Xôn xao “thần dược” nấm lim xanh trị bách bệnh

Nấm lim xanh quảng bá tràn lan…  Ảnh: L.X

 

Thời gian gần đây, thông tin về loại nấm lim xanh được tìm thấy ở rừng Suối Bùn, Quảng Nam ,có công dụng kỳ diệu trong trị ung thư và vô số căn bệnh khác khiến dư luận xôn xao. Không ít người cất công vào tận nơi để tìm mua bằng được nấm lim xanh với hy vọng trị được căn bệnh nan y quái ác… Tuy nhiên, không ít người đã gặp "quả đắng" khi mua phải nấm lim xanh giả, tiền thì mất mà bệnh vẫn không thuyên giảm.

 

Tin đồn lan nhanh “chóng mặt”…

Thông tin về nấm lim xanh trị được bệnh ung thư lan truyền với tốc độc chóng mặt. Thậm chí, có hẳn những bài viết về nhân chứng, người thật, việc thật đã chữa khỏi ung thư nhờ uống nấm lim xanh, được người dân photo truyền tay nhau. Trong đó, có cả tên, địa chỉ của những người khỏi ung thư nhờ uống nấm lim xanh, khiến nhiều người càng tin tưởng vào loại "thần dược" này mà cất công vào tận tỉnh Quảng Nam để tìm mua bằng được.
 Bà Nguyễn Thị Phương (Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội) kể: "Nghe nói nấm lim xanh chữa được cả những bệnh ung thư quái ác, chỉ cần sắc lấy nước uống một thời gian rồi ăn uống tẩm bổ là bệnh tình thuyên giảm đáng kể, sức khỏe dần hồi phục như người khỏe mạnh bình thường. Tôi được người bạn cho tập tài liệu ghi cả tên tuổi, địa chỉ người mắc bệnh ung thư khỏi nhờ uống nấm lim xanh. Trong đó có người ở xã Thanh Tuyền, huyện Dầu Tiếng (Bình Dương)".

 

Một gói nấm đóng sẵn trong túi nilon. Ảnh: L.X

Thực tế, thông tin trên tập giấy được nhiều người dân truyền tay nhau đúng là có ghi cụ thể trường hợp một người đàn ông ở Bình Dương bị xơ gan đang nằm "chờ chết" thì nay đã phục hồi sức khỏe nhờ uống nấm lim xanh. Một người nữa cũng được nhắc đến trong tài liệu truyền tay là người phụ nữ ở cùng địa phương trên, bị u nang buồng trứng, vùng lách, gan, vùng chậu đều có hạch, hóa trị được 4 lần thì bác sĩ cho về nhà. Từ chỗ chỉ còn khoảng 40 kg, nằm liệt giường, mỗi ngày ăn vài thìa cháo cầm hơi, thì nay người phụ nữ này đã phục hồi, đi lại bình thường nhờ loại nấm thần kỳ trên.

Trước những thông tin "người thực việc thực", rất nhiều người tỏ ra tin tưởng loại nấm lim xanh có khả năng chữa được ung thư. Bà Nguyễn Thị Oanh (Hạ Đình, Thanh Xuân) bảo: "Tôi thấy nhiều người khỏi bệnh nhờ uống nấm lim xanh. Nhưng nghe nói phải là loại nấm ở rừng Quảng Nam mới có công hiệu. Tôi đang sắp xếp công việc để vào tận Quảng Nam tìm mua thì mới yên tâm, chứ mua ngoài này không biết thật giả thế nào".

"Thần dược" giá tới 15 triệu đồng/1kg

Cùng với việc rộ lên thông tin về loại "thần dược" thì thị trường nấm lim xanh cũng được dịp tăng giá đến "chóng mặt". Thời gian đầu, mỗi kg nấm lim xanh chỉ được bán với giá 3 đến 4 triệu đồng, thì có thời điểm nó được chào bán với giá lên tới 13 đến 15 triệu đồng/kg.

 

TS Nguyễn Thị Chính "Chưa có công trình nghiên cứu khoa học hoàn chỉnh nào về khả năng trị bệnh ung thư của nấm lim xanh".

Tuy nhiên, dù có bỏ ra khoản tiền lớn thì cũng chưa chắc đã mua được loại nấm lim xanh thật. Thậm chí, có khi "vớ" phải nấm nhãn hay nấm mù u. Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Chính- một chuyên gia hàng đầu về nấm: Thời gian vừa qua xuất hiện tình trạng một số người lợi dụng tin đồn để đẩy giá nấm lim xanh lên cao tới hơn chục triệu đồng/kg để trục lợi. Thực chất, nấm lim xanh thực chất là nấm tự nhiên mọc trên cây lim xanh trong rừng. Để phân biệt thì nấm lim xanh tự nhiên trong rừng thường có hình thức xù xì, xấu hơn nhiều so với nấm nhân tạo. Nấm lim xanh có 6 loại, nếu nấm mọc ra từ rễ lim thì sẽ ra loại nấm đỏ hay hồng linh chi. Nấm mọc ra từ vỏ cây lim xanh thì là loại nấm đen hay còn gọi là hắc linh chi có màu nâu xám ngả đen. Nếu mọc ra từ lõi cây lim thì sẽ có loại nấm trắng hay còn gọi là bạch linh chi. Nhưng nếu mọc ra từ giữa vỏ và lõi cây lim thì là loại nấm vàng có tên là hoàng linh chi. Ngoài những loại trên thì còn có nấm lim xanh màu xanh được gọi là Thanh chi và nấm lim xanh màu tím được gọi là Tử chi. Trong số các loại nấm lim xanh kể trên thì nấm Bạch chi và Thanh chi là hiếm hơn cả. Mặt trên cây nấm tự nhiên trong rừng thường có nhiều chỗ bóng như sừng, trong khi mặt dưới cây nấm mịn như nhung, hoặc có thể có lỗ chỗ những vết nhỏ li ti. Nấm lim xanh rất đắng, bã của nấm để lâu cũng khó thiu, khó hỏng.

Không những khó phân biệt mà việc mua được nấm Lim xanh thật cũng vô cùng khó. Hiện đủ loại nấm lim xanh được chào bán trên mạng, có khi giảm giá tới... 40% hay tặng kèm quà khi mua 1 kg nấm. Tuy nhiên, TS Nguyễn Thị Chính cho hay: Nếu không có kinh nghiệm, người tiêu dùng sẽ bị mua phải hàng trộn, hoặc nấm kém chất lượng, thậm chí chỉ là nấm nhãn hay nấm rẻ tiền...

Đồn thổi không căn cứ

Cùng những dòng thông tin tràn lan quảng bá về "thần dược" nấm lim xanh là những bài thuốc hướng dẫn cụ thể cách sử dụng, công dụng. Để chế biến thành canh súp thì dùng nấm lim xanh đun lấy nước nấu các loại canh thịt hoặc súp bồi bổ rất tốt cho người mới ốm dậy, người già yếu. Để uống dạng trà thì nghiền nấm lim xanh thành bột, bọc túi vải cho vào ấm hãm uống như uống trà hoặc cho vào tách hãm bằng nước thật sôi trong 5 phút sau đó uống hết cả bã. Nếu ngâm rượu thì dùng nấm lim xanh khô để nguyên chiếc hoặc thái lát, ngâm với rượu mạnh khoảng 20 ngày; uống rượu ngâm lim xanh vào buổi tối, mỗi ngày 1 đến 2 chén. Tuy nhiên, phương pháp ngâm rượu này cũng được khuyến cáo là tuyệt đối không được dùng với người có triệu chứng về gan, dạ dày.

 

Bà Nguyễn Thị Phương đang nghiên cứu tập tài liệu về nấm lim xanh.

Thậm chí, "thần dược" này còn được quảng bá là... dưỡng da: "Nấm lim Xanh nghiền nhỏ, trộn với mật ong làm mặt nạ dưỡng da, bã lim xanh có thể đun làm nước tắm cho da dẻ hồng hào"!. Vô số công dụng của nấm lim xanh được giới thiệu tràn lan trên mạng, trong đó có cả chữa ho, dị ứng, viêm gan, viêm mật, vv... Rất nhiều trang web chuyên về nấm lim xanh cũng liên tục chào bán, giới thiệu về công dụng của "thần dược"...
Hàng loạt những công dụng được quảng bá tràn lan khiến nhiều người  phải "hoa mắt chóng mặt" giữa mê cung hoặc lầm tưởng: Đây là thần dược trị bách bệnh.

Theo TS Nguyễn Thị Chính: Về cơ chế ngăn ngừa những bệnh nan y của nấm linh chi nói chung (trong đó có nấm lim xanh); trước tiên đây là một loại thức ăn rất đầy đủ dinh dưỡng. Thứ hai là các hoạt chất có trong nấm có tác dụng trung hòa các chất độc, tăng khẩu vị ăn uống, điều chỉnh những sai hỏng trong cơ thể, nâng cao hệ miễn dịch. Từ đó, giúp cơ thể khỏe mạnh. Tuy nhiên, cũng theo TS Nguyễn Thị Chính thì nấm lim xanh mọc trong tự nhiên có hoạt tính dược liệu nhiều hay ít còn tùy thuộc vào khí hậu, thổ nhưỡng của từng vùng, chứ không phải nấm mọc ở đâu cũng có được hoạt chất chữa bệnh như nhau. Do điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu thích hợp nên nấm lim xanh Quảng Nam có tỉ lệ các hoạt chất có ích cao hơn những khu vực khác. "Nhưng người dùng cũng nên cẩn thận vì nấm lim xanh rất dễ bị nhầm với các loại nấm khác mọc gần cây thiết lim; đặc biệt là trong bối cảnh buôn bán nấm gắn mác lim xanh lộn xộn như hiện nay. Chưa kể, hiện chưa có công trình nghiên cứu khoa học hoàn chỉnh nào về khả năng trị bệnh ung thư của nấm lim xanh"- TS Chính khuyến cáo.

 

Cảnh giác với nấm phủ hóa chất "Khi chọn mua nấm trị bệnh thì phải xem còn bào tử trên bề mặt nấm hay không, nấm còn càng nhiều bào tử thì công dụng càng nhiều. Nếu là nấm có chân thì chân nấm phải bóng. Phải quan sát xem là nấm có vết mốc, mối mọt hay không, cây nấm phải còn rắn chắc thì mới là tốt. Người tiêu dùng không nên chọn những cây nấm linh chi đã bị mất độ bóng trên bề mặt, hoặc có những lỗ tròn nhỏ bằng đầu kim. Đó là loại nấm cũ hoặc có thể đã bị chiết xuất chỉ còn phần xác. Đặc biệt, khi nấu chín, nước linh chi bao giờ cũng có vị đắng. Nhưng một số nấm Trung Quốc, khi nấu lên, nước đầu rất đắng nhưng đến nước thứ hai thì không còn mùi vị gì nữa. Nguyên nhân do nấm đã bị phủ bằng hoá chất tạo vị đắng và phủ màu cho đẹp mắt. Những loại nấm kém chất lượng có thể gây đau bụng, tiêu chảy cho người dùng". Tiến sĩ Nguyễn Thị Chính

Lã Xưa