Ai về nổ cốm bánh in!
Với tôi, Tết đã bắt đầu từ hai mươi tháng chạp, bởi khi ấy, nhà nhà rộn rã hẹn nhau đi nổ cốm để làm bánh in - một loại bánh không thể thiếu trong những ngày Tết ở làng.
Cha lau khuôn bánh in trong một sáng xuân- Ảnh: tác giả cung cấp
Để có mẻ cốm Tết, ngay từ vụ thu hoạch hè thu cho đến vụ thu đông, má phải cẩn thận để riêng phần nếp hương vì nếu lẫn với các loại lúa khác thì làm cốm sẽ không được dẻo thơm như ý muốn.
Nếp hương được phơi nắng khô giòn, má giần sàng thật sạch rồi để vào thùng phuy đậy kín, phòng ngừa chuột phá và mối mọt. Hai mươi tháng chạp, má mang ra phơi lại một lần nắng mới trước khi mang đi xay thành gạo nếp.
Tôi còn nhớ ngày nổ cốm nếp là ngày mong đợi nhất trong năm. Ngay từ mờ sáng, lũ trẻ quê chúng tôi đã chực chờ ba má về mang theo hương cốm nếp thơm lừng cả gian nhà, và thể nào cha cũng cho mỗi đứa một nắm bỏng thơm dẻo ngon không thể tả.
Trong chiếc bao cha mang trên vai, có hai phần riêng biệt, phần bỏng cốm và bột nếp. Tối hôm ấy, dưới ánh lửa bập bùng sưởi ấm trong tiết trời tháng chạp rét căm gió núi, cả gia đình bắt đầu làm bánh.
Má mở chiếc chum sành đựng đường đen nấu thủ công, lấy lượng mật tiết ra dưới đáy chum đem sên trên chiếc chảo đồng cho tới, rồi trộn đều vào phần bột cốm. Khi trộn bột phải nhanh và đều tay để bột có độ sánh nhẹ, không khô cũng không nhão.
Chiếc chum sành đựng đường rút mật để làm cốm
Má múc đổ vào chiếc khuôn gỗ, cha cùng anh hai dùng chiếc chày giã gạo đè giữ thăng bằng lên trên sao cho bột bánh nén lại thành hình. Chúng tôi nhìn những chiếc bánh đã in chắc nịch, mang hình những chiếc bông năm cánh, hình vuông hình tròn khắc trong khuôn gỗ, thấy Tết đã ngập tràn!
Trong lúc in bánh, má thường cho chúng tôi những cái bị móp góc hoặc không chắc bột, tôi không dám ăn nhanh, sợ cái dẻo thơm của bột nếp hương no nắng mới quyện trong mật mía ngọt thanh sẽ trôi nhanh xuống cổ.
Tôi muốn nhấm nháp "vị Tết" của riêng mình thật lâu, thật đằm trong không gian ám đầy muội khói.
Phần hạt cốm má cũng trộn cùng với mật, vo tròn thành viên cốm nhỏ hơn cổ tay. Lớp mật mía tới đường dẻo ngọt, kết dính với hạt bỏng thơm cả giấc mơ thời thơ ấu. Bánh in xong, má không cất ngay mà sắp đều lên chiếc nia tre, để trên gác bếp, phía dưới để ít tro và than nóng.
Sáng hôm sau, những chiếc bánh cốm in se cứng hơn bởi được hong than lửa một cách âm ỉ, từ từ. Và dường như chính cái tàn hương khói than tháng chạp càng làm dậy hơn mùi thơm cốm mới, mùi mật ngọt và cả chút lẩn khuất của nắng mưa, sương gió vụ mùa.
Má cẩn thận lấy từng cái một cho vào chiếc thẩu chai và bao giờ cũng chọn những chiếc bánh đều tay và đẹp nhất để bày lên ban thờ để cha thành kính thắp hương cho ông bà, tiên tổ.
Tôi đi qua bao cái Tết ấu thơ ở làng là bao nhiêu tháng chạp được quây quần bên gia đình cùng nhau làm bánh in đón Tết.
Và dẫu nắng mưa dập dồn, dẫu mùa màng ấm no hay thất bát, năm nào má cũng vun vén để có cái Tết ấm áp nhất có thể.
Cha và má dẫu không còn khỏe để tự tay gặt đám nếp hương, tự tay túm nút lá chuối khô, kê cao chiếc chum sành để rỉ mật đường nhưng vẫn lặng lẽ lau bóng nước thời gian từng thứ một.
Nơi gian bếp nhỏ, chiếc khuôn gỗ in bánh, chiếc lu đất và cả chiếc chảo đồng để sên mật lặng yên nằm đó như chứng nhân đổi thay.
Tôi đi dọc con đường làng quanh co, đứng bên thửa ruộng nếp cha trồng, sau vụ lụt giờ trắng khô gié nếp. Lũ chim sẻ ri rúc đầu tìm những hạt lưng lửng còn sót lại. Trong cái rét se cuối năm, vẫn còn phảng phất hương nếp, hương của chiếc bánh in thương nhớ thuở nào.
Thức uống tốt cho mẹ bầu và em bé
Ăn - 7 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là một số loại nước uống an toàn, tốt cho sức khỏe mà mẹ bầu có thể an tâm tiêu thụ trong thai kỳ.
Mặt vị khách Tây 'biến sắc' khi ăn thử một món Việt, dân mạng lập tức chỉ ra vấn đề
Ăn - 10 giờ trướcVốn nổi tiếng "ăn gì cũng được", vị khách Tây này cuối cùng cũng gặp phải một món Việt khiến anh lập tức nhăn mặt, dân mạng nhìn vào liền hiểu ngay lý do vì… anh ăn sai cách.
Thực phẩm bán đầy chợ Việt giúp phòng ngừa ung thư đại tràng
Ăn - 14 giờ trướcGĐXH - Lựa chọn thực phẩm đúng cách có thể giúp đại tràng thực hiện tốt các chức năng sinh lý tự nhiên, hỗ trợ ngừa tình trạng rối loạn chức năng tiêu hóa, đồng thời giảm thiểu nguy cơ mắc ung thư đại tràng trong tương lai.
Những 'mâm cơm nhà giàu' của gia đình ba thế hệ
Ăn - 15 giờ trướcNhiều người gọi mâm cơm 250.000 đồng/bữa của Quỳnh Chi là 'mâm cơm nhà giàu', nhưng với chị, đó là mức chi phù hợp cho gia đình ba thế hệ.
Xù xì bên ngoài nhưng củ này “quý như sâm”, tốt cho đường huyết, chế biến được nhiều món ngon ngày lạnh
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH – Dù hình dáng xù xì, nhưng loại củ dân dã này không chỉ ngon miệng mà còn có giá trị bổ dưỡng như nhân sâm. Những món ăn được chế biến từ củ này rất tốt cho tim mạch, tiêu hóa và đặc biệt là đường huyết.
Canh khoai tây rau cần kiểu Thái Bình gây sốt trở lại
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Canh khoai tây nghiền nấu rau cần là món ăn dân dã gắn với một thuở nghèo đói của người dân Thái Bình. Món ăn nhìn qua đơn giản, bình dân nhưng khi ăn là bản hòa tấu nhiều dư vị, gắn bó với tuổi thơ nhiều người hiện lại gây sốt trở lại trong nhóm các chị em Yêu bếp.
Không cần sơn hào hải vị, đây là 4 món 'trạm xăng trí tuệ' rẻ bèo giúp con tăng đề kháng, nhớ lâu học giỏi
Ăn - 1 ngày trướcĐừng vội trách con lười ăn hay kém tập trung, rất có thể bé đang thiếu đi một "nguyên tố trí tuệ" cực kỳ quan trọng. Thay vì ép con uống thuốc, mẹ hãy thử vào bếp với 4 công thức "vàng" dưới đây. Vừa rẻ, vừa ngon, lại giúp con nạp đầy "kho kẽm" tự nhiên để cao lớn và thông minh mỗi ngày.
Những món ăn từ hàu siêu thơm ngon bổ dưỡng
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Hàu là thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, đặc biệt là kẽm, mỗi món ăn từ hàu đều mang đến trải nghiệm ẩm thực độc đáo với hương vị đặc trưng.
Những món ăn chế biến từ quả sung ngon 'líu lưỡi'
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Quả sung không chỉ có vị ngon mà còn giàu chất xơ, vitamin C, kali và các chất chống oxy hóa. Lưu lại ngay những cách ăn quả sung xanh trong bài viết để tự vào bếp làm món ngon cho bản thân và gia đình nhé.
5 công thức làm bữa sáng đơn giản nấu chỉ khoảng 5-10 phút mà vẫn đảm bảo ngon miệng, giàu dinh dưỡng
Ăn - 1 ngày trước5 bữa sáng này có chung đặc điểm là đơn giản và nhanh chóng, thường chỉ mất 10-15 phút để chuẩn bị, không cần nấu nướng phức tạp, đặc biệt phù hợp cho các buổi sáng trong tuần.
10 món dân dã 'hao cơm' nhà Tăng Thanh Hà khiến chị em vừa thích thú, vừa nể phục
Mẹo nấu nướngGĐXH - Tăng Thanh Hà chuộng làm các món dân dã như tép rang khế, cá nục kho, ba rọi cháy cạnh... vừa đưa cơm, vừa không tốn quá nhiều thời gian sơ chế, nấu nướng.