8 dấu hiệu "tâm thần trí thức" có thể bạn đang mắc
GiadinhNet - Khi có một trong những dấu hiệu báo trước, kéo dài trong 2 tuần có thể bạn, hoặc người thân đã mắc một bệnh tâm thần nào đó. Đừng giấu bệnh, hãy tới các cơ sở chuyên khoa tâm thần để bác sĩ tư vấn, điều trị thích hợp.
Vì sao trí thức dễ bị tâm thần?
Cuộc sống quá nhiều áp lực, càng lao lực trí óc thì càng dễ căng thẳng, lo âu, quá nhiều tệ nạn (bia rượu, thuốc lá, ít vận động...), khiến trí não làm việc quá tải, dẫn đến tâm thần rối loạn. Tỷ lệ người bị rối loạn tâm thần ở Việt Nam hiện nay khoảng 15% dân số (tương đương 13 triệu người).
Trước đây, TS Ngô Thanh Hồi - nguyên Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (Hà Nội) đã nói về hội chứng cháy hết (hội chứng burnout) rất phổ biến và nguy hiểm ở nhóm trí thức trẻ đang phát triển, nhưng thiếu kinh nghiệm sống, thiếu khả năng đối phó với thất bại, nên rất dễ bị khủng hoảng tâm lý, dễ tự tử, hoặc gây hậu quả lớn tới cuộc sống sau này.
Một số trí thức sai lầm xả stress, áp lực bằng cách nhậu nhẹt, dẫn tới nghiện bia rượu. Cú hích bia rượu với những người làm việc trí óc căng thẳng càng tăng nguy cơ bị rối loạn tâm thần, rất dễ bị tâm thần hoang tưởng, hành vi, lời nói rối loạn… phải nhập viện điều trị. Bác sĩ La Đức Cương – Giám đốc Bệnh viện Tâm thần T.Ư I đã nhận định vậy trong hội thảo xây dựng chiến lược quốc gia về sức khỏe tâm thần giai đoạn 2016 - 2025,

Nhóm trí thức rất dễ bị tâm thần. Ảnh minh họa
Stress cấp tính
Những triệu chứng đầu tiên là về cảm xúc, họ luôn khó chịu, lo lắng, căng thẳng, buồn bã, chán nản, thờ ơ, cảm thấy đánh mất giá trị bản thân…
Hành vi biểu hiện là nổi cáu, bực bội, hoặc nóng tính, thích dùng chất kích thích như rượu, thuốc lá. Các sinh hoạt hàng ngày như ăn uống, ngủ… bị xáo trộn, mất tập trung, nóng nảy đột ngột, có những quyết định vô lý, hay quên, vụng về, luôn vội vàng và hấp tấp, ăn quá nhiều hoặc ăn quá ít…
Về thể chất sẽ thấy hay đau đầu, đau cơ bắp, đau bụng, vã mồ hôi, chóng mặt, rối loạn tiêu hóa, khó thở, đau ngực, khô miệng, ngứa cơ thể, có vấn đề về tình dục.
Theo bác sĩ Hồng Thu, Bệnh viện tâm thần ban ngày Mai Hương (số 4 Hồng Mai, Hà Nội), nếu stress kéo dài sẽ gặp những vấn đề nghiêm trọng hơn về mặt sức khỏe (đau tim, tăng huyết áp, trầm cảm, bị sốc, bị đau nửa đầu, lo âu, bị hen, suy giảm hệ miễn dịch, đau dạ dày, rối loạn giấc ngủ).
Có 4 nguồn gây stress
- Môi trường bên ngoài: Thời tiết, tiếng ồn, giao thông, bụi, ô nhiễm.
- Căng thẳng từ xã hội và gia đình: Áp lực công việc, tốn sức vào công việc, hay gia đình, mất mát người thân, mâu thuẫn gia đình, bạn bè…
- Các vấn đề về thể chất: Sức khỏe thay đổi, ốm đau, không đủ chất dinh dưỡng…
- Suy nghĩ: Đôi khi suy nghĩ, hay phiền giải những điều đã hoặc sẽ xảy ra cũng bị căng thẳng và dẫn tới suy nghĩ tiêu cực.

Bị căng thẳng, stress nếu không sớm chữa trị rất dễ bị tâm thần nặng - ảnh minh fhoaj.
Dấu hiệu báo trước của một số bệnh tâm thần
Theo bác sĩ Hồng Thu, trong cuộc đời hầu hết mọi người đều gặp phải các sang chấn tâm lý (thất tình, thất nghiệp, bệnh tật, áp lực)… dễ dẫn tới bị rồi loạn tâm thần, nhất là ở nhóm lao động trí thức có nhiều áp lực trong công việc và đời sống.
Mọi người có quan niệm sai lầm cho người bị tâm thần là người nói năng lảm nhảm, điên loạn, mất năng lực hành vi, là người bỏ đi, vô dụng.
Nhưng thực tế, trừ những người bị rối loạn tâm thần mãn tính như tâm thần phân liệt, động kinh, còn lại các rối loạn tâm thần chia ra nhiều giai đoạn, trạng thái, biểu hiện khác nhau. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 về các rối loạn tâm thần và hành vi của Tổ chức y tế thế giới, có tới hơn 300 loại rối loạn tâm thần và hành vi như sa sút tâm thần.
Đa số các loại rối loạn này sẽ khỏi hay ổn định nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, chỉ có một tỷ lệ rất thấp ( khoảng 1 -2% ) là diễn tiến ngày càng nặng dần và không đáp ứng với điều trị.
Quan trọng nhất là nhận biết các dấu hiệu đầu tiên của tâm thần. Theo tư vấn của ThS. Bs. Đinh Hữu Uân, Phòng khám tâm thần (Tập thể Bệnh viện Tâm thần trung ương I, Thường Tín, TP Hà Nội), khi thấy một trong những dấu hiệu đầu tiên của rối loạn tâm thần cần tới bệnh viện, phòng khám chuyên khoa tâm thần sớm. Cụ thể:
1- Đau đầu, mất ngủ (hay bị rối loạn giấc ngủ), lúc nào cũng lo lắng, sợ hãi, tim đập nhanh, cảm xúc không ổn định (buồn rầu, bi quan, mất tự tin, có người nói nhiều, hay khóc, có người trở nên im lặng, thích ngồi một mình trong phòng kín, sợ tiếp xúc với mọi người), lo âu bồn chồn, đứng ngồi không yên, khóc cười vô cớ, nói lẩm bẩm một mình, cười một mình…) là triệu chứng mới bị trầm cảm, nếu không được điều trị bệnh sẽ nặng lên.
2- Người đau mỏi, đau xương khớp, đau bả vai, đau ống tiêu hoá, đau đầu, đau vùng ngực trái... đã đi khám nhiều lần ở nhiều chuyên khoa khác nhau nhưng kết quả bình thường – nên đi khám chuyên khoa tâm thần.
3- Cảm thấy bất lực trước công việc, rửa tay nhiều lần trong ngày, hoặc không chú ý đến vệ sinh cá nhân, từ chối ăn uống.
4- Những ý nghĩ ám ảnh xuất hiện nhiều làm mất tập trung vào công việc, nghe thấy tiếng nói trong đầu nói chuyện, chửi mắng mình, bình luận về mình, hoặc ra lệnh cho mình phải làm việc này, việc khác…
5- Nhìn thấy những hình ảnh kì lạ mà người khác không nhìn thấy. Hoặc có những ý nghĩ kì lạ, bất thường.
6- Luôn nghĩ có người đang làm hại và điều khiển mình.
7- Đập phá đồ đạc, hoặc tấn công người khác, quát mắng vô lý… không có nguyên nhân.
8- Có ý định và hành vi tự sát mà không phải do bế tắc trước cuộc sống.
Ngọc Hà/Báo Gia đình & Xã hội
Người đàn ông 32 tuổi nhập viện cấp cứu sau khi ăn hải sản ở tiệc tất niên
Sống khỏe - 1 giờ trướcGĐXH - Chuyên gia cảnh báo phản vệ có thể xảy ra với cả người không tiền sử dị ứng, đặc biệt khi thử hải sản lạ trong các bữa tiệc tất niên, liên hoan dịp Tết.
Vì sao nên uống nước khi thức dậy dịp Tết? 5 lợi ích đơn giản nhưng nhiều người lại quên mất
Bệnh thường gặp - 4 giờ trướcGĐXH - Uống nước khi thức dậy giúp bù nước sau giấc ngủ, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện tuần hoàn và tăng năng lượng cho cơ thể. Dịp Tết ăn uống thất thường, thức khuya nhiều, thói quen đơn giản này càng quan trọng để giữ sức khỏe ổn định suốt những ngày đầu năm.
Ăn hành muối kèm bánh chưng có lợi ích sức khỏe gì?
Sống khỏe - 5 giờ trướcSự kết hợp giữa bánh chưng và hành muối từ lâu đã được xem là một nghệ thuật cân bằng trong ẩm thực truyền thống, mang lại những tác động tích cực cho cơ thể thông qua các cơ chế tự nhiên.
Thiếu niên 15 tuổi nhập viện cấp cứu sau khi 'thụt dầu' liền lúc 300 cái
Sống khỏe - 18 giờ trướcGĐXH - Nam thiếu niên 15 tuổi nhập viện trong tình trạng đau cơ dữ dội, nước tiểu sẫm màu và men cơ tăng gấp nhiều lần so với bình thường.
Người đàn ông 32 tuổi đang chơi bóng đá, bất ngờ bị nhồi máu cơ tim
Y tế - 20 giờ trướcGĐXH - Người bệnh tên H., 32 tuổi, ngụ tại xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa, được đưa vào viện trong tình trạng ngất, ngã quỵ khi đang đá bóng.
Vui xuân, giữ an toàn cho người bệnh thận: 'Cẩm nang vàng' giúp hạn chế biến chứng ngày Tết
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Dịp Tết với thực đơn giàu muối, đạm và chất béo có thể là 'thử thách' cho người bệnh thận. Chuyên gia hướng dẫn chế độ ăn, sinh hoạt và lưu ý để đón Tết an toàn, giảm nguy cơ biến chứng.
Người đàn ông 48 tuổi choáng váng khi được chẩn đoán ung thư tụy từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người vẫn lầm tưởng đi vệ sinh nhiều lần là "hệ tiêu hóa tốt" hay "cơ thể đang thải độc". Thế nhưng, với người đàn ông 48 tuổi trong câu chuyện dưới đây, đó lại là tín hiệu cầu cứu cuối cùng của cơ thể trước căn bệnh ung thư tuyến tụy quái ác.
Món ngon ngày Tết được ví như 'thuốc bổ tự nhiên', nhưng 4 nhóm người ăn vào dễ rước họa
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Măng khô là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món canh ngày Tết. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với loại thực phẩm này.
Top 10 thực phẩm đáp ứng đủ canxi mà không cần uống thuốc bổ sung
Sống khỏe - 1 ngày trướcBổ sung canxi qua ăn uống là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất. Do đó, khi thiếu canxi hãy ưu tiên chọn các thực phẩm giàu canxi tự nhiên. Dưới đây là 10 loại thực phẩm nên ăn thay vì uống bổ sung canxi.
Chim bồ câu – 'đạm vàng' được ví như thực phẩm bồi bổ cao cấp cho cơ thể
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Không phổ biến như thịt gà hay thịt lợn, nhưng chim bồ câu từ lâu đã được xếp vào nhóm thực phẩm bồi bổ cao cấp nhờ hàm lượng dinh dưỡng vượt trội. Với lượng protein cao, ít chất béo, giàu vi chất và các hợp chất có lợi cho quá trình phục hồi cơ thể, thịt bồ câu được nhiều bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng đánh giá là lựa chọn phù hợp cho người cần bồi bổ sức khỏe.
5 loại rau quả rất tốt cho thận, bác sĩ khuyên nên ăn thường xuyên
Bệnh thường gặpNhiều người ăn dưa chuột, uống nước chanh bổ sung vitamin C hàng ngày nhưng có thể chưa biết loại rau quả này rất tốt cho thận, giảm nồng độ axit uric và nguy cơ sỏi thận.