Bánh trung thu “3 không” lộng hành

11h ngày 17/8, chúng tôi có mặt tại sạp bánh kẹo chợ Đồng Xuân. Tại đây, có tới 60 - 70 quầy hàng nhưng chủ hàng nào cũng bận rộn bởi các mối quen đến lấy hàng. Mặt hàng đang được "đổ sỉ" chạy nhất là các loại bánh dẻo, bánh nướng phục vụ Trung thu. Theo quan sát của chúng tôi hầu hết những loại bánh này đều không có nhãn mác, xuất xứ và hạn sử dụng. Các loại bánh nướng, bánh dẻo chỉ được bọc qua một lớp nilon mỏng rồi xếp vào thùng giấy. Khi đem thắc mắc này nói với anh Trần Văn Chính đang đóng hàng đưa về quê thì anh tỉnh queo: "Chất lượng thế nào, tôi cũng chẳng biết nhưng giá bánh rất hợp với nông thôn. Bán ở quê chỉ cần đẹp, rẻ".

Chị Nguyễn Thị Hà, chủ cửa hàng vải ở chợ Sấu giải thích: "Em gái tôi cũng bán bánh kẹo ở đầu dãy bên kia. Chị muốn mua bao nhiêu cũng có nhưng phải mua nhiều nó mới mở thùng. Bây giờ còn sớm, chưa ai mua bánh Trung thu nên bọn nó chưa mở thùng vì sợ hấp hơi hỏng mất. Bánh thì đã nhập từ cách đây nửa tháng ấy chứ". Chị Hà cho biết thêm: "Chợ này chỉ bán bánh gia công 20.000- 30.000 đồng/chiếc thôi".

Nghệ An: Cần gì hạn sử dụng (?)

"Năm nay chúng tôi mở rộng thị trường về nông thôn, các tỉnh. Bánh được bán với mức lợi nhuận thấp nhưng vẫn rất khó cạnh tranh được với các loại bánh "ba không" do các cơ sở nhỏ lẻ sản xuất, vì phần lớn người tiêu dùng ở đây vẫn chuộng các loại bánh rẻ tiền nhưng bắt mắt".   Ông Phạm Xuân Quá, TGĐ Công ty bánh Bảo Ngọc, Hà Nội.

Dạo quanh khu vực bánh kẹo ở chợ Vinh, chợ Hưng Dũng và dọc đường Lê Huân, bánh Trung thu gia công không rõ xuất xứ bày bán khá công khai. Đây là những khu vực bán sỉ cho các tiểu thương cất hàng về bán ở các chợ nông thôn. Giá những loại bánh này chỉ bằng 1/3 hàng có thương hiệu. Còn khá nhiều hàng bánh dẻo, bánh nướng được bày bán tại chợ Vinh đều là những loại bánh không có tên tuổi trên thị trường nhưng vỏ hộp khá bắt mắt. Đáng ngại là những loại bánh này đều không ghi ngày sản xuất. Có bánh ghi hạn sử dụng là 1 tháng nhưng không ghi... ngày sản xuất. Thậm chí có hộp bánh đề hạn sử dụng 2 tháng nhưng trên vỏ hộp lại ghi "không sử dụng hóa chất bảo quản" (?!). Băn khoăn này được một chủ cửa hàng bánh kẹo ở chợ giải thích rằng: "Lo gì ngày sản xuất với hạn sử dụng. Cái chính là em để bánh sẽ không bị hỏng. Em cứ đặt hàng, chị chuyển đến tận nơi còn ngày sản xuất với hạn sử dụng thì khi nào em lấy hàng, chị in kèm vào hộp bánh".

Trao đổi với chúng tôi quanh vấn đề chất lượng bánh Trung thu, ông Trần Văn Diên, Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp, Chi cục QLTT Nghệ An cho biết: "Sai phạm ai cũng nhìn thấy rõ nhưng khâu xử lý gặp không ít khó khăn. Vì nghi ngờ, muốn xử phạt tịch thu phải qua kiểm định hàng hóa, gửi mẫu ra tận Hà Nội và chờ đợi. Kết luận đúng hàng vi phạm thì không nói làm gì, nhưng nếu sai thì bị kiện vì làm mất cơ hội kinh doanh của họ".

Hải Phòng: Mặn mà với bánh cổ truyền

Khác với Hà Nội, người dân Hải Phòng quen thuộc với những thương hiệu bánh gia truyền lâu đời như Tân Tân Hiệp, Đông Phương, Như Ý, Kim Thanh, Thanh Lịch, Bình Minh... Bà Phạm Thị Minh, đường Mạc Vĩnh Phúc, phố Lạch Tray, quận Ngô Quyền cho biết: "Tôi vẫn chọn mua bánh gia truyền sản xuất thủ công ở Hải Phòng vì hương vị của nó rất quen thuộc và không lo mua phải bánh rởm".

Đại diện một số các cơ sở làm bánh Trung thu ở Hải Phòng cũng khẳng định rằng, năm nay, bánh Trung thu "Made in Hải Phòng" bán chạy hơn hẳn nhờ chất lượng cao và đỡ lo hàng giả... Những hãng bánh lâu đời như Lâm Hương, Kim Thanh, Đông Phương, Như Ý đưa ra thị trường khoảng 40 tấn bánh nướng, bánh dẻo các loại với giá bán giá chỉ bằng 1/3 so với bánh các hãng lớn khác trên thị trường cả nước. Điều đặc biệt là, để chống hàng giả, các hãng bánh lớn của Hải Phòng chỉ bán sản phẩm tại nơi sản xuất mà không mở các đại lý. Đây cũng là lý do vì sao người dân ở đây yên tâm về chất lượng khi thủy chung với các nhãn hiệu bánh gia truyền.

Chọn bánh vì giá rẻ và bắt mắt

Ông Vũ Vĩnh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội cho biết, 80% hàng hóa của Việt Nam vẫn được trao đổi mua bán qua chợ cóc, chợ tạm. Đặc biệt người dân nông thôn vẫn chuộng cách buôn thúng, bán mẹt nên đây là cơ hội để hàng kém chất lượng trà trộn vào. Đáng nói là bánh Trung thu nhắm vào thị hiếu của trẻ em nên nhiều cơ sở sản xuất các loại bánh hình các con vật, nhiều màu sắc do sử dụng phẩm màu ngoài danh mục cho phép của Bộ Y tế. Nguyên liệu làm nhân bánh thường có trứng, thịt, hoa quả, xúc xích, lạp xường... là những thứ dễ bị ô nhiễm và cũng là môi trường thuận lợi cho vi sinh vật sinh sôi, phát triển nhưng những người có thu nhập thấp vẫn mua.

Mai Hạnh – Hiền Anh