4 rủi ro sức khỏe khi đi thể dục sáng sớm trong ngày rét đậm

Khi nhiệt độ ngoài trời Hà Nội chỉ khoảng 11 - 12 độ C, ông Hà Văn T (70 tuổi, Hà Nội) vẫn duy trì thói quen đi bộ lúc 4h30 sáng cùng vài người bạn hàng xóm.

PGS.TS Võ Tường Kha, Trưởng Bộ môn Y học thể thao, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, thói quen tập thể dục ngoài trời quá sớm trong những ngày rét buốt tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi và người có bệnh nền.

Hạ thân nhiệt, bỏng lạnh

Tiếp xúc lâu với nhiệt độ thấp, đặc biệt khi mặc quần áo không đủ giữ ấm, có thể khiến cơ thể bị hạ thân nhiệt. Tình trạng này xảy ra khi thân nhiệt giảm xuống dưới mức an toàn, gây ra các biểu hiện như run rẩy dữ dội, rùng mình, mất phối hợp vận động, lơ mơ, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Bên cạnh đó, bỏng lạnh cũng là nguy cơ thường gặp khi tập thể dục ngoài trời trong giá rét, nhất là ở các vùng chi như tay, chân, tai và mũi. Ban đầu, da có thể tê buốt, trắng bệch, sau đó chuyển đỏ, đau rát khi ấm trở lại. Nhiều người chủ quan cho rằng đây chỉ là cảm giác thoáng qua, nhưng bỏng lạnh nặng có thể gây tổn thương mô, ảnh hưởng lâu dài.

Tác động xấu đến đường hô hấp

Không khí lạnh và khô vào sáng sớm có thể kích ứng mạnh niêm mạc đường hô hấp, đặc biệt khi hít thở sâu trong lúc vận động. Điều này dễ gây co thắt phế quản, làm nặng lên các triệu chứng của hen suyễn, viêm phế quản mạn tính, hoặc khiến người khỏe mạnh cũng cảm thấy khó thở, ho, tức ngực.

Với người cao tuổi, sức đề kháng và khả năng thích nghi với môi trường lạnh kém hơn, việc tập thể dục trong điều kiện này có thể làm tăng nguy cơ viêm đường hô hấp, cảm lạnh, cúm, nhất là khi cơ thể chưa kịp thích nghi.

Cơ, khớp dễ chấn thương

Thời tiết lạnh khiến cơ và khớp trở nên cứng hơn, giảm độ đàn hồi và linh hoạt. Nếu vận động ngay với cường độ vừa hoặc mạnh mà không khởi động kỹ, nguy cơ căng cơ, bong gân, đau khớp, thậm chí té ngã sẽ tăng cao.

Nhiều người cho rằng đi bộ nhẹ nhàng không cần khởi động, nhưng trên thực tế, ngay cả các vận động đơn giản cũng có thể gây chấn thương khi cơ thể chưa được làm ấm đầy đủ trong điều kiện nhiệt độ thấp.

Nguy cơ tim mạch tăng cao

Một trong những rủi ro đáng lo ngại nhất khi tập thể dục ngoài trời sáng sớm trời rét là nguy cơ tim mạch. Nhiệt độ lạnh khiến mạch máu co lại, làm tăng huyết áp, nhịp tim và áp lực lên tim. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim.

Ngoài ra, thời tiết lạnh còn làm tăng độ đông máu, kết hợp với vận động sớm khi cơ thể chưa “thức dậy hoàn toàn”, có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, vốn thường xảy ra nhiều vào buổi sáng sớm mùa đông.

TS Kha cho hay, trái với suy nghĩ “tập càng nhiều càng khỏe”, việc luyện tập không phù hợp trong điều kiện lạnh có thể khiến cơ thể bị stress, dẫn đến ức chế hệ miễn dịch tạm thời. Hệ quả là người tập dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp, cảm lạnh kéo dài, nhất là khi không được giữ ấm và hồi phục đúng cách sau tập.

TS Kha khuyến cáo, trong những ngày rét đậm, rét hại, người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh nền, không nên tập thể dục ngoài trời quá sớm. Thời điểm an toàn hơn là sau 7–8 giờ sáng, khi nhiệt độ đã tăng và sương lạnh tan bớt.

Nếu vẫn muốn duy trì vận động, người dân có thể: Tập trong nhà, nơi kín gió; Mặc đủ ấm, chú ý giữ ấm vùng cổ, ngực, tay chân; Khởi động kỹ trước khi tập và giảm cường độ vận độn; Ngừng tập ngay khi có dấu hiệu chóng mặt, tức ngực, khó thở.

Thể dục là thói quen tốt cho sức khỏe, nhưng trong thời tiết giá rét, chọn sai thời điểm và cách tập có thể biến lợi ích thành rủi ro. Lắng nghe cơ thể và điều chỉnh thói quen phù hợp chính là cách bảo vệ sức khỏe an toàn nhất trong mùa đông.