Hà Nội
23°C / 22-25°C

4 nhóm thực phẩm mà WHO cảnh báo dễ chứa độc tố botulinum nguy hiểm

Thứ năm, 14:56 23/03/2023 | Sống khỏe

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết bào tử do vi khuẩn Clostridium botulinum sinh ra chịu nhiệt và tồn tại rộng rãi trong môi trường. Chúng xuất hiện trong điều kiện thiếu oxy, phát triển rồi bài tiết độc tố.

Nhiều vụ ngộ độc botulinum dẫn đến chết người

Vài năm gần đây, số vụ ngộ độc do độc tố botulinum tăng cao. Trong đó gần nhất là trường hợp 10 người tại tỉnh Quảng Nam nhập viện cấp cứu sau khi ăn món cá chép muối ủ chua, 1 người trong đó đã tử vong. Theo TS Lê Quốc Hùng (trưởng khoa bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM), các bệnh nhân này đều bị ngộ độc botulinum. 

edit-336368953206888991963793814796337578184148n-1679392765594809931962.png

Một bệnh nhân trong vụ ngộ độc do ăn món cá chép muối ủ chua tại tỉnh Quảng Nam. (Nguồn ảnh: Báo Thanh Niên).

Trước đó, sự việc ngộ độc "pate Minh Chay" vào tháng 7/2020 cũng khiến nhiều người quan tâm. Thời điểm đó, trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai liên tiếp tiếp nhận các trường hợp đến khám sức khỏe sau khi ăn Pate Minh Chay với biểu hiện mỏi, yếu cơ. Sau khi kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện một số sản phẩm "Pate Minh Chay" ở các lô khác nhau bị nhiễm Clostridium botulinum type B.

PGS-TS Trần Hồng Côn, Khoa Hóa - Trường Đại học Khoa học Tự Nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: "Vi khuẩn Clostridium botulinum là vi khuẩn kỵ khí tuyệt đối, tức là môi trường không có không khí. Vi khuẩn này độc lực mạnh, đe dọa nặng nề đến sức khỏe và có thể gây tử vong. Thói quen ủ chua các loại thực phẩm như ủ muối, làm mắm, muối dưa rau, củ... nếu không đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, không được thanh trùng cộng với việc được đậy, bọc kín chính là yếu tố thuận lợi để vi khuẩn Clostridium botulinum phát sinh và tiết ra độc tố botulinum".

ngo-doc-thuc-pham-do-vi-khuan-clostridium-botulinum-RqlVe-1669359690_large.jpeg

Vi khuẩn Clostridium botulinum độc lực mạnh, đe dọa nặng nề đến sức khỏe và có thể gây tử vong.

WHO đưa ra cảnh báo những thực phẩm dễ chứa độc tố chết người botulinum

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết bào tử do vi khuẩn Clostridium botulinum sinh ra chịu nhiệt và tồn tại rộng rãi trong môi trường. Chúng xuất hiện trong điều kiện thiếu oxy, phát triển rồi bài tiết độc tố.

Có 7 dạng độc tố botulinum khác nhau, từ A–G. Bốn trong số này loại A, B, E và hiếm khi là F gây ngộ độc ở người. Loại C, D và E gây bệnh cho các loài động vật có vú, chim và cá...

Con người thường bị nhiễm độc botulinum do ăn phải thực phẩm chế biến không đúng cách, khiến cho vi khuẩn hoặc bào tử sinh sôi và tạo ra độc tố. Ngoài ra, ngộ độc botulinum cũng có thể xuất hiện do hít phải khí hoặc do nhiễm trùng vết thương.

WHO khuyến cáo, độc tố botulinum thường được tìm thấy trong 4 loại thực phẩm, bao gồm:

1. Các loại rau được bảo quản bằng cách lên men. Chẳng hạn như đậu xanh, rau bina, nấm và củ cải đường.

nhung-loi-ich-ma-thuc-pham-len-men-mang-lai-trong-cong-nghe-thuc-pham-001.jpeg

2. Cá chế biến sẵn, bao gồm cá ngừ đóng hộp, cá lên men, muối và hun khói.

3. Các sản phẩm thịt chế biến sẵn, chẳng hạn như giăm bông và xúc xích.

4. Thực phẩm đóng hộp tại nhà chưa được chế biến kỹ lưỡng. 

top-cac-sai-lam-khi-nau-dam-bong (1).jpeg

Độc tố botulinum là chất độc thần kinh và do đó ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Ngộ độc do loại độc tố này thường gây tê liệt, gây suy hô hấp. Các triệu chứng ban đầu bao gồm mệt mỏi rõ rệt, suy nhược và chóng mặt. Sau đó là mờ mắt, khô miệng, khó nuốt và khó nói. Nôn mửa, tiêu chảy, táo bón và sưng bụng cũng có thể xảy ra. Bệnh có thể tiến triển thành suy yếu ở cổ và cánh tay, sau đó các cơ hô hấp và cơ của phần dưới cơ thể bị ảnh hưởng. 

Các triệu chứng không phải do vi khuẩn gây ra mà do độc tố do vi khuẩn tạo ra. Các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng 12 đến 36 giờ (trong phạm vi tối thiểu và tối đa từ 4 giờ đến 8 ngày) sau khi tiếp xúc. Tỷ lệ ngộ độc thịt thấp, nhưng tỷ lệ tử vong cao nếu không được chẩn đoán kịp thời và điều trị thích hợp, ngay lập tức (dùng thuốc kháng độc sớm và chăm sóc hô hấp tích cực). Bệnh có thể gây tử vong trong 5 đến 10% trường hợp.

Khuyến cáo của Bộ Y tế cho thấy các loại thực phẩm phổ biến dễ gây ngộ độc botulinum là các thực phẩm chế biến, đóng gói thủ công, sản xuất nhỏ lẻ, hộ gia đình hoặc điều kiện sản xuất không đảm bảo. Có thể gặp các trường hợp ngộ độc với sản phẩm sản xuất công nghiệp và ăn tại các nhà hàng.

Để phòng chống ngộ độc do botulinum, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) khuyến cáo chỉ sử dụng các sản phẩm thực phẩm, nguyên liệu thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm đóng hộp đã hết hạn sử dụng, bị phồng, bẹp, biến dạng, hoen gỉ, không còn nguyên vẹn hoặc có mùi vị, màu sắc thay đổi khác thường.

Khuyến cáo mọi người không nên tự đóng gói kín các thực phẩm và để kéo dài trong điều kiện không phải đông đá. Với các thực phẩm lên men, đóng gói hoặc che đậy kín theo cách truyền thống (như dưa muối, măng, cà muối...) cần đảm bảo phải chua, mặn. Khi thực phẩm hết chua thì không nên ăn.

Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Hà Nội: Đến 2030, 100% cơ sở y tế tuyến xã đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy

Hà Nội: Đến 2030, 100% cơ sở y tế tuyến xã đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy

Y tế - 3 giờ trước

GĐXH - Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Kế hoạch số 76/KH-UBND ngày 28/2/2026 triển khai thực hiện Dự án 4: "Nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy tại cơ sở" thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 trên địa bàn Thủ đô.

Người phụ nữ 50 tuổi đột quỵ sau bữa cơm tối vì 2 sai lầm nhiều người Việt vẫn làm

Người phụ nữ 50 tuổi đột quỵ sau bữa cơm tối vì 2 sai lầm nhiều người Việt vẫn làm

Sống khỏe - 7 giờ trước

GĐXH - Ăn quá no, vận động mạnh rồi tắm ngay sau bữa tối là những thói quen tưởng chừng vô hại này đã khiến 1 người phụ nữ ngoài 50 tuổi bất ngờ đột quỵ nhồi máu não.

Ăn gì để giảm huyết áp? 11 thực phẩm còn tốt hơn cả củ dền nhiều người vẫn bỏ qua

Ăn gì để giảm huyết áp? 11 thực phẩm còn tốt hơn cả củ dền nhiều người vẫn bỏ qua

Sống khỏe - 9 giờ trước

GĐXH - Không chỉ có củ dền, nhiều loại thực phẩm quen thuộc như rau lá xanh, cá béo, trái cây giàu kali hay các loại hạt cũng giúp hỗ trợ giảm huyết áp hiệu quả. Bổ sung đúng cách có thể giúp tim mạch khỏe hơn và kiểm soát huyết áp tự nhiên mỗi ngày.

Nhấn nút báo thức lại trên đồng hồ để ngủ thêm 5 phút nữa? Một bác sĩ tâm thần cảnh báo về "3 mối nguy hiểm tiềm ẩn"

Nhấn nút báo thức lại trên đồng hồ để ngủ thêm 5 phút nữa? Một bác sĩ tâm thần cảnh báo về "3 mối nguy hiểm tiềm ẩn"

Bệnh thường gặp - 9 giờ trước

Việc nhấn nút báo lại có thể gây hại cho sức khỏe từ nhiều khía cạnh: Sinh lý, tâm lý và tinh thần.

5 thực phẩm nên có trong bữa sáng nếu muốn giảm vòng eo tự nhiên

5 thực phẩm nên có trong bữa sáng nếu muốn giảm vòng eo tự nhiên

Sống khỏe - 11 giờ trước

Muốn giảm vòng eo tự nhiên, đừng bỏ qua bữa sáng. Lựa chọn đúng thực phẩm giàu protein, chất xơ và chất béo tốt không chỉ giúp no lâu mà còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết, hạn chế tích mỡ bụng hiệu quả.

Người đàn ông phát hiện suy thận, nồng độ asen cao gấp 6 lần: Cảnh báo từ 1 thói quen ăn uống nhiều người Việt mắc phải

Người đàn ông phát hiện suy thận, nồng độ asen cao gấp 6 lần: Cảnh báo từ 1 thói quen ăn uống nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 16 giờ trước

GĐXH - Người đàn ông có nồng độ asen trong cơ thể cao gấp nhiều lần mức cho phép, cảnh báo nguy cơ suy thận do tích lũy kim loại nặng có thói quen ăn cá biển sâu mỗi ngày.

Không thể giảm cân dù đã ăn theo kiểu 168: Bác sĩ "chỉ thay đổi 1 điều" giúp cô gái giảm 8kg và 10% mỡ cơ thể trong 10 tuần

Không thể giảm cân dù đã ăn theo kiểu 168: Bác sĩ "chỉ thay đổi 1 điều" giúp cô gái giảm 8kg và 10% mỡ cơ thể trong 10 tuần

Sống khỏe - 17 giờ trước

Chỉ cần một điều chỉnh cực kỳ đơn giản cũng có thể mang lại những thay đổi đáng kinh ngạc.

5 kiểu giặt đồ lót khiến vi khuẩn sinh sôi, nhiều chị em phạm phải, đặc biệt kiểu số 2

5 kiểu giặt đồ lót khiến vi khuẩn sinh sôi, nhiều chị em phạm phải, đặc biệt kiểu số 2

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Giặt đồ lót tưởng chừng là việc nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày, nhưng lại có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản của phụ nữ. Bởi đây là lớp vải tiếp xúc với vùng kín suốt nhiều giờ, trong môi trường ẩm và giàu dưỡng chất từ mồ hôi, tế bào chết, dịch tiết.

Hệ sinh thái y tế đô thị thông minh của TP Hà Nội có thực sự giúp giảm quá tải, giảm chi phí cho người dân?

Hệ sinh thái y tế đô thị thông minh của TP Hà Nội có thực sự giúp giảm quá tải, giảm chi phí cho người dân?

Y tế - 1 ngày trước

GĐXH - Với việc ban hành Kế hoạch số 71/KH-UBND triển khai Chương trình hành động của Thành ủy, UBND TP Hà Nội đang từng bước kiến tạo một "hệ sinh thái y tế đô thị thông minh" - mô hình được kỳ vọng mang lại lợi ích thiết thực, trực tiếp cho người dân từ phòng bệnh, khám chữa bệnh đến chăm sóc dài hạn.

Sau Tết, đây là nhóm người có nguy cơ cao gan nhiễm độc mà không biết, cần đặc biệt lưu ý

Sau Tết, đây là nhóm người có nguy cơ cao gan nhiễm độc mà không biết, cần đặc biệt lưu ý

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Sau Tết, thói quen ăn uống nhiều dầu mỡ, rượu bia cùng việc thức khuya, sinh hoạt đảo lộn khiến không ít người đối mặt nguy cơ gan nhiễm độc mà không hay biết.

Top