Bác sỹ gia đình, mô hình trong tương lai

Ở nhiều nước phát triển trên thế giới, BSGĐ đã là khái niệm rất quen thuộc. Ảnh: Dương Ngọc.

Nhiều người bệnh mắc những căn bệnh phổ biến và đơn giản nhưng không điều trị ở các tuyến dưới mà “vượt tuyến” lên các bệnh viện tỉnh, Trung ương dẫn tới tình trạng quá tải cho các bệnh viện lớn.

Một tình huống khác là có những bệnh nhân do thiếu hiểu biết hoặc điều kiện kinh tế không cho phép nên khi bị bệnh đã không được tư vấn, chữa trị kịp thời. Lúc bệnh tình nặng mới cuống cuồng “chạy” đến các bệnh viện chuyên khoa hoặc bệnh viện tuyến trên để điều trị. Nếu bệnh nhân trên được một bác sỹ tại cơ sở khám, điều trị ngay từ đầu thì chắc chắn các bệnh viện tuyến trên sẽ giảm được tình trạng quá tải và người dân cũng được chăm sóc tốt hơn.

Trước sự quá tải tại các bệnh viện cũng như nhằm mục đích nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, Bộ Y tế đang đề ra nhiều giải pháp, trong đó có mô hình “Bác sỹ gia đình”. Các BSGĐ sẽ là những người chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng ở tuyến cơ sở một cách hiệu quả nhất.

Ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế khẳng định: “Việc ban hành đề án xây dựng và phát triển mô hình phòng khám BSGĐ từ tháng 1/2013 đã chính thức xác định đây là mô hình thuộc hệ thống y tế. 80 phòng khám BSGĐ sẽ xây dựng trong năm 2013-2015 tại 7 tỉnh, thành: Hà Nội, TP HCM, Thái Nguyên, Thừa Thiên Huế, Khánh Hòa, Cần Thơ, Tiền Giang sau đó sẽ nhân rộng trên toàn quốc. Mô hình này góp phần giảm tải tại các khoa khám bệnh của bệnh viện, tiết kiệm thời gian công sức đi lại cho người bệnh”. Số liệu của Bộ Y tế cũng cho thấy, 80% số người bệnh đến phòng khám BSGĐ được giải quyết mà không phải đến bệnh viện...

 

Hiện nay, tại một số thành phố lớn có khá nhiều phòng khám tư nhân trưng biển “Bác sỹ gia đình”. Với những biển hiệu như thế thì mọi người dễ hiểu: Các bác sỹ sẽ đến tận nhà để khám, chữa bệnh; Người bệnh phải trả chi phí và chỉ những gia đình khá giả mới có thể sử dụng được dịch vụ này.

Tuy nhiên, PGS,TS Nguyễn Phương Hoa – Phó Chủ nhiệm Bộ môn Y học Gia đình – Đại học Y Hà Nội cho rằng: Nếu hiểu khái niệm “Bác sỹ gia đình” là của một gia đình hay đến từng gia đình như trên là chưa đầy đủ. Nguyên lý y học của mô hình BSGĐ chính là việc bác sỹ đó quản lý, chăm sóc sức khỏe cho một cộng đồng nhỏ và quản lý suốt đời cho cộng đồng đó.

Ở nhiều nước phát triển trên thế giới, BSGĐ đã là khái niệm rất quen thuộc. Phòng khám của bác sỹ gia đình được đặt tại các địa phương và thông thường mỗi bác sỹ gia đình được giao phụ trách theo dõi, chăm sóc sức khỏe cho không quá 2.000 người. Phòng khám sẽ được ký kết với bảo hiểm y tế về việc chi trả các chi phí. Những người trong danh sách được bác sỹ này theo dõi sẽ được chăm sóc sức khỏe định kỳ. Khi thấy bất thường về sức khỏe, đầu tiên các cá nhân sẽ phải đến phòng khám này để kiểm tra. Với các bệnh thông thường, phổ biến và đơn giản, BSGĐ sẽ trực tiếp xử lý. Đối với những bệnh chuyên sâu, phức tạp, BSGĐ sẽ quyết định chuyển. Với các bệnh nhân muốn chuyển tuyến, buộc phải có ý kiến của các BSGĐ thì bệnh viện tuyến trên mới tiếp nhận và đồng ý chi trả bảo hiểm cho việc điều trị. Trong trường hợp bệnh nhân không đủ sức khỏe để đến khám tại phòng khám thì bác sỹ trên sẽ là người trực tiếp đến khám bệnh tại nhà.

BSGĐ chính là bác sỹ đa khoa, họ được đào tạo các kỹ năng tư vấn, khám, chữa bệnh cho hầu hết các bệnh phổ thông. Họ còn phải có  kiến thức về lâm sàng trong y học. Tùy vào từng bệnh nhân, với những điều kiện về sức khỏe, kinh tế… mà BSGĐ sẽ có sự tư vấn, chỉ định phù hợp. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất đối với một BSGĐ chính là công tác chăm sóc dự phòng cho cộng đồng mình quản lý. Công tác dự phòng tốt thì cộng đồng đó sẽ giảm được bệnh tật.