Xoắn tinh hoàn, bệnh có thể gặp ở tuổi dậy thì

Xoắn tinh hoàn là bệnh lý cấp cứu ngoại khoa. Bệnh có thể gặp ở các bé trai và có những triệu chứng gây nhầm lẫn với những bệnh lý khác. Phát hiện và điều trị xoắn tinh hoàn kịp thời giúp tránh những biến chứng nghiêm trọng như hoại tử tinh hoàn, teo tinh hoàn.

Xoắn tinh hoàn là gì?

Xoắn tinh hoàn là khi tinh hoàn của nam giới bị xoắn lại. Xoắn tinh hoàn có thể làm chậm hoặc cắt đứt lưu lượng máu đến tinh hoàn. Thiếu máu khiến tinh hoàn bị sưng tấy và đau.

Bệnh có thể gặp ở tất cả các lứa tuổi khác nhau, tuy nhiên lứa tuổi hay gặp nhất vẫn là lứa tuổi dậy thì 12 - 16 tuổi. Thông thường, bệnh biểu hiện bằng cơn đau đột ngột, dữ dội, cấp tính ở tinh hoàn bên bị xoắn. Tuy nhiên, cũng có trường hợp khởi điểm của cơn đau không xuất phát từ tinh hoàn mà từ vùng bụng nên thường gây tâm lý chủ quan cho cả người bệnh và bác sĩ.

Nguyên nhân xoắn tinh hoàn và các yếu tố nguy cơ

Xoắn tinh hoàn có thể làm chậm hoặc cắt đứt lưu lượng máu đến tinh hoàn. Ảnh: Internet

Hai tinh hoàn nằm trong một túi treo bên dưới dương vật. Nó được gọi là bìu. Các dây thừng tinh kết nối tinh hoàn với cơ thể. Bình thường, tinh hoàn được gắn vào bên trong bìu nên chúng không di chuyển xung quanh.

Một số nam giới được sinh ra mà không có mô giữ tinh hoàn tại chỗ. Nếu không có mô này, tinh hoàn có thể tự do di chuyển bên trong bìu. Trẻ sơ sinh có thể bị xoắn tinh hoàn do các mô kết nối chưa hình thành.

Ở độ tuổi từ 12 đến 16 (mặc dù bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi)

Thường tập thể dục cường độ cao

Làm tổn thương tinh hoàn

Tiếp xúc với cái lạnh

Có một sự phát triển của tinh hoàn trong tuổi dậy thì

Đã từng bị xoắn tinh hoàn trong quá khứ hoặc trong gia đình đã có người bị xoắn tinh hoàn.

Các triệu chứng xoắn tinh hoàn

Khi lưu lượng máu bị cắt đứt, cơn đau do xoắn sẽ rất nghiêm trọng. Tinh hoàn bị sưng và có thể hoại tử nếu không được điều trị. Điều trị nhanh chóng có thể cứu tinh hoàn khỏi tổn thương vĩnh viễn. Khi có các triệu chứng sau đây, người bệnh cần đi khám ngay bởi đó có thể là triệu chứng của xoắn tinh hoàn:

Đau dữ dội, đau dữ dội ở một bên bìu; Bìu đỏ và sưng tấy; Một bên tinh hoàn đột nhiên cao hơn bên kia; Đau bụng; Buồn nôn, ói mửa; Sốt; Muốn đi tiểu thường xuyên; Cảm thấy chóng mặt; Sờ thấy khối u trong bìu; Máu trong tinh dịch;

Chẩn đoán xoắn tinh hoàn

Xoắn tinh hoàn ngoài màng

Thường xảy ra ở thai nhi hoặc trẻ sơ sinh do tinh hoàn có thể xoay tự do và di động nhiều trong bìu. Bình thường tinh hoàn được treo và cố định bởi cấu trúc tinh hoàn - mào tinh hoàn ở phía sau.

Xoắn tinh hoàn trong màng

Trong trường hợp bất thường với dị tật "hình cái kẹp chuông" tinh hoàn dễ bị xoắn do thiếu sự cố định trong bìu và thường là xoắn tinh hoàn trong màng.

Nếu bị xoắn tinh hoàn, cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa tiết niệu để điều trị. Đôi khi bác sĩ có thể tháo xoắn tinh hoàn và thừng tinh bằng tay, nhưng trong hầu hết các trường hợp, sẽ cần phẫu thuật, được gọi là tiêm tinh hoàn, để khắc phục tình trạng xoắn tinh hoàn.

Có thể gây tê hoặc gây mê không cảm thấy đau trong quá trình phẫu thuật. Phẫu thuật để tạo một vết cắt nhỏ trên bìu và tháo xoắn thừng tinh. Điều này được gọi là tách phẫu thuật. Sau đó, sẽ gắn tinh hoàn vào bên trong bìu để ngăn chúng xoắn lại.

Nếu tinh hoàn bị tổn thương quá nặng, bác sĩ phẫu thuật sẽ cắt bỏ nó. Phẫu thuật này được gọi là cắt bỏ tinh hoàn.

Xoắn tinh hoàn cần điều trị sớm để tránh những biến chứng nghiêm trọng.

Biến chứng xoắn tinh hoàn

Người bệnh sẽ có cơ hội cứu tinh hoàn nếu được phẫu thuật trong vòng 6 giờ kể từ khi cơn đau bắt đầu. Sau 12 giờ, dòng máu bị tắc nghẽn có thể gây tổn thương vĩnh viễn. Tinh hoàn có thể cần phải được phẫu thuật cắt bỏ. Nó cũng có thể làm giảm khả năng sinh sản của người bệnh.

Phòng ngừa xoắn tinh hoàn

Cách duy nhất để ngăn ngừa xoắn tinh hoàn là phẫu thuật để gắn tinh hoàn vào bên trong bìu. Nhưng điều này chỉ được thực hiện nếu đã bị xoắn hoặc hiện đang trải qua nó. Điều này không được thực hiện như một biện pháp phòng ngừa.

Sau khi cắt bỏ tinh hoàn, người bệnh cần nghỉ ngơi và tránh bất kỳ hoạt động thể chất nào có thể làm tổn thương vùng đó trong một thời gian như không nên chơi thể thao trong vòng 4-6 tuần.

BS Quang Dương