27 năm làm vợ cho... anh rể
Chuyện buồn về người đàn bà ở buôn Tang, xã Phú Cần, H.Krông Pa (Gia Lai) làm vợ khi mới lên 10 tuổi vì hủ tục cứ thế tuôn chảy khi có người vô tình hỏi đến.
Chị mất tích, em thế chân
Chàng rể Alê Bhuar người cùng xã đã vượt qua “sát hạch”, vượt qua đám trai trong buôn để nhận được cái gật đầu của cô gái H’len tuổi đôi mươi. Rượu, thịt ê hề, người của buôn vui chơi đến hai ngày mới vãn. Đùng một cái, một buổi H’len đi rẫy rồi không thấy về. Mọi người tất tả đi tìm nhưng đến hai con trăng lặn cũng không thấy.
Alê Bhuar đi khắp nơi trong vùng, lên cả rừng tìm vợ như người mất hồn, nghĩ rằng hay vợ mình bị lạc? Nhưng rồi anh lại nghĩ: vợ mình lên nương lên núi mòn cả tay chân thì sao lạc được. Alê Bhuar chọn cách cuối cùng là ở nhà chờ vợ. Nhưng chờ đến hơn hai tháng, thức xọp người, bầu bạn của Alê Bhuar những ngày này là những ghè rượu uống cháy cổ.
Ai đó trong buôn Tang buông lời: “Nhà H’len phải đền vợ cho thằng Alê Bhuar rồi!”. Đền là phải bò, phải heo, phải gà, rượu nữa. Nhà H’len hết cả của cải sau lễ cưới. Ngày thực hiện lệ làng càng đến gần. Bố H’len nghĩ mãi, cuối cùng quả quyết: Con H’len đi lâu như thế là nó không về nữa rồi. Thằng Alê Bhuar nói chuyện đòi vợ rồi, cưới con H’Ruk cho nó thôi.
Năm ấy, H’Ruk mới lên mười. Đám cưới mà chàng rể chẳng ai khác là Alê Bhuar 24 tuổi và cô dâu là H’Ruk đang ngây ngô tuổi chơi tuổi lớn. Đem vòng tay (vật đính ước) mà anh rể mới trao, cô hồn nhiên khoe với người làng. Mọi người trong buôn lại được một phen no say.
Cô bé H’Ruk cười vang một góc nhà, bước xuống cầu thang ra chơi với chúng bạn trong buôn mà chẳng thể biết được cơn khổ từ đây đã trói cuộc đời mình.
Những ngày buồn
Ksor H’Ruk không hiểu sao sau bữa người trong buôn vui chơi uống rượu ca hát xong, cô phải đi theo anh rể Alê Bhuar như cái bóng. Ngày trước cô vẫn thường hay lên rẫy với ba mẹ, giờ Alê Bhuar dẫn cô đi. Chăn bò, lấy củi, quanh cô lúc nào cũng có anh rể. Mãi rồi cũng thành quen. Chỉ người trong buôn và ba mẹ cô là khác, nhìn H’Ruk ngày càng ra dáng thiếu nữ, mắt họ ngấn buồn. H’Ruk vẫn hồn nhiên, chỉ thỉnh thoảng đỏ mặt chạy đuổi đánh đám trai gái cùng lứa khi chúng trêu cô và anh rể là… vợ chồng! Những chuyện này, mỗi tối cô đều háo hức kể cho anh rể nghe, còn cả nhà ngồi lặng im.
Hơn 13 tuổi, H’Ruk đã ra dáng thiếu nữ. Bố mẹ H’Ruk cắt một khoảnh đất, dựng nhà, bảo cô và anh rể Alê Bhuar ra ở. Bấy giờ cô mới hiểu những lời trêu đùa của đám trẻ trong làng. Cô còn muốn đi chơi với đám bạn, còn muốn vui với chúng trong những dịp hội làng. Cô thiếu nữ chưa kịp vui đã trở thành đàn bà.
H’Ruk kể đã có lần cô khóc chạy về nhà xin ở lại, không quay về nhà nữa. Mẹ cô nói: “Mày muốn bỏ chồng phải có 2 con trâu. Không có trâu thì có 3 con bò đền cho nó. Mày có thì mày đền đi, tao không có đâu”. Cô hiểu, ước mong được quay về nhà đã thành tuyệt vọng từ ngày cả nhà thực hiện tục “nối dây” cho cô với anh rể.
Bốn đứa con lần lượt ra đời, gánh nặng cơm áo oằn lưng H’Ruk như chính cuộc đời cô vậy.
|
Tục nối dây Nối dây là một tập tục lâu đời trong một số cộng đồng người bản địa ở Tây nguyên. Theo tục này, khi người vợ qua đời, người chồng muốn tái hôn buộc phải lấy một người con gái trong gia đình vợ (có thể là em gái vợ còn rất nhỏ tuổi hoặc người chị vợ già hơn mình rất nhiều) miễn là người đó chưa có chồng. Những người đó gọi là người nối dây. Nếu không còn người để nối dây thì người chồng phải về lại nhà mẹ đẻ với hai bàn tay trắng. Ngược lại, nếu người chồng mất mà gia đình chồng không muốn mất của cũng phải đưa người (anh trai hay em trai chưa có vợ của người chồng) sang nhà người vợ đã mất để thực hiện tục nối dây. Nhà thơ Văn Công Hùng, một người ở Tây nguyên lâu năm và có nhiều chuyến đi tìm hiểu, nghiên cứu văn hóa bản địa cho biết: “Thực ra tục nối dây là một cách giữ của cải bởi nhiều dân tộc bản địa ở Tây nguyên theo chế độ mẫu hệ. Hiện hủ tục này đã không còn”. |
Theo Trần Hiếu (Thanh Niên Online)
Hà Nội siết chất lượng dịch vụ cấp cứu ngoại viện bằng cơ chế giám sát mới, chuẩn hóa chất lượng cấp cứu cho người dân
Thời sự - 8 giờ trướcGĐXH - UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 85/2026/QĐ-UBND quy định tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng, cơ chế giám sát, đánh giá, kiểm định và nghiệm thu dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực cấp cứu ngoại viện.
Hà Nội điều chỉnh, tăng cường mạng lưới xe buýt phục vụ Đề án Vùng phát thải thấp lõi Hoàn Kiếm
Thời sự - 8 giờ trướcGĐXH - Tối 1/7, UBND TP Hà Nội thống nhất chủ trương điều chỉnh các tuyến xe buýt hiện có để phục vụ lộ trình triển khai Đề án Vùng phát thải thấp, đồng thời giao các sở, ngành rà soát kỹ phương án mở mới tuyến buýt, bảo đảm kết nối đồng bộ, sử dụng hiệu quả ngân sách.
Hà Nội đưa chính sách BHYT đến gần người dân bằng nhiều hình thức
Thời sự - 9 giờ trướcGĐXH - Hà Nội sẽ triển khai đợt cao điểm tuyên truyền về chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) từ ngày 30/6 đến 5/7/2026 với nhiều hình thức đa dạng, từ truyền thông số đến tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở. Trọng tâm là phổ biến những điểm mới của Luật BHYT năm 2024 và các chính sách có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, giúp người dân hiểu đúng, hưởng đầy đủ quyền lợi và tích cực tham gia BHYT.
'Bốc đầu' xe máy trên đường, nam thanh niên nhận cái kết nhớ đời
Xã hội - 9 giờ trướcGĐXH - Trong quá trình lưu thông trên đường, nam thanh niên Đ.V.T.Đ có hành vi "bốc đầu xe" máy và bản thân không đội mũ bảo hiểm, không có gương chiếu hậu, không có giấy phép lái xe, không có chứng nhận đăng ký xe.
Phạt người đàn ông 7,5 triệu đồng do bình luận tiêu cực, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức
Xã hội - 10 giờ trướcGĐXH - Làm việc với cơ quan công an, ông T khai nhận toàn bộ hành vi sai phạm của mình và cho biết, bản thân không có động cơ, mục đích chống phá, gây phức tạp về an ninh, trật tự.
Chỉ 2 trường công lập tại Hà Nội hạ điểm chuẩn lớp 10
Xã hội - 10 giờ trướcSở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố điểm chuẩn trúng tuyển bổ sung (đợt 2) vào lớp 10 THPT công lập không chuyên năm học 2026-2027.
Biết phạm pháp vẫn lao vào 'việc nhẹ lương cao': Vì sao?
Pháp luật - 11 giờ trướcGĐXH - Mặc dù nhiều người biết rõ công việc về "việc nhẹ, lương cao" mình sẽ làm là vi phạm pháp luật, nhưng vẫn chấp nhận tham gia vì hám lợi và mong muốn có thu nhập cao mà không phải bỏ nhiều công sức lao động.
Miền Bắc lại sắp đón một đợt mưa rất to trong 3 ngày liên tiếp
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, từ khoảng ngày 4-7/7, khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện một đợt mưa lớn diện rộng. Cảnh báo ngập úng, sạt lở đất, lũ quét xảy ra tại nhiều nơi.
Công thức tính điểm xét tốt nghiệp THPT 2026, thí sinh cần biết ngay
Giáo dục - 13 giờ trướcGĐXH - Từ năm 2026, điểm xét tốt nghiệp THPT được tính theo công thức mới. Dưới đây là thông tin cụ thể.
Lộ diện thủ khoa toàn quốc kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đến từ Hải Phòng
Giáo dục - 13 giờ trướcGĐXH - Em Phạm Bích Phương, học sinh Trường THPT Thanh Miện II (thành phố Hải Phòng), là một trong hai thủ khoa toàn quốc với tổng điểm 38,5.
Số cuối ngày sinh Âm lịch hé lộ người có đường công danh sáng lạn
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi, con số cuối trong ngày sinh Âm lịch được cho là có thể phản ánh một phần tính cách, năng lực và tiềm năng phát triển của mỗi người.