90% các sản phẩm thực phẩm không cần đăng ký nội dung quảng cáo trước khi quảng cáo

Chiều 19/3, tại buổi gặp mặt báo chí thông tin về một số điểm mới của Nghị định 15/2018/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 2/2/2018) của Chính phủ thay thế Nghị định 38 năm 2012 về hướng dẫn chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, PGS.TS Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, Nghị định 15 đã thay đổi cơ bản phương thức quản lý thực phẩm ở Việt Nam.

Trước đây, quản lý tập trung kết hợp tiền kiểm hậu kiểm thì nay tập trung vào hậu kiểm, quản lý theo nguy cơ, rủi ro.

PGS.TS Nguyễn Thanh Phong - Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm

Theo TS Phong, Nghị định 15 có 11 nội dung có sự thay đổi cơ bản so với Nghị định 38. Trong đó, Nghị định mới đã quy định tất các các sản phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn phải được công bố trước khi lưu thông trên thị trường. Có 2 hình thức công bố là tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Các nhóm sản phẩm phải đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi lưu thông trên thị trường, đó là: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt; Sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi; Phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm không thuộc trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm hoặc không đúng đối tượng sử dụng do Bộ Y tế quy định

“Còn các sản phẩm khác, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm tự công bố và thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước do UBND tỉnh chỉ định. Như vậy, có đến khoảng 90% sản phẩm được tự công bố” – TS Phong cho biết.

Theo Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, quy định này nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Chính phủ về tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm; giám sát theo phương thức quản lý rủi ro, tăng cường công tác thanh, kiểm tra, hậu kiểm.

Một điểm mới khác được quy định trong Nghị định 15 là giảm thời gian, thủ tục công bố; Mở rộng việc miễn cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm... Nghị định 15 cũng có thay đổi căn bản trong kiểm soát về an toàn thực phẩm đối thực phẩm nhập khẩu.

Đặc biệt, Nghị định 15 có thu gọn quản lý về quảng cáo thực phẩm. Theo đó, Nghị định mới chỉ quy định các nhóm sản phẩm: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt; sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi (không thuộc trường hợp cấm quảng cáo quy định tại Khoản 1 Điều 7 của Luật quảng cáo) phải được đăng ký và thẩm định nội dung quảng cáo sản phẩm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Bộ Y tế, cơ quan chuyên môn do Ủy ban nhân dân tỉnh giao) trước khi quảng cáo.

“Có đến 90% các sản phẩm thực phẩm không cần đăng ký nội dung quảng cáo trước khi quảng cáo như quy định trước đây. Hồ sơ giấy tờ liên quan cũng được bỏ bớt rất nhiều” – TS Phong thông tin.

Nghị định cũng quy định không phải thực hiện đăng ký lại nội dung quảng cáo nếu không có sự thay đổi về nội dung quảng cáo so với hồ sơ đã đăng ký.

Theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, triển khai riêng thủ tục công bố, kiểm tra chuyên ngành tiết kiệm được hơn 7,7 triệu ngày công, cắt giảm chi phí được hơn 3.000 tỷ đồng.

Trả lời câu hỏi với sự thay đổi cơ bản về phương thức quản lý từ kết hợp tiền kiểm - hậu kiểm sang chú trọng hậu kiểm, thì liệu có buông lỏng quản lý không? TS Phong cho biết, Cục đã có phương án dành nguồn lực tập trung tối đa cho hậu kiểm.

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đề xuất chính phủ, phối hợp với các bộ ngành sửa quy định 178 để các nội dung phù hợp với Nghị định 15. Về mức phạt, TS Phong cho biết, ngành Y tế đề xuất mức phạt, chế tài phạt tăng lên nếu cá nhân, doanh nghiệp vi phạm, bổ sung các hình thức xử phạt bổ sung, các tình tiết tăng nặng (như rút giấy phép, đình chỉ sản xuất...)

“Nghị định 15 đã tạo cơ chế thông thoáng rồi, doanh nghiệp nào vi phạm phải phạt nặng” – TS Phong khẳng định.

V.Thu