Ăn gia cầm bẩn giữa thời có cúm

Công khai bán gia cầm không nguồn gốc giết thịt tại chỗ Ảnh: M.H

 

Người bán thì cam đoan bằng miệng, còn các chuyên gia thì khuyên người tiêu dùng nên cẩn trọng kẻo mang hoạ.

 

Tại chợ Đông Tảo (huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) - nơi nổi tiếng về giống gà Đông Tảo - chúng tôi bắt gặp khá nhiều quầy bán gia cầm không giấy kiểm dịch. Khi khách hàng băn khoăn về các mặt hàng gia cầm không có dấu kiểm dịch, chị Huyền - bán thịt gia cầm ở chợ Đông Tảo cho biết: “Ở đây chúng tôi vẫn bán gà bình thường, không thấy ai nói năng đến chuyện cúm ốm gì cả. Còn chuyện người nuôi thì người ta cũng phải bảo vệ gia cầm bằng cách tiêm phòng cúm. Cả đống của đổ vào đấy, họ không lo sao được”.

 

Khi khách hàng vẫn băn khoăn về chất lượng, chủ hàng không ngần ngại “bồi” thêm: “Ôi dào, em cứ lo xa, ngày nào chị cũng bán hết hàng, toàn bán cho khách quen, anh em, hàng xóm. Ngày nào nhà chị chả ăn gà, mua gà của chị thì yên tâm về chất lượng, không cần phải băn khoăn chuyện hình thức, giấy má”. Hầu hết các chủ hàng tại đây thay vì tạo lòng tin cho khách hàng bằng gà được kiểm dịch thì đua nhau cam kết bằng miệng.

Tại Hà Nội ở thời điểm này, đến bất kỳ ngõ ngách chợ lẻ nào cũng bắt gặp cảnh bán trứng đựng trong thúng, mẹt, bán gà lông giết thịt tại chỗ. Trên trục quốc lộ 32, cạnh chợ Cầu Diễn, hàng chục lồng gà được bày bán công khai cả ngày, kiêm luôn dịch vụ giết thịt tại chỗ.

 

Chị Nguyễn Thị Hà, chuyên bán gà trên tuyến đường này cho biết: “Cần gì giấy kiểm dịch, nhìn qua là biết gà khỏe hay bệnh mà em. Bọn chị buôn thúng bán mẹt biết lấy giấy ở đâu”?. Vừa dứt lời chị vạch lông gà, phao câu gà lên cho khách xem rồi tiếp tục phân trần: “Đây này, nó khỏe mạnh bình thường, dãi dớt cũng không có. Không tin em cứ trả tiền, chị thả ra một cái, nó chạy mất hút luôn chứ bệnh dịch gì. Chị mua gà quê lên đây bán lấy lời, tội gì buôn gà bệnh hả em”.

 

Chị Nga, một chủ hàng bên cạnh nghe vậy nói chen vào: “Chẳng thấy ai như em đi mua gà lại hỏi giấy kiểm dịch. Sống bằng kinh nghiệm cho lành em ơi. Có phải con gà nào muốn cũng được kiểm dịch đâu? Bọn chị ngồi đây cả ngày, em mua về ăn không ngon đến đây trả lại nhé. Bán hàng phải bằng uy tín, chất lượng mới bền em ạ”.

Cách đó không xa, chúng tôi đi vào đường K1 (Phú Diễn, Từ Liêm) những lồng gà bán rong cũng công khai bày bán ở hai bên đường. Chúng tôi dừng lại hỏi mua gà, chị bán hàng báo giá: “Gà 80.000 đồng/kg, vịt 50.000 đồng/kg, ngan 70.000 đồng/kg không mặc cả”. Tại các chợ lẻ trên địa bàn Hà Nội như chợ Cầu Giấy, Thành Công, Ngọc Hà… cũng nhan nhản các quầy bán gia cầm đã qua giết thịt, nhưng người tiêu dùng rất khó nhận biết đâu là thịt gia cầm đã qua kiểm dịch. Hầu hết các loại gia cầm này đều có đóng dấu nhòe nhoẹt màu tím, mắt tinh nhìn kỹ cũng không thể đọc nổi chữ của những dấu này.

Tại TPHCM, theo ông Phan Xuân Thảo - Chi cục trưởng Chi cục Thú y TPHCM, có hơn 70 cơ sở kinh doanh trứng cấp 1 và hơn 100 đại lý cấp 2, cấp 3, cung cấp khoảng 50% số lượng mỗi ngày (khoảng 2 triệu quả) ra địa bàn. Hầu hết, các cơ sở này không đủ các điều kiện kinh doanh như phải xa khu dân cư, điện nước ổn định, xử lý chất thải, kho bảo quản, xử lý và chế biến đóng gói… Dù Chi cục đã tổ chức nhiều lớp tập huấn để các chủ cơ sở nắm rõ quy cách, chủ trương nhưng thực tế chưa được khắc phục nhiều.

 

Thời gian vừa qua, cơ quan chức năng đã ban hành và thực thi nhiều biện pháp để ngăn chặn gà lậu, gà kém phẩm chất. Tại TP HCM, theo ông Thảo, Chi cục đã khuyến cáo những cơ sở không đủ điều kiện chuẩn bị di dời. Dự kiến sau ngày 1/7 cơ sở nào không đáp ứng các điều kiện kinh doanh sẽ phải đóng cửa. Tính đến thời điểm hiện nay, mới phát hiện ổ dịch cúm gia cầm tại tỉnh Vĩnh Long nhưng người tiêu dùng cần cẩn trọng với gà lậu từ Trung Quốc đang có dịch  cúm diễn biến phức tạp. Vì vậy, chọn gia cầm an toàn là điều hết sức quan trọng để giữ gìn sức khỏe của người tiêu dùng.

Đối với người tiêu dùng, song hành với các động thái của cơ quan chức năng thì nên cần trang bị cho mình những kỹ năng cơ bản để lựa chọn sản phẩm thực phẩm sạch. Theo ông Nguyễn Đức Trọng, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), gia cầm qua giết mổ rất khó phân biệt. Gia cầm sống mắc bệnh thường có các biểu hiện sốt cao, chảy nước mắt, đứng tụm một chỗ, lông xù, phù  mắt, da tím tái, chân xuất huyết, chảy nước dãi, kém nhanh nhạy, ăn kém, gầy yếu. Vì vậy, nên mua gà lông trông khỏe mạnh, mắt tinh nhanh, nhốt vài hôm và cho ăn gạo, thóc của gia đình, vì nếu con gà đó có tồn dư thuốc kháng sinh sẽ được đào thải bớt ra ngoài.

 

Đại diện Trung tâm Nghiên cứu khoa học nông vận, Hội Nông dân Việt Nam cho rằng, hiện nay tránh ăn gia cầm để phòng chống lây nhiễm cúm là không nên bởi nước ta vẫn chưa bùng phát dịch cúm gia cầm. Cả nước đang tiêm vaccine để bảo vệ đàn gia cầm, không nên ăn thịt gia cầm đang trong thời kỳ tiêm vaccine (28 ngày). Nếu ăn thịt gia cầm, nên chọn thịt gia cầm đã qua kiểm dịch thú y, nấu chín, không ăn tiết canh sống. Với những vùng đã có dịch tuyệt đối không buôn bán và ăn thịt gia cầm.