27 năm làm vợ cho... anh rể
Chuyện buồn về người đàn bà ở buôn Tang, xã Phú Cần, H.Krông Pa (Gia Lai) làm vợ khi mới lên 10 tuổi vì hủ tục cứ thế tuôn chảy khi có người vô tình hỏi đến.
Chị mất tích, em thế chân
Chàng rể Alê Bhuar người cùng xã đã vượt qua “sát hạch”, vượt qua đám trai trong buôn để nhận được cái gật đầu của cô gái H’len tuổi đôi mươi. Rượu, thịt ê hề, người của buôn vui chơi đến hai ngày mới vãn. Đùng một cái, một buổi H’len đi rẫy rồi không thấy về. Mọi người tất tả đi tìm nhưng đến hai con trăng lặn cũng không thấy.
Alê Bhuar đi khắp nơi trong vùng, lên cả rừng tìm vợ như người mất hồn, nghĩ rằng hay vợ mình bị lạc? Nhưng rồi anh lại nghĩ: vợ mình lên nương lên núi mòn cả tay chân thì sao lạc được. Alê Bhuar chọn cách cuối cùng là ở nhà chờ vợ. Nhưng chờ đến hơn hai tháng, thức xọp người, bầu bạn của Alê Bhuar những ngày này là những ghè rượu uống cháy cổ.
Ai đó trong buôn Tang buông lời: “Nhà H’len phải đền vợ cho thằng Alê Bhuar rồi!”. Đền là phải bò, phải heo, phải gà, rượu nữa. Nhà H’len hết cả của cải sau lễ cưới. Ngày thực hiện lệ làng càng đến gần. Bố H’len nghĩ mãi, cuối cùng quả quyết: Con H’len đi lâu như thế là nó không về nữa rồi. Thằng Alê Bhuar nói chuyện đòi vợ rồi, cưới con H’Ruk cho nó thôi.
Năm ấy, H’Ruk mới lên mười. Đám cưới mà chàng rể chẳng ai khác là Alê Bhuar 24 tuổi và cô dâu là H’Ruk đang ngây ngô tuổi chơi tuổi lớn. Đem vòng tay (vật đính ước) mà anh rể mới trao, cô hồn nhiên khoe với người làng. Mọi người trong buôn lại được một phen no say.
Cô bé H’Ruk cười vang một góc nhà, bước xuống cầu thang ra chơi với chúng bạn trong buôn mà chẳng thể biết được cơn khổ từ đây đã trói cuộc đời mình.
Những ngày buồn
Ksor H’Ruk không hiểu sao sau bữa người trong buôn vui chơi uống rượu ca hát xong, cô phải đi theo anh rể Alê Bhuar như cái bóng. Ngày trước cô vẫn thường hay lên rẫy với ba mẹ, giờ Alê Bhuar dẫn cô đi. Chăn bò, lấy củi, quanh cô lúc nào cũng có anh rể. Mãi rồi cũng thành quen. Chỉ người trong buôn và ba mẹ cô là khác, nhìn H’Ruk ngày càng ra dáng thiếu nữ, mắt họ ngấn buồn. H’Ruk vẫn hồn nhiên, chỉ thỉnh thoảng đỏ mặt chạy đuổi đánh đám trai gái cùng lứa khi chúng trêu cô và anh rể là… vợ chồng! Những chuyện này, mỗi tối cô đều háo hức kể cho anh rể nghe, còn cả nhà ngồi lặng im.
Hơn 13 tuổi, H’Ruk đã ra dáng thiếu nữ. Bố mẹ H’Ruk cắt một khoảnh đất, dựng nhà, bảo cô và anh rể Alê Bhuar ra ở. Bấy giờ cô mới hiểu những lời trêu đùa của đám trẻ trong làng. Cô còn muốn đi chơi với đám bạn, còn muốn vui với chúng trong những dịp hội làng. Cô thiếu nữ chưa kịp vui đã trở thành đàn bà.
H’Ruk kể đã có lần cô khóc chạy về nhà xin ở lại, không quay về nhà nữa. Mẹ cô nói: “Mày muốn bỏ chồng phải có 2 con trâu. Không có trâu thì có 3 con bò đền cho nó. Mày có thì mày đền đi, tao không có đâu”. Cô hiểu, ước mong được quay về nhà đã thành tuyệt vọng từ ngày cả nhà thực hiện tục “nối dây” cho cô với anh rể.
Bốn đứa con lần lượt ra đời, gánh nặng cơm áo oằn lưng H’Ruk như chính cuộc đời cô vậy.
|
Tục nối dây Nối dây là một tập tục lâu đời trong một số cộng đồng người bản địa ở Tây nguyên. Theo tục này, khi người vợ qua đời, người chồng muốn tái hôn buộc phải lấy một người con gái trong gia đình vợ (có thể là em gái vợ còn rất nhỏ tuổi hoặc người chị vợ già hơn mình rất nhiều) miễn là người đó chưa có chồng. Những người đó gọi là người nối dây. Nếu không còn người để nối dây thì người chồng phải về lại nhà mẹ đẻ với hai bàn tay trắng. Ngược lại, nếu người chồng mất mà gia đình chồng không muốn mất của cũng phải đưa người (anh trai hay em trai chưa có vợ của người chồng) sang nhà người vợ đã mất để thực hiện tục nối dây. Nhà thơ Văn Công Hùng, một người ở Tây nguyên lâu năm và có nhiều chuyến đi tìm hiểu, nghiên cứu văn hóa bản địa cho biết: “Thực ra tục nối dây là một cách giữ của cải bởi nhiều dân tộc bản địa ở Tây nguyên theo chế độ mẫu hệ. Hiện hủ tục này đã không còn”. |
Theo Trần Hiếu (Thanh Niên Online)
Hàng ngàn cây hoa đào nở sớm, người bán hạ giá nhưng vẫn vắng khách mua
Xã hội - 6 giờ trướcNhiều tuyến phố trung tâm tỉnh Nghệ An những ngày cận Tết hoa đào bày bán khắp nơi, người bán liên tục hạ giá nhưng vẫn vắng khách mua.
Hà Nội: Chợ hoa Tết nhộn nhịp ngày 28 tháng Chạp, người dân hối hả 'săn' cây cảnh giá rẻ về nhà
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH - Ngày 28 tháng Chạp, không khí sắm Tết tại Thủ đô Hà Nội đang trở nên náo nhiệt hơn bao giờ hết khi các chợ hoa đồng loạt "hạ giá, xả hàng", tạo nên một bức tranh rộn ràng sắc xuân trên khắp các nẻo đường.
Khởi tố vụ án xe Mercedes bị cào xước thân xe khi đỗ trên vỉa hè ở Hà Nội
Pháp luật - 9 giờ trướcCông an Hà Nội khởi tố vụ án để điều tra hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản liên quan chiếc xe Mercedes bị cào xước khi đỗ trên vỉa hè.
Chợ hoa lớn nhất TP Hồ Chí Minh đông nghịt người mua chiều 28 Tết
Xã hội - 9 giờ trướcChiều 15/2 (tức 28 tháng Chạp), chợ hoa Hồ Thị Kỷ - thủ phủ hoa tươi giữa lòng TP Hồ Chí Minh, ken đặc người mua. Dòng người đổ về ngày một đông, chen chân giữa những sạp hoa tươi ngập tràn sắc Xuân tạo nên khung cảnh thật nhộn nhịp.
Toàn cảnh trận địa pháo hoa ở Hà Nội chào mừng năm mới Bính Ngọ 2026
Xã hội - 13 giờ trướcTrong đêm Giao thừa Tết Bính Ngọ 2026, Hà Nội sẽ tổ chức 33 điểm bắn pháo hoa với 34 trận địa, gồm 11 trận địa tầm cao và 23 trận địa tầm thấp.
Camera AI có ghi hình và xử phạt xuyên Tết không? CSGT trả lời cụ thể
Xã hội - 13 giờ trướcCamera AI ghi hình và xử phạt xuyên Tết không là câu hỏi được nhiều người dân quan tâm khi lưu thông vào dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Quy định mới nhất về khoảng cách giữa các xe năm 2026, lái xe cần lưu ý không bị phạt rất nặng
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Tuân thủ quy định pháp luật về khoảng cách giữa các xe khi tham gia giao thông là điều người lái xe cần nắm rõ. Năm 2026, khoảng cách giữa các xe được quy định thế nào?
Mùa xuân xa nhà của những "trụ cột" tuổi 20 vượt khó
Đời sống - 15 giờ trướcDù không được về nhà ăn bữa cơm đoàn viên nhưng sự cố gắng và lòng hiếu thảo của những đứa con xa quê đã khiến ngày Tết trở nên ấm áp, ý nghĩa.
Hà Nội: Camera AI trích xuất danh sách 124 trường hợp vượt đèn đỏ tại nút giao điểm Phạm Văn Bạch
Pháp luật - 16 giờ trướcGĐXH - Trong 24 giờ qua (từ ngày 13/2 - 14/2), hệ thống Camera AI đã ghi nhận sự gia tăng đột biến về số lượng vi phạm tại nội đô, đặc biệt là danh sách dài các trường hợp vượt đèn đỏ bị "mắt thần" ghi lại một cách chính xác.
Quy định mới nhất về xử phạt vi phạm giao thông đường bộ phổ biến năm 2026
Đời sống - 17 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là hành vi vi phạm giao thông phổ biến và các mức xử phạt theo quy định của Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Người tham gia giao thông nên biết để tránh bị xử phạt.
Người sinh 3 tháng Âm lịch này nhân duyên đại vượng: Ngày càng giàu nhờ nhiều mối quan hệ
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi, người sinh vào một số tháng Âm lịch nhất định thường có nhân duyên tốt đẹp, biết gây dựng mối quan hệ bền chặt, nhờ đó mà con đường làm ăn hanh thông, tài lộc ngày càng dồi dào.