Tags:
Biến thách thức già hóa dân số thành cơ hội
Sự kiện:
NGƯỜI CAO TUỔI - NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
GiadinhNet - Việt Nam là một trong 10 nước có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới, sẽ chỉ không tới 20 năm, tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên tăng từ 7% lên 14%. Điều đáng nói là tốc độ già hóa dân số nước ta chỉ diễn ra trong vòng 15 - 20 năm trong khi các nước phát triển phải qua nhiều thập kỷ. Việt Nam đang đứng trước thách thức lớn về dân số, cần có giải pháp phù hợp, kịp thời.
Cần phải xây dựng những chính sách phù hợp cho người cao tuổi để đối phó với việc dân số già hóa nhanh hơn dự báo. Ảnh: TL
"Dân số già" thách thức tích lũy quốc gia
Thống kê của cơ quan chức năng cho thấy, tính đến hết năm 2017, cả nước có 11 triệu người cao tuổi, chiếm khoảng 11,95% dân số, trong đó có khoảng gần 2 triệu người từ 80 tuổi trở lên. Dự báo, Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ dân số già vào năm 2035, khi tỉ lệ này tăng lên tới 20% với khoảng 21 triệu người cao tuổi, đến năm 2038 nhóm cao tuổi ở Việt Nam sẽ chiếm đến 20% tổng dân số. Đến năm 2049, tỉ lệ người cao tuổi sẽ chiếm khoảng 25% dân số, tức là cứ 4 người dân có một người cao tuổi".
Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Nguyễn Thị Hà, Việt Nam đang đứng trước những thách thức to lớn của quá trình già hóa dân số nhanh chóng. Tuổi thọ trung bình của Việt Nam đã tăng từ 68,6 tuổi năm 1999 lên tới 73,2 tuổi năm 2014, và dự báo sẽ lên 78 tuổi vào năm 2030. Tốc độ già hóa dân số nhanh sẽ phát sinh nhiều vấn đề. Trong đó, vấn đề chi tiêu nhiều hơn cho chăm sóc sức khỏe, hưu trí, trợ cấp, an sinh xã hội… trong khi thời gian để Việt Nam chuẩn bị thích ứng với dân số già ngắn hơn nhiều so với các nước khác, dẫn đến mức tích lũy của quốc gia không đáp ứng kịp nhu cầu của xã hội.
Bên cạnh đó, đa phần người cao tuổi không có tích lũy vật chất, 70% vẫn phải làm việc kiếm sống, trong khi người cao tuổi rất dễ bị tổn thương với những rủi ro kinh tế, xã hội khi con cái không có việc làm và cuộc sống ổn định. Ngoài ra, cơ cấu và mô hình bệnh tật người cao tuổi nước ta hiện nay đang thay đổi theo xu hướng bệnh không lây nhiễm, các bệnh mãn tính như các bệnh về xương khớp, hô hấp, tim mạch, cao huyết áp, đột quỵ, tiểu đường, rối loạn chuyển hóa… tăng nhanh, dẫn đến chi phí chăm sóc y tế rất cao và tất yếu tạo thêm áp lực quá tải cho các bệnh viện vốn chưa được giải quyết dứt điểm.
Những vấn đề này đòi hỏi cần phải xây dựng những chính sách phù hợp cho người cao tuổi để đối phó với việc dân số già hóa nhanh hơn dự báo. Trong khi đó, Việt Nam vẫn chưa thực sự sẵn sàng (cả về nhận thức và hành động) để đón dân số đang già nhanh chóng, thậm chí sẽ là dân số "siêu già" trong một vài thập kỷ nữa.
Già hoá dân số cần nhìn trên khía cạnh tích cực
“Già hóa dân số” hay còn gọi là giai đoạn “dân số đang già” là tình trạng dân số có tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên chiếm từ 7% tổng dân số trở lên; hoặc khi tỉ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm từ 10% tổng dân số trở lên. Giai đoạn “dân số già” là tình trạng dân số có tỉ lệ từ 65 tuổi trở lên chiếm từ 14% tổng dân số trở lên. “Dân số siêu già” là tình trạng dân số có tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên chiếm từ 21% dân số trở lên.
TS Nguyễn Ngọc Quỳnh (Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc) cho rằng, già hóa dân số cũng cần được nhìn nhận trên khía cạnh tích cực. Theo bà, dân số cao tuổi không có nghĩa hoàn toàn là gánh nặng mà đây là cơ hội lớn cho các ngành kinh tế dịch vụ cho người cao tuổi.
Thậm chí, "ở Trung Quốc thị trường này rất triển vọng khi tỉ lệ người cao tuổi chi cho các dịch vụ tới 165 tỉ USD/năm", TS Nguyễn Ngọc Quỳnh nêu ví dụ và cho rằng, người cao tuổi còn là một lực lượng lao động cho xã hội, với khoảng 46% người cao tuổi Việt Nam vẫn đang làm các công việc được trả lương.
Do đó, thích ứng với già hóa dân số không chỉ là giải quyết vấn đề của người cao tuổi mà cần có chính sách tiếp cận toàn diện để chuẩn bị cho giai đoạn dân số già. Còn theo ThS Lê Minh Giang - Chánh Văn phòng Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam, để tận dụng được nguồn nhân lực này cần tạo thuận lợi cho người cao tuổi tiếp cận với vốn tín dụng để phát triển sản xuất kinh doanh.
GS.TS Nguyễn Đình Cử, nguyên Viện trưởng Viện Dân số và các vấn đề xã hội (ĐH Kinh tế quốc dân) nhấn mạnh: Điều các nhà hoạch định chính sách cần nhìn thấy rõ nhất là sự thay đổi và nhu cầu theo từng nhóm tuổi, trong đó, nhóm 65 tuổi trở lên cần được chăm sóc, phụng dưỡng. Để thích ứng với già hóa dân số, cần phát triển và tăng cường quản lý dịch vụ chăm sóc xã hội, có cơ chế phối hợp công - tư trong cung ứng dịch vụ chăm sóc xã hội. Đặc biệt là khuyến khích khu vực tư nhân tham gia vào cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi cũng như gắn kết giữa chăm sóc y tế tại cộng đồng với dịch vụ chăm sóc xã hội.
Từ năm 2007, Việt Nam đã bước vào thời kỳ cơ cấu “dân số vàng”, tức là, cứ một người trong độ tuổi phụ thuộc (dưới 15 tuổi hoặc trên 60 tuổi) thì có 2 người hoặc hơn trong độ tuổi lao động (từ 15 - 60 tuổi). Với cơ cấu dân số này, là cơ hội “vàng” để nước ta có được lực lượng lao động trẻ dồi dào trong giai đoạn tăng trưởng kinh tế 2010 - 2020. Tuy nhiên, sau giai đoạn dân số “vàng” sẽ bước sang giai đoạn dân số “già”. Điều đáng nói là, Việt Nam nằm trong số 10 nước có tốc độ già hóa nhanh nhất trên thế giới, sẽ chỉ mất không tới 20 năm, tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên tăng từ 7% lên 14%.
Nguyễn Phong
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Có nên chụp nhũ ảnh sau tuổi 75 để tầm soát phát hiện ung thư vú giai đoạn sớm?
Dân số và phát triển - 4 giờ trướcNghiên cứu từ UCLA (Đại học California) khẳng định việc chụp nhũ ảnh ở phụ nữ trên 80 tuổi giúp phát hiện sớm ung thư vú, giảm 74% nguy cơ tử vong. Dù các tổ chức y tế còn chưa thống nhất nhưng tầm soát sớm vẫn là chìa khóa để điều trị nhẹ nhàng và hiệu quả.
Dấu hiệu nhận biết chị em đang 'bốc hỏa'
Dân số và phát triển - 6 giờ trướcKhi bước vào giai đoạn mãn kinh, người phụ nữ thường phải đối mặt với những rối loạn về nội tiết và tâm sinh lý, đặc biệt là những cơn 'bốc hỏa' rất khó chịu. Có cách nào để chị em biết mình đang 'bốc hỏa' không?
Bé 3 tuổi phát hiện ung thư tinh hoàn từ dấu hiệu đau bụng: Một câu chuyện buồn!
Dân số và phát triển - 10 giờ trướcGĐXH - Trong câu chuyện này, không có lỗi của ai cả. Bởi với nhiều gia đình, việc tiếp cận thông tin y tế và khám sàng lọc sau sinh còn nhiều hạn chế.
Yếu tố hình thành nhau cài răng lược - mối nguy hiểm trong thai kỳ
Dân số và phát triển - 10 giờ trướcNhau cài răng lược là một trong những biến chứng sản khoa nguy hiểm có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của cả mẹ và em bé nếu không được chẩn đoán, xử trí kịp thời. Vậy yếu tố nguy cơ của biến chứng này là gì?
Ăn gì để 'vùng kín' luôn khỏe mạnh?
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcÂm đạo có một cơ chế tự bảo vệ tuyệt vời, nhưng đôi khi cũng gặp trục trặc khiến vùng kín có mùi khó chịu. Bên cạnh việc vệ sinh hay dùng thuốc, những món ăn hàng ngày cũng góp phần không nhỏ cho việc giữ cho vùng nhạy cảm này luôn sạch sẽ và khỏe mạnh.
Người đàn ông bất ngờ bị ngưng tim nguy kịch
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Các bác sĩ nhanh chóng tiến hành nong mạch và đặt stent, giúp tái thông hoàn toàn dòng máu nuôi tim cho người bệnh bị ngưng tim.
4 cách thúc đẩy cảm xúc tình dục ở phụ nữ tiền mãn kinh
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcSuy giảm ham muốn tình dục là một trong những rào cản lớn nhất ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh. Nguyên nhân do đâu và có cách nào lấy lại 'cảm xúc thăng hoa' cho chị em không?
Người đàn ông 66 tuổi phát hiện ung thư vú giai đoạn muộn thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Người đàn ông bị ung thư vú cho biết, 2 năm trước phát hiện khối u không gây đau đớn hay khó chịu nên nghĩ là bình thường, không đi thăm khám.
Người phụ nữ sống đến 117 tuổi: Bài học lặng lẽ dành cho những ai đang bước vào tuổi trung niên
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcSau khi bà mất, các nhà khoa học mới bắt đầu kể một câu chuyện khác - câu chuyện nằm sâu trong từng tế bào của người phụ nữ đã đi qua gần trọn vẹn lịch sử hiện đại của loài người.
Người đàn ông 43 tuổi, Hà Nội mất ham muốn tình dục thừa nhận một sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Đi khám vì mất thói quen tình dục, anh H. thường xuyên ăn đêm, khẩu phần giàu tinh bột, sử dụng nhiều nước ngọt có đường và ít khi vận động.
Người đàn ông 66 tuổi phát hiện ung thư vú giai đoạn muộn thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Dân số và phát triểnGĐXH - Người đàn ông bị ung thư vú cho biết, 2 năm trước phát hiện khối u không gây đau đớn hay khó chịu nên nghĩ là bình thường, không đi thăm khám.
