Bất thường nguy hiểm của bệnh sởi giữa thời tiết nắng gắt

Nằm trong phòng 304, Trung tâm Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới trẻ em, Bệnh viện Nhi Trung ương, bé B.V.L lọt thỏm giữa "rừng" máy móc, dây rợ quanh người trên giường bệnh.

Tiếng "tít, tít" phát ra liên tục từ máy thở, máy đo chỉ số sinh tồn (huyết áp, nhịp tim, nhiệt độ...), cùng tầng tầng máy tiêm thuốc an thần vận mạch... Em bé chỉ 2 tuần nữa là sinh nhật 1 tuổi nằm li bì, hai mắt sưng húp, mặt đỏ ửng.

Bị suy hô hấp nặng do sởi, bé L phải thở máy, dùng thuốc hỗ trợ miễn dịch.

Bệnh nhi quê ở Hải Dương này bị biến chứng suy hô hấp nặng do sởi, trên nền viêm phổi nặng, thể trạng yếu. Từ khi mới 1 tháng tuổi, bé L đã ốm đau liên miên, nằm viện khắp các khoa phòng ở Bệnh viện Nhi Trung ương, lên Bệnh viện Phổi.

Vì ốm yếu liên tục nên dù đã qua 9 tháng, em vẫn chưa được tiêm phòng vaccine sởi. Phát hiện sởi từ hôm qua, diễn tiến bệnh rất nhanh, sáng nay bé đã suy hô hấp nặng nên được chuyển lên đơn nguyên 3 - nơi chủ yếu điều trị cho các bé bị bệnh nặng - cho thở máy ngay và dùng thuốc tăng cường miễn dịch. Các bác sĩ cho biết, tiên lượng bệnh của bé rất xấu.

Bệnh nhi đang được theo dõi sát sao tại Trung tâm Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới trẻ em

Những bệnh nhi sởi tại Trung tâm Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới trẻ em được cách ly ở phòng riêng. 

Quấy khóc không ngừng trên tay mẹ là bé N.B.H (8 tháng tuổi, ở Hoài Đức, Hà Nội). Thứ 7 tuần trước, khi thấy con sốt 39.5 độ C rồi phát ban, khởi đầu từ cuối lông mày, gia đình nghĩ bé bị "nóng trong", chỉ cho uống hạ sốt điều trị tại nhà.

Hiện Trung tâm đang điều trị cho khoảng 40 trẻ bị sởi - một số lượng lớn nếu so với thời điểm giữa mùa hè, nắng gay gắt.

Ngày thứ 4 sau sốt, khi nốt ban lan dần lên trán, mặt, người, bé khi ngủ hay thức giấc, giật mình, quấy khóc, bú kém, gia đình đưa bé lên bệnh viện tuyến huyện xác định sởi nên mới cấp tốc đưa con lên Bệnh viện Nhi Trung ương. Tại đây bé được nhập viện điều trị do có biến chứng viêm phổi.

Nên mở cửa phòng điều hoà 1-2 tiếng/ngày

Tại Trung tâm Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới trẻ em, Bệnh viện Nhi Trung ương đang điều trị nội trú cho khoảng 40 bệnh nhi sởi có biến chứng chủ yếu là viêm phổi, viêm phế quản.

TS Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm, thông tin, khác với các năm trước, sởi thường mắc vào dịp đông - xuân, đến khi nắng lên, virus thường hết. Nhưng từ năm 2018 đến nay, mùa nào Trung tâm cũng tiếp nhận bệnh nhân sởi.

"Từ đầu năm đến nay, Trung tâm tiếp nhận, điều trị khoảng hơn 900 bệnh nhi sởi, lúc cao điểm có tới 50-60 bệnh nhi sởi. Thời điểm giữa tháng 6, nhiệt độ thường xuyên trên 35-37 độ như hiện nay có gần 40 bệnh nhân được coi là lạ" - TS Hải nói.

Đây đều là bệnh nhân nặng, có biến chứng cần theo dõi sát bởi nhân viên y tế. Thực tế số khám phát hiện sởi ở Trung tâm và trên toàn viện Nhi còn cao hơn rất nhiều. Do số bệnh nhân sởi đơn thuần được phân loại cho điều trị ngoại trú.

Số bệnh nhân sởi biến chứng viêm phổi, suy hô hấp phải thở máy tại Trung tâm không ít, tuy nhiên, theo TS Hải, năm nay gặp ít trường hợp biến chứng thần kinh do sởi, như viêm não sau sởi...

Hầu hết các bệnh nhi mắc sởi tại đây đều chưa được tiêm phòng vaccine sởi hoặc tiêm chưa đủ mũi. Một số bé chưa đến tuổi tiêm (9 tháng) đã mắc bệnh. Đặc biệt có ca chỉ mới 3 tháng tuổi đã mắc sởi có biến chứng viêm phổi phải thở oxy.

Theo nhận định của BS Hải, một trong những yếu tố có khả năng làm tăng sự lây lan virus sởi là thói quen dùng điều hoà - nơi được coi là lưu thông không khí không tốt - cả ngày của nhiều gia đình.

"Virus sởi thường khó tồn tại lâu trong môi trường bình thường, nhưng trong môi trường điều hoà 24-25 độ C không đủ để diệt virus, vi khuẩn và các loại mầm bệnh nên virus có thể tồn tại lâu hơn" - TS Hải nói và khuyến cáo các gia đình khi nếu dùng điều hoà nên mở cửa phòng mỗi ngày 2 lần, mỗi lần từ 1-2 tiếng để lưu thông không khí, làm thay đổi nhiệt độ trong phòng để diệt virus vi khuẩn, từ đó có thể làm giảm bệnh dịch.

Trong 6 tháng đầu năm 2019, Hà Nội có hơn 1.510 người mắc sởi, tăng gấp gần 8 lần cùng kỳ 2018 và hàng chục lần so với năm 2017. Bệnh nhân phân bố tại 100% quận, huyện. 

Hiện chỉ còn khoảng hơn 10 bệnh nhân đang điều trị, phần lớn đã ra viện.Tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, từ đầu năm đến nay đã tiếp nhận hơn 350 bệnh nhân mắc sởi, số lượng sởi được nhận định là tăng đột biến so với các năm trước, nhiều bệnh nhi mắc sởi biến chứng suy hô hấp và viêm phổi, chủ yếu là những ca chưa tiêm phòng.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, TS Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới cho biết, dịch sởi năm nay có nhiều diễn biến bất thường. Dù đã giữa hè, chưa phải cao đột biến như năm 2014 nhưng số ca mắc lên tới hàng trăm ca/ tháng trong hè 2019. Số bệnh nhân người lớn mắc sởi chiếm tỷ lệ cao hơn hẳn so với mọi năm, nhất là độ tuổi từ 25-35 tuổi.

Võ Thu