Bác sĩ cấp cứu bệnh truyền nhiễm: Lây truyền HIV qua kim tiêm cho hàng loạt người rất khó xảy ra

Tỷ lệ nam lây HIV sang nữ cao gấp đôi nữ lây sang nam

BS có thể chỉ ra những nguy cơ có thể lây nhiễm HIV từ sinh hoạt hằng ngày?

BS Nguyễn Trung Cấp - Trưởng khoa Cấp cứu, BV Bệnh nhiệt đới T.Ư: Có những con đường lây nhiễm HIV: quan hệ tình dục không an toàn; qua đường máu và một số dịch sinh vật; mẹ sang con…

Theo BS Cấp, xác suất lây truyền HIV qua bơm kim tiêm chỉ khoảng 0,63%

Theo Trung tâm Kiểm soát và Dự phòng dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), quan hệ tình dục thông thường (quan hệ qua đường bình thường) có nguy cơ lây nhiễm HIV có tỷ lệ như sau: Nam lây sang nữ có tỷ lệ: 8/10.000, nữ lây sang nam 4/10.000 (nếu bạo dâm gây tổn thương chảy máu thì nguy cơ lây nhiễm có thể cao hơn). Quan hệ đồng giới hoặc quan hệ qua đường hậu môn có tỷ lệ: 183/10.000 người.

Cũng theo CDC Hoa Kỳ, những người dùng chung kim tiêm có tỷ lệ: 63/10.000. Điều đó có nghĩa là cứ 10.000 người tiêm chung kim tiêm với bệnh nhân HIV thì có 63 người bị lây.

Ngoài ra, dùng chung kéo hoặc kìm cắt móng tay, bàn chải đánh răng với người nhiễm HIV nếu gây chảy máu thì hoàn toàn có thể lây nhiễm HIV. Thậm chí, nếu đi gội đầu mà thợ gội đầu (nhiễm HIV) cho khách mà không dùng xà phòng cũng có nguy cơ lây nhiễm HIV. Tuy nhiên nguy cơ này trên thực tế rất thấp.

Xác suất truyền bệnh HIV qua bơm kim tiêm y tế là bao nhiêu?

Liên quan vụ việc 42 người nhiễm HIV ở Phú Thọ (xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn), cơ quan chức năng cho biết, hiện chưa thể khẳng định nguồn lây chủ yếu. Là người có thâm niên trong công tác cấp cứu bệnh truyền nhiễm, theo BS, xác suất lây truyền bệnh này qua bơm tiêm y tế là bao nhiêu?

- Việc lây truyền HIV qua kim tiêm cho hàng loạt người như vậy là rất khó có thể xảy ra. Xác suất lây truyền HIV qua bơm kim tiêm chỉ khoảng 0,63% và không phải tất cả mũi tiêm đều có thể làm lây nhiễm bệnh. Virus HIV trong bơm kim tiêm có thể sống 5 ngày trong môi trường còn nếu lâu hơn thì khó có thể làm lây nhiễm bệnh được.

Do đó, thông tin về y sĩ dùng chung một kim tiêm để tiêm cho người dân trong nhiều tuần, nhiều tháng liền khiến lây truyền HIV là chưa đủ cơ sở khoa học.

Việc một ai đó dương tính với HIV là điều hoàn toàn có thể xảy ra nếu có các nguy cơ không an toàn, chưa thể đổ lỗi cho nhân viên y tế khi chưa có kết luận chính thức, gây hoang mang trong dư luận.

Trong y tế, bơm kim tiêm là loại sử dụng một lần, sau khi dùng sẽ đậy nắp kim tiêm và được xử lý theo quy trình xử lý vật sắc nhọn của Bộ Y tế. Bơm kim tiêm cũng là vật dụng khá phổ biến, rất sẵn trên thị trường và giá thành rất rẻ.

Để chuyển từ giai đoạn HIV sang AIDS phải mất từ 5-10 năm, không thể nào chỉ mất vài tháng mà bệnh nhân lại chuyển sang AIDS được. Ở xã Kim Thượng (Tân Sơn, Phú Thọ), một số người trong số 42 ca phát hiện nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS với những biểu hiện rất rõ mà hoàn toàn không biết, chứng tỏ họ đã nhiễm HIV từ rất nhiều năm về trước.

Giai đoạn nào lây nhiễm HIV đáng lo nhất?

Dấu hiệu nhiễm HIV ra sao thưa bác sĩ?

- Ở giai đoạn đầu, bệnh nhân nhiễm HIV không có triệu chứng rõ ràng, sau vài tuần thì có sốt phát ban, nổi hạch, đau mỏi người chỉ như triệu chứng của cảm cúm thông thường. Cho dù có xét nghiệm HIV vẫn cho ra âm tính.

Nhưng đây là "giai đoạn cửa sổ" (sơ nhiễm) kéo dài từ 2-6 tháng, cần hết sức thận trọng vì trong giai đoạn này dễ lây bệnh cho người khác nếu quan hệ tình dục không an toàn, xét nghiệm âm tính chưa chắc đã không nhiễm HIV, mà phải theo dõi tiếp sau 3 tháng mới có thể khẳng định chắc chắn bệnh nhân nhiễm HIV hay không.

Giai đoạn nhiễm HIV không triệu chứng: Thời gian từ 5 đến 7 năm, cơ thể vẫn khỏe mạnh bình thường. Xét nghiệm cho kết quả dương tính. Giai đoạn cận AIDS: Vẫn không có biểu hiện đặc trưng, xét nghiệm cho kết quả dương tính.

Giai đoạn AIDS: có các triệu chứng sau: Gầy sút (giảm trên 10% trọng lượng cơ thể); Sốt, ỉa chảy, ho kéo dài trên 1 tháng; Xuất hiện nhiều bệnh như: Ung thư Kaposi, viêm phổi, lao, viêm da, nhiễm nấm, lở loét toàn thân; Người bệnh có thể nhanh chóng tử vong tùy theo điều kiện chăm sóc và điều trị.

Xin cảm ơn Bác sĩ!

Quỳnh An