Xin đừng quên những giá trị gia đình

Hội nghị tổng kết phong trào xây dựng gia đình văn hoá toàn quốc, vừa diễn ra cuối tháng 7 vừa qua, là một cuộc nhìn lại những tiêu chí về gia đình văn hoá và là một tiếng chuông cảnh tỉnh tất cả chúng ta trong việc xây dựng gia đình bền vững.

Nhiều thập kỷ qua, chúng ta đã phát huy, cổ vũ cao độ những giá trị xã hội như: Anh hùng, dũng sĩ, chiến sĩ thi đua, đoàn viên tiên tiến, nhà doanh nghiệp xuất sắc v.v... Cổ vũ và phát huy những giá trị xã hội nói trên là rất đúng. Nhờ phát huy những giá trị đó mà chúng ta đã chiến thắng cả hai cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

Cũng nhờ phát huy những giá trị xã hội đó mà chúng ta đã có những tiến bộ vượt bậc trong công cuộc xây dựng kinh tế, khiến nhiều nước trên thế giới phải ngạc nhiên. Con người sinh ra, ai cũng cần khẳng định  mình và việc đó được thể hiện rõ nét nhất trong các mối quan hệ xã hội. Tôn trọng, phát huy những giá trị xã hội là kêu gọi mọi người nỗ lực cống hiến cho đất nước và lập nên những thành tích rất đáng tự hào.

Nhưng trong khi cổ vũ, phát huy cao độ những giá trị xã hội thì chúng ta lại chưa quan tâm đúng mức đến những giá trị gia đình. Chúng ta đã tuyên dương hàng chục nghìn tấm gương chiến đấu giỏi, lao động giỏi. Để tôn vinh những giá trị xã hội, chúng ta đã phong tặng nhiều danh hiệu vẻ vang cho hàng chục nghìn người có thành tích xuất sắc trong các lĩnh vực xã hội. Nhưng suốt mấy chục năm trở về trước chưa có một ông bố tốt, một người mẹ tốt nào được biểu dương, khen thưởng một cách có hệ thống. Những giá trị gia đình được xây dựng từ hàng nghìn năm nay đang đứng trước nguy cơ bị lãng quên. Đó là: Đức hiếu thảo, nghĩa thuỷ chung, đạo nhà v.v...

Xã hội ngày càng chú ý đến những người kinh doanh giỏi, kiếm tiền giỏi, đỗ đạt cao, thăng tiến trên chính trường... còn những tấm gương con cái hiếu thảo với cha mẹ, người lớn nêu gương tốt cho lớp sau, những gia đình nuôi dạy con nên người... thì ít được tôn vinh. Ngày xưa, học trò ai cũng thuộc lòng nhị thập tứ hiếu (24 tấm gương tiêu biểu về lòng hiếu thảo) và là bài học thường ngày của các nho sinh.

Trong Quốc văn giáo khoa thư, những giá trị gia đình được soạn thành những bài học rất sinh động và đậm nét. Còn ngày nay, những giá trị gia đình chưa trở thành một nội dung giáo dục quan trọng trong chương trình phổ thông, cũng như nội dung sinh hoạt, mục tiêu phấn đấu của các tổ chức xã hội. Đó là sự khiếm khuyết đáng báo động. Các giá trị gia đình là linh hồn của các gia đình, trên cơ sở đó mà chúng ta xây dựng nên tình yêu quê hương đất nước, xây dựng chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Cũng nhờ có các giá trị gia đình mà chúng ta tồn giữ được văn hoá Việt Nam suốt bốn nghìn năm nay.

Nếu các giá trị gia đình không được chăm lo bồi dưỡng thì chúng sẽ bị mai một đi và các gia đình sẽ tan rã. Tỉ lệ ly hôn ở nước ta ngày càng tăng; nạn nạo phá thai lứa tuổi chưa thành niên của Việt Nam thuộc vào nhóm cao nhất thế giới; trẻ em lang thang, người già  không nơi nương tựa ngày càng nhiều... Đó là những dấu hiệu về sự xuống cấp những giá trị gia đình.

Gia đình là những tế bào của xã hội. Tế bào có khoẻ mạnh thì cơ thể mới khoẻ mạnh. Các tế bào bị phân huỷ, nhiễm độc thì cơ thể sẽ ốm yếu. Gia đình không bền vững thì xã hội cũng không thể bền vững, càng không thể phát triển.

Gần đây, thế giới chú ý đến sự phát triển kinh tế rất vững vàng của Hàn Quốc, trong đó đáng chú ý nhất là việc phát huy những giá trị gia đình. Các giá trị gia đình đã trở thành nền tảng của nền kinh tế Hàn Quốc. Nhiều tập đoàn kinh tế thành công nhất Hàn Quốc đều phát triển từ nền tảng gia đình. Chính phủ Hàn Quốc đã khuyến khích đầu tư mạnh cho các công ty gia đình phát triển.

Các chuyên gia kinh tế nói rằng: Sự thành công của nền kinh tế Hàn Quốc là sự toả sáng của những giá trị gia đình. Nhờ biết phát huy những giá trị gia đình mà ý thức cộng đồng của người Hàn Quốc rất tốt. Người Hàn Quốc nổi tiếng là thân thiện và dễ gần. Hình ảnh những người Hàn Quốc vừa đi đường vừa nói chuyện với nhau rất vui vẻ và thân mật là hình ảnh phổ biến nhất của Hàn Quốc. Qua đó, ta thấy sự phản chiếu những giá trị gia đình vào đời sống xã hội. Người Hàn Quốc coi trọng việc dạy con nên người hơn là dạy con hơn người.

Nếu không phát huy những giá trị gia đình thì không có hạnh phúc và như thế thì sự phát triển kinh tế cho dù có cao đến mấy, mạnh mẽ đến mấy cũng sẽ trở nên vô nghĩa.

Xin đừng quên những giá trị gia đình!

Nhà văn Hoàng Hữu Các