Bí quyết để trẻ không tăng cân vù vù trong dịp hè

Các chuyên gia khuyến cáo, phụ huynh cần kiểm soát việc ăn uống và sinh hoạt của trẻ để không bị tăng cân quá mức trong dịp nghỉ dài ngày. Ảnh minh họa

Mới nghỉ hè vài ngày đã thấy con “mũm mĩm” hơn

Cuối tháng 5 là thời điểm học sinh ở các cấp học đồng loạt được nghỉ hè. Trong khi một số gia đình sốt sắng tìm cho con các lớp học thêm hay các khóa học ngắn hạn để “lấp khoảng trống” trong dịp này thì vợ chồng chị Thanh Hoa (trú tại Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Nội) lại quyết định cho cậu con trai lớp 2 ở nhà nghỉ ngơi theo đúng nghĩa của kỳ nghỉ để con có thể thoải mái vui chơi.

Chị cho biết, vợ chồng chị yên tâm để cháu ở nhà vì có bà nội trông nom và lo cơm nước cho cháu hàng ngày. Do cả hai vợ chồng phải đi làm từ sáng đến tối nên chị thường mua sẵn đồ ăn để trong tủ lạnh cho hai bà cháu tiện nấu nướng. Biết con thích ăn vặt nhiều nên chị cũng tranh thủ đi siêu thị mua tích trữ một số loại đồ ăn sẵn như bánh kẹo, xúc xích, phô mai, sữa, nước ngọt… để con có thể ăn bất cứ lúc nào khi đói. Thế nên, dù mới chỉ nghỉ hè hơn 1 tuần, chị Hoa đã thấy con “mũm mĩm” hơn.

Chị cho biết, tối đến đi làm về, nghe bà nội phàn nàn về việc cả ngày cháu chỉ ăn có lưng bát cơm với một ít thức ăn vì bụng lúc nào cũng “lưng lửng” bánh kẹo với nước ngọt thì chị tặc lưỡi bảo: “Kệ, cháu nó ăn được thì cứ cho nó ăn, miễn tăng cân là được”. Tuy nhiên, chị không nghĩ việc mình chiều theo sở thích của con như thế lại khiến con chị bị phụ thuộc quá nhiều vào các loại đồ ăn nhanh.

Chị than thở: “Bà nội bảo, bây giờ mà cấm không cho ăn nhiều bánh kẹo là cháu lăn ra khóc. Hôm nào mà hết đồ ăn vặt là y như rằng cháu nằng nặc đòi bà mua. Nếu không mua là nhất quyết đến bữa không chịu ăn cơm”. Cũng theo lời chị, mặc dù con tăng cân nhưng chị thấy có vẻ cháu bị ì nhiều hơn, không nhanh nhẹn, hoạt bát như lúc còn đi học. Nếu cứ để tình trạng ăn uống, sinh hoạt như vậy tiếp diễn, chị sợ sau khoảng thời gian nghỉ hè, con chị sẽ bị tăng cân quá mức và trở nên lười vận động hơn.

Cũng đã từng rơi vào hoàn cảnh cô con gái 8 tuổi bị “phát phì” sau 3 tháng hè năm ngoái, năm nay, vợ chồng anh Đào Tuấn (quê Nam Định) rút kinh nghiệm, cho con tham gia một khóa học bơi để tăng cường vận động và tránh tình trạng cân nặng lên vù vù như năm trước. Anh Tuấn kể lại: “Năm ngoái, chỉ vì hai vợ chồng bận quá nên hầu như suốt quãng thời gian nghỉ hè, chúng tôi phải để con gái ở nhà với ông bà và cho con “tự quản” việc ăn uống. Thế nên, chỉ có mấy tháng ở nhà ăn xem tivi ngủ, con tôi tăng đến cả chục cân. Ai cũng muốn nuôi con khỏe mạnh, lên cân đều nhưng kiểu tăng vù vù thế này khiến vợ chồng tôi phát hoảng và phải tìm cách hãm lại”.

Kiểm soát chế độ ăn uống, vui chơi hợp lý

Về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Thị Lâm – nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết: Nghỉ hè là một trong những thời điểm khiến trẻ dễ tăng cân do tâm lý thoải mái, không bị áp lực bài vở. Tuy nhiên, chính việc trẻ ở nhà, ít sự kiểm soát của bố mẹ kèm theo giờ giấc sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi có nhiều thay đổi là nguyên nhân khiến trẻ trở nên “nặng nề” hơn sau kỳ nghỉ hè.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, việc làm tai hại đầu tiên khiến trẻ có nguy cơ bị béo phì là thói quen bạ đâu ăn đấy hoặc quá lạm dụng các loại đồ ăn nhanh, nước ngọt có gas. Điều này hay xảy ra ở những gia đình bố mẹ quá bận việc, không có nhiều thời gian để ý đến việc ăn uống của con cái nên thường giao phó cho ông bà hoặc người giúp việc quản lý hay thậm chí cho con quyền “tự chủ” trong việc ăn uống khi bố mẹ vắng nhà.

Thứ hai, trong khoảng thời gian nghỉ hè, nếu phụ huynh không cho con tham gia vào các hoạt động ngoại khóa hoặc học thêm một vài môn kỹ năng nào đó, việc duy nhất trẻ có thể làm là ở nhà ăn, chơi và ngủ hoặc “giết thời gian” với các trò chơi, chương trình trên tivi, máy tính. Điều này lâu dần sẽ dẫn đến thói quen lười vận động, ì ạch và sau cùng là khiến cơ thể trẻ gia tăng khả năng tích mỡ và nặng nề hơn.

Ngoài ra, khi nghỉ hè, nhiều trẻ có thói quen “ngủ nướng” nhiều ban ngày và mất ngủ ban đêm. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, mà nó còn là “thủ phạm” khiến trẻ bị béo lên nhanh chóng. Nguyên nhân là do, khi thiếu ngủ ban đêm và ngủ quá nhiều vào ban ngày, cơ thể sẽ luôn trong trạng thái mệt mỏi, căng thẳng, kèm theo việc không vận động khiến lượng calo hấp thụ từ các loại thức ăn hầu như không tiêu hao, gia tăng khả năng tích tụ mỡ thừa.

Do đó, để tránh tình trạng trẻ “phát phì” trong thời gian nghỉ hè, các chuyên gia khuyến cáo, bố mẹ cần dành nhiều thời gian quan tâm đến chế độ dinh dưỡng của con. Dạy cho trẻ ý thức được tác hại của việc ăn uống không đảm bảo khoa học và xây dựng thói quen ăn uống hợp lý cho con. Tuyệt đối không để con ăn theo sở thích quá nhiều vì thông thường, trẻ nhỏ có “thiện cảm” với các loại đồ ăn nhanh hơn là trái cây và rau xanh. Bên cạnh đó, không để trẻ quá đói khiến trẻ ăn nhiều hơn vào bữa ăn sau, có thể cho trẻ ăn làm nhiều bữa mỗi bữa ăn một số lượng vừa phải để dễ hấp thu các chất dinh dưỡng.

Ngoài ra, hạn chế cho trẻ tiếp xúc nhiều với các thiết bị điện tử như tivi, máy tính và điện thoại di động. Thay vào đó, bố mẹ có thể cho trẻ tham gia một khóa học năng khiếu hoặc một lớp bơi lội để tăng cường sức khỏe cho trẻ. Nếu không có điều kiện kinh tế cho trẻ đi học, bố mẹ cũng có thể khuyến khích dạy trẻ làm các việc đơn giản như dọn dẹp nhà cửa vừa giúp ích trong gia đình vừa giúp trẻ tập thói quen vận động, tránh để cơ thể ì ạch, nặng nề sau khi xa trường lớp.

Với những gia đình sống ở thành phố, bố mẹ cũng nên xem xét việc cho trẻ về quê nghỉ hè trong một thời gian nhất định để trẻ có cơ hội tiếp xúc với mọi người, tăng khả năng giao lưu và học hỏi các kỹ năng trong cuộc sống, tránh tình trạng trẻ bị “giam cầm” trong nhà và trở thành “gà công nghiệp” trong suốt quãng thời gian nghỉ hè.

Mai Thùy