27 năm làm vợ cho... anh rể
Chuyện buồn về người đàn bà ở buôn Tang, xã Phú Cần, H.Krông Pa (Gia Lai) làm vợ khi mới lên 10 tuổi vì hủ tục cứ thế tuôn chảy khi có người vô tình hỏi đến.
Chị mất tích, em thế chân
Chàng rể Alê Bhuar người cùng xã đã vượt qua “sát hạch”, vượt qua đám trai trong buôn để nhận được cái gật đầu của cô gái H’len tuổi đôi mươi. Rượu, thịt ê hề, người của buôn vui chơi đến hai ngày mới vãn. Đùng một cái, một buổi H’len đi rẫy rồi không thấy về. Mọi người tất tả đi tìm nhưng đến hai con trăng lặn cũng không thấy.
Alê Bhuar đi khắp nơi trong vùng, lên cả rừng tìm vợ như người mất hồn, nghĩ rằng hay vợ mình bị lạc? Nhưng rồi anh lại nghĩ: vợ mình lên nương lên núi mòn cả tay chân thì sao lạc được. Alê Bhuar chọn cách cuối cùng là ở nhà chờ vợ. Nhưng chờ đến hơn hai tháng, thức xọp người, bầu bạn của Alê Bhuar những ngày này là những ghè rượu uống cháy cổ.
Ai đó trong buôn Tang buông lời: “Nhà H’len phải đền vợ cho thằng Alê Bhuar rồi!”. Đền là phải bò, phải heo, phải gà, rượu nữa. Nhà H’len hết cả của cải sau lễ cưới. Ngày thực hiện lệ làng càng đến gần. Bố H’len nghĩ mãi, cuối cùng quả quyết: Con H’len đi lâu như thế là nó không về nữa rồi. Thằng Alê Bhuar nói chuyện đòi vợ rồi, cưới con H’Ruk cho nó thôi.
Năm ấy, H’Ruk mới lên mười. Đám cưới mà chàng rể chẳng ai khác là Alê Bhuar 24 tuổi và cô dâu là H’Ruk đang ngây ngô tuổi chơi tuổi lớn. Đem vòng tay (vật đính ước) mà anh rể mới trao, cô hồn nhiên khoe với người làng. Mọi người trong buôn lại được một phen no say.
Cô bé H’Ruk cười vang một góc nhà, bước xuống cầu thang ra chơi với chúng bạn trong buôn mà chẳng thể biết được cơn khổ từ đây đã trói cuộc đời mình.
Những ngày buồn
Ksor H’Ruk không hiểu sao sau bữa người trong buôn vui chơi uống rượu ca hát xong, cô phải đi theo anh rể Alê Bhuar như cái bóng. Ngày trước cô vẫn thường hay lên rẫy với ba mẹ, giờ Alê Bhuar dẫn cô đi. Chăn bò, lấy củi, quanh cô lúc nào cũng có anh rể. Mãi rồi cũng thành quen. Chỉ người trong buôn và ba mẹ cô là khác, nhìn H’Ruk ngày càng ra dáng thiếu nữ, mắt họ ngấn buồn. H’Ruk vẫn hồn nhiên, chỉ thỉnh thoảng đỏ mặt chạy đuổi đánh đám trai gái cùng lứa khi chúng trêu cô và anh rể là… vợ chồng! Những chuyện này, mỗi tối cô đều háo hức kể cho anh rể nghe, còn cả nhà ngồi lặng im.
Hơn 13 tuổi, H’Ruk đã ra dáng thiếu nữ. Bố mẹ H’Ruk cắt một khoảnh đất, dựng nhà, bảo cô và anh rể Alê Bhuar ra ở. Bấy giờ cô mới hiểu những lời trêu đùa của đám trẻ trong làng. Cô còn muốn đi chơi với đám bạn, còn muốn vui với chúng trong những dịp hội làng. Cô thiếu nữ chưa kịp vui đã trở thành đàn bà.
H’Ruk kể đã có lần cô khóc chạy về nhà xin ở lại, không quay về nhà nữa. Mẹ cô nói: “Mày muốn bỏ chồng phải có 2 con trâu. Không có trâu thì có 3 con bò đền cho nó. Mày có thì mày đền đi, tao không có đâu”. Cô hiểu, ước mong được quay về nhà đã thành tuyệt vọng từ ngày cả nhà thực hiện tục “nối dây” cho cô với anh rể.
Bốn đứa con lần lượt ra đời, gánh nặng cơm áo oằn lưng H’Ruk như chính cuộc đời cô vậy.
|
Tục nối dây Nối dây là một tập tục lâu đời trong một số cộng đồng người bản địa ở Tây nguyên. Theo tục này, khi người vợ qua đời, người chồng muốn tái hôn buộc phải lấy một người con gái trong gia đình vợ (có thể là em gái vợ còn rất nhỏ tuổi hoặc người chị vợ già hơn mình rất nhiều) miễn là người đó chưa có chồng. Những người đó gọi là người nối dây. Nếu không còn người để nối dây thì người chồng phải về lại nhà mẹ đẻ với hai bàn tay trắng. Ngược lại, nếu người chồng mất mà gia đình chồng không muốn mất của cũng phải đưa người (anh trai hay em trai chưa có vợ của người chồng) sang nhà người vợ đã mất để thực hiện tục nối dây. Nhà thơ Văn Công Hùng, một người ở Tây nguyên lâu năm và có nhiều chuyến đi tìm hiểu, nghiên cứu văn hóa bản địa cho biết: “Thực ra tục nối dây là một cách giữ của cải bởi nhiều dân tộc bản địa ở Tây nguyên theo chế độ mẫu hệ. Hiện hủ tục này đã không còn”. |
Theo Trần Hiếu (Thanh Niên Online)
Nam sinh lớp 9 của Việt Nam được Tổng thống Timor-Leste mời thăm và diễn thuyết: Làm thế nào để trở thành người truyền cảm hứng?
Giáo dục - 2 giờ trướcGĐXH - Trở thành một diễn giả ở độ tuổi học sinh là một hành trình thú vị, giúp bạn rèn luyện tư duy phản biện, sự tự tin và khả năng tạo ảnh hưởng. Để trở thành người truyền cảm hứng cần những gì?
Truy tố 'cô tiên từ thiện' Trúc Phương, ca sĩ Chi Dân, người mẫu An Tây
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Viện KSND TP.HCM truy tố Nguyễn Đỗ Trúc Phương, ca sĩ Chi Dân, người mẫu An Tây trong chuyên án VN10 về các tội liên quan ma túy.
Vầng Trăng Khuyết phát động Tháng Nội Lực 2026: Đánh thức nghị lực của những phận đời khó khăn
Xã hội - 2 giờ trướcChương trình "Tháng Nội Lực 2026" diễn ra từ ngày 01/04 đến 30/04/2026, với mục tiêu khơi dậy khả năng tự lập và xây dựng các mô hình sinh kế nhỏ cho những người yếu thế đang được chăm sóc tại các cơ sở của Vầng Trăng Khuyết.
Bắt tạm giam nữ giám đốc trốn thuế hơn 700 triệu đồng
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Trần Thị Tuyết Anh mua trái phép 26 hóa đơn giá trị gia tăng từ nhiều doanh nghiệp khác nhau nhằm hợp thức hóa đầu vào hàng hóa với tổng số tiền trốn thuế được xác định hơn 739 triệu đồng.
Hà Nội: Đề xuất cho phép xe du lịch 29 chỗ hoạt động 24/24h, chấm dứt cảnh khách chờ, doanh nghiệp 'xé nhỏ' đoàn
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Trước những bất cập gây nghẽn mạch dòng chảy du lịch, liên ngành Sở Xây dựng, Sở Du lịch và Công an TP Hà Nội đã kiến nghị UBND Thành phố Hà Nội gỡ bỏ hạn chế khung giờ đối với xe khách hợp đồng lớn, cho phép lưu thông xuyên suốt 24/24h.
3 ngày sinh Âm lịch có số 'phú quý từ trong trứng nước'
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Sinh vào những ngày Âm lịch mang nhiều phước lành, một số phụ nữ dường như đã có sẵn vận may từ khi chào đời.
Chỉ đạo nóng từ UBND tỉnh Thái Nguyên sau nghi vấn bữa ăn trường mầm non mất an toàn
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Trước phản ánh nghi vấn mất an toàn thực phẩm tại Trường Mầm non Hòa Bình (xã Văn Lăng), lãnh đạo UBND tỉnh Thái Nguyên đã yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, xác minh, làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm.
Đừng vội tin vẻ ngoài: 4 con giáp nữ tính toán bậc nhất
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Có những con giáp nữ khiến người khác dễ lầm tưởng bởi vẻ ngoài dịu dàng. Tuy nhiên, càng tiếp xúc lâu, người ta càng nhận ra họ sở hữu nội tâm sâu sắc và khó đoán.
Hà Nội: Đề xuất cho phép xe bán tải lưu thông như ô tô con trên toàn thành phố
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - Nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, Sở Xây dựng Hà Nội vừa chính thức đề xuất UBND Thành phố cho phép dòng xe ô tô tải pickup (xe bán tải) được lưu thông như ô tô con, thay vì bị hạn chế giờ hoạt động.
Danh sách vị trí lắp đặt hơn 1.800 Camera AI ở Hà Nội
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Với mục tiêu nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân và đảm bảo tinh thần công khai, minh bạch, Công an TP Hà Nội đã chính thức thông báo các vị trí lắp đặt hệ thống 1.837 Camera AI trên toàn địa bàn thành phố.
Hà Nội và miền Bắc lại thay đổi hình thái thời tiết khiến người dân cần thận trọng
Thời sựGĐXH - Theo dự báo thời tiết, không khí lạnh suy yếu, thời tiết Hà Nội và miền Bắc lại có nắng, tăng nhiệt trở lại. Đang trong giai đoạn giao mùa người dân cần đề phòng các bệnh liên quan đến đường hô hấp.