truy cứu trách nhiệm dân sự.

Kết thúc phiên tòa, hàng trăm người có mặt tham dự đều tỏ ra thất vọng vì cho rằng: trách nhiệm của các cá nhân liên quan trong vụ án này đã được cơ quan chức năng “ nương nhẹ?”

Hồ Hà