Hà Nội
23°C / 22-25°C

4 năm thực hiện Đề án Sàng lọc TS&SS: Khẳng định giá trị nhân văn và thực tiễn

Thứ hai, 14:16 03/01/2011 | Dân số và phát triển

GiadinhNet - "Trong thời gian tới, công tác DS - KHHGĐ của nước ta chuyển dần từ số lượng sang chất lượng; chẩn đoán, sàng lọc trước sinh và sơ sinh chính là điểm nhấn của mục tiêu này".

TS.Dương Quốc Trọng - Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ (Bộ Y tế) nhấn mạnh tại buổi nghiệm thu đề tài Đánh giá kết quả triển khai Đề án sàng lọc trước sinh và sơ sinh giai đoạn 2007-2010 (ngày 29/12/2010, tại Hà Nội).
 
Trường hợp được sàng lọc tăng

Trong báo cáo kết quả hoạt động sau 4 năm của Đề án này tại 12 tỉnh, thành phố phía Bắc đến năm 2010, PGS.TS Lê Anh Tuấn (Phó Giám đốc BV Phụ sản TƯ, Giám đốc Trung tâm chẩn đoán trước sinh) cho biết: Tỷ lệ thai phụ đi sàng lọc và chẩn đoán trước sinh có xu hướng sớm hơn.

Theo đó, từ năm 2007 - 2010, đã có 6.235 ca tiến hành sàng lọc chẩn đoán trước sinh. Trong đó, có 3.475 ca (chiếm 55,7%) cho kết quả bất thường. Đây là những đối tượng nguy cơ cao được gửi lên từ phòng khám, bệnh viện tuyến dưới. "Các nhà khoa học phương Tây đề nghị chúng ta sàng lọc trước sinh hội chứng Down cho tất cả phụ nữ mang thai chứ không chỉ cho những bệnh nhân có nguy cơ cao bị dị tật bẩm sinh: Mẹ trên 30 tuổi, có tiếp xúc hóa chất, có tiền sử thai dị dạng, có tiền sử thai chết trong 3 tháng đầu, đẻ non, sử dụng thuốc không theo chỉ định của bác sĩ trong 3 tháng đầu, uống thuốc không rõ nguyên nhân..." - TS Tuấn khẳng định.
 

Tập huấn kỹ thuật lấy mẫu máu gót chân sơ sinh. Ảnh: V.Thu

Cũng trong thời gian triển khai Đề án, đã có 106.503 mẫu tiến hành sàng lọc sơ sinh. Số mẫu tăng dần lên theo từng năm, phát hiện 17 trường hợp mắc suy giáp bẩm sinh và 2.767 (gần 2,5%) trường hợp nghi ngờ mắc bệnh thiếu men G6PD.

Còn theo BS CKII Phạm Việt Thanh, Giám đốc BV Từ Dũ TP HCM, trong 4 năm, BV đã tiến hành sàng lọc cho 70.529 ca, trong đó 1.082 ca bị thiếu men G6PD; 12 ca bị suy giáp trạng bẩm sinh, 8/12 ca trong đó được theo dõi. TP HCM là địa phương có tỷ lệ số trẻ được sàng lọc cao nhất các tỉnh miền Nam (82,83%). Tỷ lệ suy giáp trạng bẩm sinh chung của 12 tỉnh, thành phía Nam là: 1/5.877 trẻ sinh sống; Tỷ lệ thiếu men G6PD: 1,53% trẻ sinh sống.

Theo TS.BS Lê Thị Thu Hà, Trưởng khoa Khám bệnh, BV Từ Dũ, đơn vị này đã tiến hành triển khai sàng lọc và chẩn đoán trước sinh từ năm 1998. Những năm đầu, chẩn đoán dị tật bẩm sinh chủ yếu qua những hình ảnh siêu âm. Từ tháng 8/2010, BV đã thành lập phòng chẩn đoán trước sinh, hoạt động mang tính độc lập về tổ chức và quy trình. TS.BS Thu Hà nhấn mạnh: "Chẩn đoán, sàng lọc trước sinh là cần thiết, đặc biệt cho những sản phụ có nguy cơ cao. Để góp phần thực hiện tốt Đề án, cần đẩy mạnh công tác tư vấn tiền hôn nhân và trước khi mang thai".
 
Nâng cao chất lượng dân số từ "đầu vào"
 

Đánh giá về khả năng mở rộng và phát triển Đề án, PGS.TS Lê Anh Tuấn cho hay: Hiện nay, Bộ Y tế đang xây dựng nghị định để trình Chính phủ sắp tới triển khai miễn phí sàng lọc cả trước sinh và sơ sinh theo tinh thần Luật Bảo hiểm y tế. Vì thế, dựa vào tính hiệu quả, cấp thiết, nhân văn của Đề án, cũng như năng lực của các Trung tâm trong việc hoàn thiện cơ sở vật chất- kỹ thuật, chúng ta nên củng cố, mở rộng Đề án ra toàn quốc trong những năm tới. Đó cũng là xu thế và là nội dung quan trọng trong Chương trình mục tiêu quốc gia về DS - KHHGĐ 2011-2015.

Theo TS. Dương Quốc Trọng, Đề án Sàng lọc trước sinh và sơ sinh tuy mới triển khai được 4 năm nhưng đã đạt được tính hiệu quả và nhân văn. Nhờ tuyên truyền hiệu quả, sâu rộng, sau 4 năm triển khai, Đề án đã cung cấp thông tin, kiến thức về chương trình sàng lọc trước sinh-  sơ sinh, góp phần nâng cao nhận thức của người dân.
 
Chia sẻ về điều này, chị Hồ Thị Thanh Thủy, Trưởng phòng Dân số, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Thái Nguyên hồ hởi nói: "Nhiều người còn tự tìm đến với chúng tôi. Việc chẩn đoán, sàng lọc trước sinh và sơ sinh trở thành một nhu cầu thiết yếu của các gia đình".

PGS.TS Lê Anh Tuấn chia sẻ: "Tôi đánh giá rất cao giá trị thực tiễn của Đề án. Sự đóng góp của Đề án cho 3 trung tâm tại 3 miền (BV Phụ sản TƯ, BV Từ Dũ và ĐH Y dược Huế) rất có hiệu quả. Đó là xây dựng hoàn thiện cơ sở vật chất cho các labo chẩn đoán. Tại BV Phụ sản TƯ, ngoài kinh phí từ Đề án, chúng tôi bỏ ra thêm hơn 20 tỷ để đầu tư hoàn thiện cho labo này. Hiện nay chúng tôi đã có máy móc để tiến hành sàng lọc điếc, sắp tới sẽ là sàng lọc mù".

Tuy nhiên, thực tế trong việc triển khai Đề án tại các địa phương vẫn còn nhiều hạn chế. "Chúng ta tuyên truyền tốt nhưng năng lực triển khai chưa tương xứng, yếu tố cơ bản đào tạo cán bộ chẩn đoán trước sinh chưa tốt và chưa đồng đều" - TS Tuấn nói. Cùng quan điểm này, chị Thủy cho biết: "Kỹ thuật lấy máu gót chân để sàng lọc cho trẻ sơ sinh là kỹ thuật mới. Trong khi đó, số cán bộ được đào tạo lại có hạn, chủ yếu là tự đào tạo nên kỹ thuật lấy máu chưa đạt yêu cầu, số mẫu hỏng còn nhiều".

Ngoài ra, một số thai phụ chưa chủ động đi siêu âm hoặc siêu âm không đúng thời điểm. Vì vậy, việc phát hiện các dị tật bẩm sinh khó hoặc có trường hợp phát hiện dị tật bẩm sinh khi thai đã đủ tháng. Tâm lý chung của các thai phụ và gia đình là sợ trẻ bị đau khi lấy máu làm xét nghiệm sàng lọc sơ sinh, nên chưa tự nguyện làm xét nghiệm cho trẻ hoặc thiếu hợp tác trong khi lấy máu.

Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, nếu như trước đây số người khuyết tật, dị tật ở nước ta là 6,3% thì theo kết quả điều tra mới nhất, tỷ lệ người khuyết tật đã tăng lên 7,2%, trong đó có một số lượng đáng kể là trẻ khuyết tật và dị tật. Để có những công dân tương lai khỏe mạnh, cần nhiều giải pháp đồng bộ, đòi hỏi sự vào cuộc của tất cả các ngành, các cấp. Riêng ngành Dân số, cần tập trung nâng cao "đầu vào" của quá trình dân số bằng đẩy mạnh 3 cấp dự phòng: Tư vấn - kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân, sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh.

 Võ Thu

thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
10 thực phẩm nên ăn thường xuyên giúp chậm lão hóa

10 thực phẩm nên ăn thường xuyên giúp chậm lão hóa

Dân số và phát triển - 21 giờ trước

Mặc dù không có công thức đặc biệt nào có thể đảo ngược quá trình lão hóa nhưng việc bổ sung những thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, chống viêm là cách tốt nhất giúp làm chậm quá trình tự nhiên này.

Mẹ bầu nên khám thai lúc nào là tốt nhất trước khi nghỉ Tết?

Mẹ bầu nên khám thai lúc nào là tốt nhất trước khi nghỉ Tết?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Việc chọn thời điểm khám thai trước khi nghỉ Tết không chỉ là kiểm tra sức khỏe định kỳ mà còn giúp an tâm đón năm mới. Vậy đâu là thời điểm mẹ bầu nên thăm khám trước Tết?

3 cách giảm mất ngủ, trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh thuận tự nhiên

3 cách giảm mất ngủ, trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh thuận tự nhiên

Dân số và phát triển - 2 ngày trước

Mãn kinh không chỉ là câu chuyện của hormone mà còn là sự thay đổi cấu trúc não bộ dẫn đến hai tác động tiêu cực phổ biến là mất ngủ và trầm cảm. Có cách nào để phụ nữ vượt qua mà không cần phải dùng thuốc không?

Ngải cứu – vị thuốc quen thuộc giúp giảm đau nhức xương khớp mùa lạnh

Ngải cứu – vị thuốc quen thuộc giúp giảm đau nhức xương khớp mùa lạnh

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Ngải cứu là vị thuốc quen thuộc, dễ kiếm, được sử dụng từ lâu với tác dụng làm ấm kinh lạc, trừ hàn thấp, giảm đau, rất phù hợp để chăm sóc và hỗ trợ điều trị các chứng đau nhức xương khớp trong những ngày giá lạnh.

Bé 13 tuổi phát hiện ung thư vú từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Bé 13 tuổi phát hiện ung thư vú từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

GĐXH - Ung thư vú chỉ trở nên đáng sợ khi cô bé than đau tức ngực và cảm giác khó chịu kéo dài.

Vì sao không nên ăn quá no trước khi đi ngủ?

Vì sao không nên ăn quá no trước khi đi ngủ?

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Cảm giác bụng hơi đói khi đi ngủ thường khiến nhiều người lo lắng, nhưng các chuyên gia cho rằng, nếu ở mức độ vừa phải, điều này có thể hỗ trợ đốt mỡ và cải thiện giấc ngủ. Vấn đề nằm ở sự cân bằng chứ không phải nhịn ăn.

Thiếu niên 15 tuổi ở Phú Thọ bị thoát vị đĩa đệm hiếm gặp từ dấu hiệu người người Việt mắc phải

Thiếu niên 15 tuổi ở Phú Thọ bị thoát vị đĩa đệm hiếm gặp từ dấu hiệu người người Việt mắc phải

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

GĐXH - Thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng vốn là bệnh lý thường gặp ở người trưởng thành do thoái hóa cột sống. Tuy nhiên, ở trẻ em và thanh thiếu niên, đây là bệnh hiếm gặp.

Người mắc ung thư vú có nên dùng omega-3 không?

Người mắc ung thư vú có nên dùng omega-3 không?

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Trong những băn khoăn về chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị ung thư vú, nhiều người không rõ loại acid béo này là 'trợ thủ' đắc lực hay là một yếu tố cần thận trọng?

5 bài tập kéo giãn khi ngồi dành cho người cao tuổi

5 bài tập kéo giãn khi ngồi dành cho người cao tuổi

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Các bài tập kéo giãn khi ngồi là lựa chọn phù hợp cho người cao tuổi, giúp duy trì vận động, cải thiện độ linh hoạt và giảm nguy cơ cứng khớp…

Vì sao chị em nên chủ động theo dõi chu kỳ kinh nguyệt?

Vì sao chị em nên chủ động theo dõi chu kỳ kinh nguyệt?

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Hiểu rõ nhịp điệu sinh học của cơ thể thông qua việc theo dõi chu kỳ kinh nguyệt là bước đầu tiên để phụ nữ chủ động quản lý sức khỏe sinh sản.

Top