Ý tưởng xử lý toàn bộ nước hồ Hà Nội: Liệu có viển vông?

> Xử lý ô nhiễm sông hồ: Vẫn chỉ nửa vời!
> Công nghệ mới "made in Việt Nam": Có thể nuôi cá trên sông Tô Lịch

Xử lý ô nhiễm: Vẫn phải chờ

Gia đình ông Hà Minh Tần (Thụy Khuê, Hà Nội) ở cạnh hồ Tây từ bao đời nay. Sáng nào hai vợ chồng ông cũng đi bộ dọc ven hồ. Theo bà Nga, vợ ông Tần, vào ngày động trời, cá chết nổi lềnh phềnh trên mặt hồ, gây mùi hôi thối không chịu nổi. Xung quanh hồ, hàng trăm nhà hàng, hộ dân sinh sống nhưng mạnh ai nấy xả nước thải, rác rưởi xuống mặt hồ nên đã ô nhiễm, lại càng ô nhiễm khủng khiếp hơn.

Đối diện hồ Tây là hồ Trúc Bạch cũng ô nhiễm không kém. Sáng 23/9, khi chúng tôi có mặt, mùi thối khắm, tanh tưởi từ hồ bốc lên khiến người dân đi bộ quanh hồ hóng gió vẫn phải đeo khẩu trang.

Cũng trong sáng 23/9, tại hồ Ngọc Khánh, hàng lớp cá chết nổi trắng mặt hồ. Ông Lê Hoàng Xuân Trường (khu tập thể Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội) cất công đi xe bus gần 10km lên đây hóng gió, ôn lại một kỉ niệm cũ nhưng ông thất vọng và liên tục phải lấy tay bịt mũi trong suốt câu chuyện với chúng tôi vì mùi tanh của cá chết, mùi hôi của nước bẩn bốc lên nồng nặc.

Việc ô nhiễm hồ Hà Nội từ trước đến nay quá hiển nhiên. Tuy nhiên, theo dự kiến, để chuẩn bị cho Kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội tới, những hồ này sẽ được xử lý trong sạch.

Trước mắt, Công ty TNHH nhà nước một thành viên thoát nước Hà Nội sẽ có đánh giá tổng thể về chất lượng nước của các hồ trên địa bàn Thủ đô. Sau đó, một nhóm nhà khoa học trẻ của Khu Công nghệ cao Hoà Lạc sẽ chịu trách nhiệm xử lý chất lượng nước bằng chế phẩm thân thiện môi trường LTH 100.

Đây là dạng chất lỏng màu trắng, được nghiên cứu và thử nghiệm thành công trên cơ sở tận dụng các phế thải nông nghiệp. LTH 100 đã được áp dụng để xử lý nước hồ Văn (Quốc Tử Giám) và cho kết quả ban đầu khá tốt. Việc xử lý sẽ được tiến hành thí điểm ở một số hồ, nếu có kết quả tốt sẽ tiếp tục được nhân rộng đến các hồ khác trên địa bàn nội thành Hà Nội.

Xử lý nước hồ Văn bằng chế phẩm LTH 100. Ảnh: M.H

Trao đổi qua điện thoại với đại diện Phòng xử lý nước thải (Công ty TNHH nhà nước một thành viên thoát nước Hà Nội) về dự án này, được biết Công ty vừa có đánh giá sơ bộ về chất lượng nước hồ ở Hà Nội. Còn việc triển khai đến đâu, một thành viên nhóm khoa học trẻ (Khu Công nghệ cao Hoà Lạc) cho biết, phải chờ thời gian cùng những bàn bạc với các sở chuyên ngành nhằm đánh giá, lên phương án một cách cụ thể và khoa học.

Đừng làm xấu hơn hoặc hỏng đi

Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện Hà Nội (cũ) có hơn 100 hồ lớn nhỏ, trong đó, riêng khu vực nội thành có khoảng 20 hồ lớn. Nhiều nhà khoa học cho rằng, ô nhiễm hồ Hà Nội đang ở mức nghiêm trọng, đặc biệt các hồ nhỏ, lưu thông kém. Trong đó, hai hồ quan trọng nhất là hồ Tây và hồ Hoàn Kiếm phải có cách xử lý thận trọng khi làm sạch để đảm bảo hệ sinh thái đặc biệt ở đây không bị xáo trộn.

PGS.TS Hà Đình Đức (Hội bảo vệ Thiên nhiên & Môi trường VN) cho biết, tháng 11 tới, một số nhà khoa học Đức sẽ đưa thiết bị máy móc đến nhằm làm sạch hồ Hoàn Kiếm bằng công nghệ hút bùn hiện đại. Như vậy, có thể yên tâm với việc xử lý hồ Hoàn Kiếm vì đã có nhiều nhà khoa học tầm cỡ đánh giá cho dự án này.

Tuy nhiên, với hồ Tây, PGS Đức cho hay đã có rất nhiều đề án “giải cứu” được đưa ra trước đây nhưng đến nay ô nhiễm vẫn hoàn ô nhiễm, bởi nhà khoa học và người quản lý không có tiếng nói chung. Thậm chí, các đề án của nhà khoa học này đưa ra không nhận được sự đồng thuận hoàn toàn của các nhà khoa học khác.

Với những hồ khác, trước đây chúng ta đã có trục vớt, làm sạch một số hồ, nhưng theo đánh giá của Viện Công nghệ môi trường (Viện KH&CN), hồ Thiền Quang, hồ Thành Công và hồ Giảng Võ, sau khi được cải tạo và làm đầy bằng nước mưa cùng nước thải pha loãng đều tái ô nhiễm, mặt nước đầy váng xanh, cá chết.

Xem ra việc “giải cứu” các hồ ở Hà Nội không dễ dàng chút nào, nhất là khi triển khai cùng lúc. Theo một lãnh đạo Viện Công nghệ môi trường, hiện phía Viện vẫn chưa biết gì về dự án này. Tuy nhiên, cần có các cuộc hội thảo nghiêm túc mới nên triển khai đồng loạt phương án xử lý. Cần làm cho hồ Hà Nội sạch đẹp chứ không được biến nó xấu hơn hoặc phá hỏng đi.

Mỹ Hà