3 quy tắc sống còn cho người tăng huyết áp

Tăng huyết áp là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Bệnh diễn tiến âm thầm trong 15-20 năm mà không có triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi nhập viện. Tăng huyết áp hay huyết áp cao làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận, đột quỵ... Tại Việt Nam có khoảng 12 triệu người mắc tăng huyết áp, cứ 5 người trưởng thành có 1 người bị tình trạng này.

Để kiểm soát tăng huyết áp hiệu quả, việc đo huyết áp chính xác là yếu tố then chốt.

Dựa trên khuyến cáo mới nhất (tháng 8/2025) từ Hội Tim mạch Mỹ, Tiến sĩ Nguyễn Quang Bảy, Trưởng khoa Nội tiết và Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), chia sẻ 3 quy tắc quan trọng:

1. Lựa chọn máy đo huyết áp phù hợp

Sử dụng máy đo huyết áp tự động với vòng đeo quấn ở bắp tay (vùng cơ nhị đầu) để đảm bảo độ chính xác cao. Tránh sử dụng máy đo ở cổ tay hoặc ngón tay vì kết quả thường kém chính xác.

Chọn máy đã được kiểm định chất lượng. Nếu không chắc chắn, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
Đối với người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc trẻ em, cần chọn máy được kiểm định riêng cho nhóm đối tượng này.

Đảm bảo vòng đeo vừa khít với chu vi bắp tay. Đo chu vi bắp tay trước khi mua để chọn kích cỡ phù hợp.

2. Chuẩn bị đúng cách trước khi đo

Chọn thời điểm cố định mỗi ngày để đo huyết áp, lý tưởng là vào buổi sáng hoặc tối và tuân thủ lịch trình này.

Tránh hút thuốc, uống rượu bia, cà phê hoặc tập thể dục trong 30 phút trước khi đo. Đi tiểu trước để cơ thể ở trạng thái thoải mái.

Cởi áo ở cánh tay đo để vòng đeo tiếp xúc trực tiếp với da. Có thể đo ở bất kỳ cánh tay nào vì sự khác biệt giữa hai tay thường không đáng kể.

Nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trong không gian yên tĩnh, không nói chuyện hay sử dụng điện thoại.

Ngồi thẳng lưng, đặt cánh tay trên mặt phẳng ngang mức tim (có thể kê gối nếu cần). Đặt vòng đeo sao cho mép dưới nằm ngay trên nếp gấp khuỷu tay.

3. Thực hiện đúng kỹ thuật khi đo

Giữ cơ thể thư giãn, không nói chuyện hay cử động trong suốt quá trình đo.

Thực hiện hai lần đo, cách nhau 1 phút và ghi lại cả hai kết quả vào sổ theo dõi hoặc kiểm tra bộ nhớ của máy nếu có.

Mang sổ hoặc máy đo huyết áp khi đi khám để bác sĩ đánh giá chính xác.

Nếu huyết áp vượt quá 180/120 mmHg, nghỉ ngơi vài phút rồi đo lại. Nếu kết quả vẫn cao nhưng không có triệu chứng bất thường, liên hệ bác sĩ ngay. Trong trường hợp xuất hiện đau ngực, khó nói, mờ mắt, hoặc tê yếu tay chân, gọi cấp cứu 115 ngay lập tức.