Xử lý tài sản kê khai không trung thực thế nào?

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (đoàn TP Đà Nẵng) phát biểu trong phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Nhiều ý kiến đa chiều về 2 phương án Chính phủ trình

Theo dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) do Chính phủ trình Quốc hội, điều 59 quy định về xử lý tài sản, thu nhập kê khai không trung thực hoặc tài sản, thu nhập tăng thêm mà người có nghĩa vụ kê khai không giải trình được một cách hợp lý, đã đưa ra hai phương án: Phương án một quy định khi kết luận tài sản, thu nhập thực tế của người có nghĩa vụ kê khai lớn hơn tài sản, thu nhập đã kê khai hoặc có tài sản, thu nhập tăng thêm mà người kê khai không giải trình được một cách hợp lý về nguồn gốc của tài sản, thu nhập chênh lệch hoặc tăng thêm đó và chưa có căn cứ xác định do phạm tội mà có, thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày ban hành kết luận xác minh tài sản, thu nhập, cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập gửi kết luận xác minh tài sản, thu nhập đến cơ quan quản lý thuế có thẩm quyền yêu cầu thực hiện việc thu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế… Việc thu thuế không loại trừ việc xử lý trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản đối với người kê khai, nếu các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết một vụ án hình sự có liên quan chứng minh được tài sản kê khai không trung thực, tài sản tăng thêm không giải trình một cách hợp lý có được hoặc có nguồn gốc từ hành vi phạm tội. Phương án hai cũng dạng tài sản như trên thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày ban hành kết luận xác minh tài sản, thu nhập, cơ quan, đơn vị kiểm soát tài sản, thu nhập gửi kết luận xác minh tài sản, thu nhập đến cơ quan có thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền bằng 45% giá trị của phần tài sản, thu nhập chênh lệch hoặc tăng thêm.

Đại biểu Trịnh Ngọc Thúy (đoàn TPHCM) nói: “Quan điểm của tôi không đồng ý chọn phương án 1. Tôi chỉ đồng ý chọn một phần phương án 2. Đó là chỉ đặt chế tài xử lý vi phạm hành chính và phạt hành chính đối với người có nghĩa vụ kê khai khi có hành vi không khai đầy đủ các tài sản thuộc quyền sở hữu của mình, có nghĩa là các tài sản không được kê khai sẽ bị xử lý. Mức độ xử lý tùy theo quy định, có thể tịch thu toàn bộ. Đối với các tài sản, thu nhập đã được người có nghĩa vụ kê khai khai đầy đủ, không có cơ quan có thẩm quyền nào chứng minh là có liên quan đến vi phạm pháp luật, hành chính, hình sự hay buộc phải thực hiện nghĩa vụ dân sự thì những tài sản này đương nhiên là tài sản hợp pháp, áp dụng cho mọi công dân trong xã hội”.

Đại biểu Bế Minh Đức (đoàn Cao Bằng) lại cho rằng: “Tôi nhất trí lựa chọn phương án 1 mà Ban soạn thảo đề xuất theo hướng thực hiện việc thu thuế thu nhập cá nhân trong trường hợp kết luận tài sản, thu nhập thực tế của người có nghĩa vụ kê khai lớn hơn tài sản, thu nhập đã kê khai nhưng không loại trừ việc xử lý trách nhiệm hình sự và tịch thu tài sản nếu các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết một vụ án hình sự có liên quan chứng minh được tài sản kê khai không trung thực, tài sản tăng thêm không giải trình một cách hợp lý có được hoặc có nguồn gốc từ hành vi phạm tội”.

Người đứng đầu cơ quan phải chịu trách nhiệm nếu cấp dưới tham nhũng?

Bàn về dự thảo luật nêu trên, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (đoàn TP Đà Nẵng) nêu vấn đề: “Tham nhũng là khuyết tật bẩm sinh của quyền lực nhưng quyền luôn gắn với trách nhiệm. Quy định về trách nhiệm là một giải pháp hạn chế khuyết tật nảy sinh từ quyền, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong phòng, chống tham nhũng. Đây là quy định mở, mang tính khuyến khích nhưng rất cần thiết. Mặc dù, từ chức là một chuyện bất đắc dĩ nhưng trong rất nhiều trường hợp là việc nên làm, thể hiện lương tâm của cán bộ, công chức nhận trách nhiệm và rút lui trong danh dự. Đồng thời, cũng là cách để nguồn nhân lực được bố trí hợp lý hơn. Tuy nhiên, không ít quy định về trách nhiệm người đứng đầu thiếu cụ thể, tính khả thi không cao. Theo dự thảo, chế độ trách nhiệm đối với người đứng đầu cơ quan để xảy ra tham nhũng tưởng chừng như đơn giản và khá rõ ràng. Người đứng đầu cơ quan phải chịu trách nhiệm về mọi công việc của cơ quan, kể cả việc cấp dưới tham nhũng. Nhưng với cách thức tổ chức hệ thống công vụ như hiện nay, đây thực sự là một vấn đề nan giải, dễ dẫn đến chỗ không quy được trách nhiệm cho ai”.

Nhấn mạnh về sự cần thiết của công tác phòng, trừ tham nhũng, đại biểu Nguyễn Bắc Việt (đoàn Ninh Thuận) khẳng định: “Cử tri, nhân dân mong muốn phải cương quyết, kiên trì tiêu diệt tham nhũng, phải xử lý nghiêm minh, thu hồi tài sản có được từ tham nhũng. Cử tri có đề xuất đối với giặc tham nhũng này là phải tiêu diệt và từ thực tiễn đó… Về tên luật, nên nghe ý kiến của cử tri, của nhân dân, lấy tên luật là Luật Phòng, trừ tham nhũng để thể hiện quyết tâm tiêu diệt tham nhũng. Mặt khác, thực tế tham nhũng cũng như sâu mọt đối với cây trồng, đối với sự phát triển bình thường. Đối với sâu, với mọt ta nói “trừ sâu, diệt cỏ” chứ ta không nói “chống sâu, chống cỏ”. Ý của dân theo tôi cần suy nghĩ và có thể đổi tên thành Luật Phòng, trừ tham nhũng”.

Minh Anh