Y tế TP.HCM muốn “giải bài toán hóc búa”

Hiện nay dù chưa thực sự dẫn đầu cả nước trong lĩnh vực y tế, song quá tải trong hệ thống y tế TP.HCM là điều khó phủ nhận. Số liệu từ Sở Y tế đô thị này cho thấy trong năm 2015 hệ thống y tế trên địa bàn đang đáp ứng 36,5 triệu lượt khám, chiếm 1/4 tổng lượt khám bệnh cả nước (146 triệu lượt).

Điều này không khó lý giải, trong mắt của hơn 36,5 triệu dân ở 23 tỉnh/thành phía Nam trước nay vẫn xem TP.HCM là trung tâm lĩnh vực y tế của cả khu vực. Vừa trực tiếp chăm lo sức khỏe đối với 8 triệu dân địa phương, vừa trở thành “địa chỉ đỏ” của 28 triệu dân trong khu vực phía Nam, hệ thống y tế trên địa bàn TP.HCM không quá tải mới là điều lạ.

Trong bối cảnh đó, TP.HCM tiếp tục đặt mục tiêu dẫn đầu cả nước và ngang tầm khu vực Đông Nam Á trong lĩnh vực y tế. Mục tiêu này khiến hệ thống y tế tại TP.HCM đối mặt với tình trạng quá tải trầm trọng hơn nữa khi số dân xem đô thị này là “địa chỉ đỏ” trong lĩnh vực y tế không chỉ là 36,5 triệu mà sẽ là gấp đôi.

Vừa muốn dẫn dầu, vừa muốn không bị quá tải không hề là bài toán dễ có đáp án.

Buổi họp báo định kỳ hằng quý tại Sở Y tế TP.HCM hôm 4/7.

Hôm 4/7, tại cuộc họp báo định kỳ hằng quý, Sở Y tế TP.HCM đã thông tin về hàng loạt đối sách mang tính chiến lược nhằm giải quyết bài toán hóc búa nói trên. Theo đó, để dẫn đầu trong lĩnh vực y tế, địa phương này sẽ tập trung phát triển chuyên sâu đối với toàn bộ bệnh viện chuyên khoa và bệnh viện đa khoa hạng 1.

Theo PGS.TS Nguyễn Tấn Bỉnh – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, chiến lược này hướng tới mục tiêu biến toàn bộ bệnh viện chuyên khoa và bệnh viện đa khoa hạng 1 thành nơi điều trị chuyên sâu kỹ thuật cao, hạn chế thấp nhất tình trạng bệnh viện chuyên sâu bị phân tán nguồn lực vì bận lo khám chữa bệnh ban đầu.

Xét về nguồn lực mà TP.HCM đang có, gồm cả tài chính lẫn nhân lực y tế, chiến lược phát triển chuyên sâu đối với các bệnh viện chuyên khoa và bệnh viện đa khoa hạng 1 hầu như không gặp trở ngại. Song để các bệnh viện này không “bận lo khám chữa bệnh ban đầu” mới là điều cốt lõi làm nên sự hóc búa của bài toán “dẫn đầu-quá tải”.

Bệnh viện H. Củ Chi vừa được xây mới và đi vào hoạt động với sự hỗ trợ nhân lực, thiết bị từ 10 bệnh viện chuyên sâu.

Theo PGS.TS Nguyễn Tấn Bỉnh, y tế TP.HCM đang “tái cấu trúc” toàn bộ mạng lưới y tế cơ sở, từ các bệnh viện quận/huyện đến trạm y tế phường/xã, thậm chí đến cả khu phố trong tương lai gần, nhằm củng cố năng lực khám chữa bệnh ban đầu, “chia lửa” với các bệnh viện chuyên sâu.

Một lần nữa sự hóc búa lại hiện rõ, vì niềm tin của cộng đồng đối với mạng lưới y tế cơ sở là là thách thức lớn mà y tế TP.HCM phải vượt qua bằng sự đầu tư trang thiết bị, hạ tầng cơ sở, đặc biệt là nguồn nhân lực y tế.

Liên quan đến thách thức này, ông Bỉnh tin tưởng hệ thống y tế TP.HCM sẽ sớm vượt qua bằng lối hỗ trợ cả dọc lẫn ngang đối với nguồn nhân lực. Theo đó, hỗ trợ dọc là bệnh viện chuyên sâu luân phiên hỗ trợ bác sĩ xuống bệnh viện quận/huyện theo mô hình của Bộ Y tế (1816, bệnh viện/phòng khám vệ tinh), rồi bệnh viện quận/huyện luân phiên hỗ trợ bác sĩ xuống trạm y tế trên địa bàn của mình.

Hỗ trợ nhân lực theo chiều ngang tức là nguồn bác sĩ mới từ trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Đây là trường Y đào tạo bác sĩ, điều dưỡng đối với công dân TP.HCM để phục vụ riêng cho sự phát triển y tế của đô thị này. Theo ông Bỉnh, trong vòng 3 năm tới, thế hệ bác sĩ rời trường y khoa này đã là bác sĩ chuyên khoa I với 9 năm đào tạo liên tục, sẽ được phân công đến mạng lưới y tế cơ sở (bệnh viện quận/huyện xây mới hoặc sửa chữa).

Bên cạnh đó, theo ông Bỉnh, mạng lưới y tế cơ sở tại TP.HCM còn được hoàn thiện bởi mô hình bác sĩ gia đình, mô hình cấp cứu vệ tinh 115… với tốc độ “phủ sóng” mạnh mẽ. Sau khi hoàn thiện đến từng trạm y tế (mô hình bác sĩ gia đình), nhiều khả năng y tế TP.HCM sẽ tính đến cả cấp độ khu phố.

Mô hình bác sĩ gia đình đang được y tế TP.HCM tăng tốc độ "phủ sóng" nhằm sớm hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở, với sự giúp sức của trường ĐH Y dược TP.HCM và trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Trong ảnh: Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến thăm cơ sở thực hành bộ môn bác sĩ gia đình của ĐH Y dược TP.HCM đặt tại bệnh viện Q.2.

Với các đối sách nhằm hoàn thiện “đôi cánh” chuyên sâu và cơ sở, cùng với sự góp sức của lĩnh vực y tế tư nhân đang phát triển mạnh, giới lãnh đạo y tế TP.HCM tin rằng “chú chim” (hệ thống y tế trên địa bàn) sẽ bay cao, sẽ vừa phát triển chuyên sâu vừa không lo quá tải.

Tuy nhiên, sự lạc quan của PGS.TS Nguyễn Tấn Bỉnh cùng các đồng sự tại Sở Y tế TP.HCM trong việc đưa ra đáp án cho bài toàn hóc búa “dẫn đầu-quá tải” cũng có “chừng mực” nhất định. “Quá tải trong hệ thống y tế TP.HCM có 50% đến từ các tỉnh/thành trong khu vực. Vì vậy mọi nỗ lực của y tế TP.HCM sẽ nhằm vào 50% quá tải tại chỗ, còn lại sẽ phụ thuộc vào sự phát triển hệ thống y tế các tỉnh/thành bạn mà y tế TP.HCM luôn đồng hành, hỗ trợ theo chỉ đạo của Bộ Y tế (Đề án 1816, bệnh viện hạt nhân-vệ tinh)” – ông Bỉnh chia sẻ thêm.

Đỗ Bá