27 năm làm vợ cho... anh rể
Chuyện buồn về người đàn bà ở buôn Tang, xã Phú Cần, H.Krông Pa (Gia Lai) làm vợ khi mới lên 10 tuổi vì hủ tục cứ thế tuôn chảy khi có người vô tình hỏi đến.
Chị mất tích, em thế chân
Chàng rể Alê Bhuar người cùng xã đã vượt qua “sát hạch”, vượt qua đám trai trong buôn để nhận được cái gật đầu của cô gái H’len tuổi đôi mươi. Rượu, thịt ê hề, người của buôn vui chơi đến hai ngày mới vãn. Đùng một cái, một buổi H’len đi rẫy rồi không thấy về. Mọi người tất tả đi tìm nhưng đến hai con trăng lặn cũng không thấy.
Alê Bhuar đi khắp nơi trong vùng, lên cả rừng tìm vợ như người mất hồn, nghĩ rằng hay vợ mình bị lạc? Nhưng rồi anh lại nghĩ: vợ mình lên nương lên núi mòn cả tay chân thì sao lạc được. Alê Bhuar chọn cách cuối cùng là ở nhà chờ vợ. Nhưng chờ đến hơn hai tháng, thức xọp người, bầu bạn của Alê Bhuar những ngày này là những ghè rượu uống cháy cổ.
Ai đó trong buôn Tang buông lời: “Nhà H’len phải đền vợ cho thằng Alê Bhuar rồi!”. Đền là phải bò, phải heo, phải gà, rượu nữa. Nhà H’len hết cả của cải sau lễ cưới. Ngày thực hiện lệ làng càng đến gần. Bố H’len nghĩ mãi, cuối cùng quả quyết: Con H’len đi lâu như thế là nó không về nữa rồi. Thằng Alê Bhuar nói chuyện đòi vợ rồi, cưới con H’Ruk cho nó thôi.
Năm ấy, H’Ruk mới lên mười. Đám cưới mà chàng rể chẳng ai khác là Alê Bhuar 24 tuổi và cô dâu là H’Ruk đang ngây ngô tuổi chơi tuổi lớn. Đem vòng tay (vật đính ước) mà anh rể mới trao, cô hồn nhiên khoe với người làng. Mọi người trong buôn lại được một phen no say.
Cô bé H’Ruk cười vang một góc nhà, bước xuống cầu thang ra chơi với chúng bạn trong buôn mà chẳng thể biết được cơn khổ từ đây đã trói cuộc đời mình.
Những ngày buồn
Ksor H’Ruk không hiểu sao sau bữa người trong buôn vui chơi uống rượu ca hát xong, cô phải đi theo anh rể Alê Bhuar như cái bóng. Ngày trước cô vẫn thường hay lên rẫy với ba mẹ, giờ Alê Bhuar dẫn cô đi. Chăn bò, lấy củi, quanh cô lúc nào cũng có anh rể. Mãi rồi cũng thành quen. Chỉ người trong buôn và ba mẹ cô là khác, nhìn H’Ruk ngày càng ra dáng thiếu nữ, mắt họ ngấn buồn. H’Ruk vẫn hồn nhiên, chỉ thỉnh thoảng đỏ mặt chạy đuổi đánh đám trai gái cùng lứa khi chúng trêu cô và anh rể là… vợ chồng! Những chuyện này, mỗi tối cô đều háo hức kể cho anh rể nghe, còn cả nhà ngồi lặng im.
Hơn 13 tuổi, H’Ruk đã ra dáng thiếu nữ. Bố mẹ H’Ruk cắt một khoảnh đất, dựng nhà, bảo cô và anh rể Alê Bhuar ra ở. Bấy giờ cô mới hiểu những lời trêu đùa của đám trẻ trong làng. Cô còn muốn đi chơi với đám bạn, còn muốn vui với chúng trong những dịp hội làng. Cô thiếu nữ chưa kịp vui đã trở thành đàn bà.
H’Ruk kể đã có lần cô khóc chạy về nhà xin ở lại, không quay về nhà nữa. Mẹ cô nói: “Mày muốn bỏ chồng phải có 2 con trâu. Không có trâu thì có 3 con bò đền cho nó. Mày có thì mày đền đi, tao không có đâu”. Cô hiểu, ước mong được quay về nhà đã thành tuyệt vọng từ ngày cả nhà thực hiện tục “nối dây” cho cô với anh rể.
Bốn đứa con lần lượt ra đời, gánh nặng cơm áo oằn lưng H’Ruk như chính cuộc đời cô vậy.
|
Tục nối dây Nối dây là một tập tục lâu đời trong một số cộng đồng người bản địa ở Tây nguyên. Theo tục này, khi người vợ qua đời, người chồng muốn tái hôn buộc phải lấy một người con gái trong gia đình vợ (có thể là em gái vợ còn rất nhỏ tuổi hoặc người chị vợ già hơn mình rất nhiều) miễn là người đó chưa có chồng. Những người đó gọi là người nối dây. Nếu không còn người để nối dây thì người chồng phải về lại nhà mẹ đẻ với hai bàn tay trắng. Ngược lại, nếu người chồng mất mà gia đình chồng không muốn mất của cũng phải đưa người (anh trai hay em trai chưa có vợ của người chồng) sang nhà người vợ đã mất để thực hiện tục nối dây. Nhà thơ Văn Công Hùng, một người ở Tây nguyên lâu năm và có nhiều chuyến đi tìm hiểu, nghiên cứu văn hóa bản địa cho biết: “Thực ra tục nối dây là một cách giữ của cải bởi nhiều dân tộc bản địa ở Tây nguyên theo chế độ mẫu hệ. Hiện hủ tục này đã không còn”. |
Theo Trần Hiếu (Thanh Niên Online)
Hà Nội: Làm rõ vụ hai cô gái bị nam thanh niên chặn xe, đấm đá lúc nửa đêm ở Xuân Đỉnh
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Một đoạn video ghi lại cảnh hai cô gái trẻ bị nam thanh niên truy đuổi, liên tục đấm đá vào đầu và lưng lúc nửa đêm trên đường Xuân Đỉnh (phường Xuân Đỉnh, Hà Nội) đang gây bức xúc dư luận.
Tuyên Quang: Tìm thấy nạn nhân cuối cùng trong vụ đuối nước dưới chân thủy điện Nho Quế 3
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - Sau nhiều giờ xuyên đêm tìm kiếm trong điều kiện hiểm trở, lực lượng cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh Tuyên Quang đã tìm thấy thi thể nạn nhân cuối cùng trong vụ đuối nước thương tâm dưới chân Thủy điện Nho Quế 3 khiến 2 học sinh tử vong.
Hà Nội: Phát hiện kho nội tạng động vật, xương bò 'lậu' tại xã Vĩnh Thanh
Pháp luật - 6 giờ trướcGĐXH - Lực lượng chức năng xã Vĩnh Thanh (TP Hà Nội) phối hợp cùng Đội Quản lý thị trường số 9 vừa tiến hành kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm một cơ sở kinh doanh tập kết số lượng lớn nội tạng, xương bò cùng nhiều sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc xuất xứ.
VFF trao Kỷ niệm chương cho HLV Guillaume Graechen sau gần 20 năm gắn bó với bóng đá trẻ Việt Nam
Xã hội - 6 giờ trướcTiếp nối không khí sôi động từ chuỗi hoạt động tại Hà Nội, Ngày hội bóng đá nhí Nutifood 2026 sẽ diễn ra liên tiếp tại Sân vận động Hoa Lư (TP.HCM) trong hai ngày 16–17/5/2026.
Hà Nội triển khai kịch bản tăng trưởng mới, phấn đấu GRDP 11%
Thời sự - 7 giờ trướcGĐXH - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các sở, ngành, địa phương không chủ quan trước khó khăn, đồng thời triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm kích hoạt cả động lực tăng trưởng truyền thống lẫn động lực tăng trưởng mới. Thành phố đặt mục tiêu GRDP cả năm đạt 11%.
Gần 700 vận động viên hội tụ bên hồ nước ngọt lớn nhất Việt Nam để tham gia giải chạy
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Gần 700 vận động viên từ khắp cả nước đã hội tụ bên hồ Ba Bể sáng 17/5, tạo nên không khí sôi động cho giải chạy “Những dấu chân trên miền hồ biếc” nằm trong chuỗi hoạt động khai mạc Mùa du lịch Thái Nguyên 2026.
Cao Bằng: Mưa lũ diện rộng, nhiều tuyến đường sạt lở và xe ô tô bị cuốn trôi
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Mưa lớn kéo dài tối 16/5, một số xã tại Cao Bằng bị ngập úng nghiêm trọng, khiến hàng trăm nhà dân, trường học và nhiều diện tích hoa màu bị ảnh hưởng. Đáng chú ý, một xe khách 24 chỗ bị nước lũ cuốn trôi khi đi qua hang Ngườm Bang.
7 nhóm giáo viên được hưởng chính sách trọng dụng, hưởng phụ cấp 150%
Giáo dục - 13 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị định số 93/2026/NĐ-CP, 7 nhóm giáo viên được hưởng chính sách thu hút, trọng dụng, hưởng phụ cấp 150%.
Học ngoại ngữ gì để AI không thể thay thế trong tương lai? Đây là 3 thứ tiếng đáng để đầu tư ngay từ bây giờ
Giáo dục - 13 giờ trướcGĐXH - Trong thời đại AI phát triển cực nhanh, nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi: “Liệu học ngoại ngữ còn đáng giá?”. Thực tế, câu trả lời không nằm ở việc học hay không học, mà là học ngôn ngữ nào để tạo lợi thế dài hạn.
Trúng vận tài lộc cuối 2026, 3 con giáp làm ăn một vốn bốn lời
Đời sống - 13 giờ trướcGĐXH - Cuối năm 2026 được xem là giai đoạn "vàng mười" với nhiều con giáp làm ăn kinh doanh.
Thời tiết hôm nay 17/5: Cục bộ có nơi mưa to
Xã hộiGĐXH - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng và thủy văn quốc gia, đêm qua và sáng sớm nay (17/5), khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và miền Đông Nam Bộ có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to.