Cụ bà 91 tuổi suy tim nặng được thay van tim qua da, chỉ vài giờ sau đã có thể ăn uống

Bệnh viện E vừa liên tiếp thực hiện thành công kỹ thuật thay van động mạch chủ qua da (TAVI) cho hai bệnh nhân lớn tuổi suy tim nặng, trong đó có cụ bà 91 tuổi nhiều bệnh nền và cụ ông từng thay van tim sinh học cách đây 11 năm.

 Việc triển khai thành công kỹ thuật TAVI tiếp tục mở ra cơ hội điều trị cho nhiều bệnh nhân lớn tuổi, nguy cơ cao, không còn phù hợp với phẫu thuật tim hở truyền thống.

Cuộc can thiệp “cân não” cứu cụ bà 91 tuổi

Bệnh nhân đầu tiên là cụ bà 91 tuổi, có tiền sử nhồi máu cơ tim hai lần và suy thận độ 2B. Người bệnh được theo dõi điều trị suốt 8 năm với chẩn đoán hẹp van động mạch chủ tiến triển nặng dần. Trong vài năm gần đây, cụ thường xuyên nhập viện vì khó thở và phù phổi cấp.

Theo TS.BS Phan Thảo Nguyên – Phó Giám đốc Bệnh viện E, thời điểm nhập viện gần đây, người bệnh trong tình trạng suy tim nặng, phụ thuộc hoàn toàn vào oxy, không thể đi lại, phải dùng thuốc trợ tim và lợi tiểu liều cao. Chức năng thận suy giảm nghiêm trọng khiến lượng nước tiểu chỉ còn hơn 1 lít/ngày.

Kết quả chụp CT 512 lát cắt cho thấy toàn bộ hệ động mạch chủ bị vôi hóa nặng, động mạch chậu – đùi hai bên hẹp chỉ còn khoảng 4,7 mm. Đây là thách thức rất lớn bởi nguy cơ vỡ mạch máu và tử vong trong quá trình can thiệp có thể lên tới 25%.

Sau hội chẩn liên chuyên khoa, các bác sĩ xác định bắt buộc phải thay van động mạch chủ. Tuy nhiên, với bệnh nhân 91 tuổi suy đa cơ quan, phẫu thuật tim hở gần như không khả thi.

Để cải thiện tình trạng ban đầu, ê-kíp tiến hành nong van động mạch chủ trước. Sau hai lần nong van, tình trạng hô hấp của người bệnh cải thiện rõ rệt, có thể cai oxy và nằm đầu thấp.

Đến ngày thứ 5, các bác sĩ quyết định thực hiện TAVI qua đường động mạch đùi. Sau hơn 1,5 giờ can thiệp, van tim mới được đặt thành công, không xảy ra biến chứng hở cạnh van hay bất tương xứng van.

Chỉ 4 giờ sau can thiệp, cụ bà đã được rút ống nội khí quản, có thể ăn uống và đi lại nhẹ nhàng.

Thành công ca thay “van trong van” cho cụ ông 74 tuổi

Trường hợp thứ hai là cụ ông 74 tuổi từng được phẫu thuật thay hai van tim sinh học tại Trung tâm Tim mạch cách đây 11 năm.

Thời gian gần đây, người bệnh xuất hiện khó thở, đau ngực. Kết quả kiểm tra cho thấy van sinh học cũ đã thoái hóa theo thời gian, đồng thời có hẹp 60–70% động mạch liên thất trước.

Điểm khó của ca bệnh nằm ở cấu trúc van sinh học cũ. May mắn, loại van được sử dụng trước đây có thể nong giãn và phá vòng van để thực hiện kỹ thuật “van trong van”.

Ê-kíp can thiệp đã đo đạc chính xác các thông số, sau đó đặt một van TAVI mới vào bên trong van sinh học cũ bị thoái hóa. Ca can thiệp diễn ra thuận lợi trong hơn một giờ và người bệnh hiện đã ổn định, sinh hoạt bình thường.

Kỹ thuật ít xâm lấn giúp nhiều bệnh nhân lớn tuổi có cơ hội điều trị

TAVI là kỹ thuật thay van động mạch chủ qua da hiện đại, ít xâm lấn, đặc biệt phù hợp với người cao tuổi hoặc bệnh nhân có nguy cơ cao khi phẫu thuật tim hở.

Thay vì mở lồng ngực và sử dụng máy tim phổi nhân tạo, bác sĩ chỉ cần đưa van tim nhân tạo vào cơ thể qua một ống thông nhỏ từ động mạch đùi.

Theo các chuyên gia tim mạch, với phương pháp này, người bệnh thường chỉ cần gây tê tại chỗ, có thể ngồi dậy sau khoảng 12 giờ và đi lại sau 24 giờ. Thời gian hồi phục cũng ngắn hơn đáng kể so với phẫu thuật truyền thống.

Hiện tại, Việt Nam mới có khoảng 8 trung tâm tim mạch triển khai thường quy kỹ thuật TAVI. Riêng kỹ thuật “van trong van” có độ phức tạp cao, cả nước mới thực hiện hơn 30 ca.

TS.BS Phan Thảo Nguyên cho biết, tỷ lệ mắc bệnh van động mạch chủ đang gia tăng theo xu hướng già hóa dân số. Nếu người bệnh hẹp khít van động mạch chủ đã xuất hiện triệu chứng như khó thở, ngất, rối loạn nhịp tim mà không được can thiệp, nguy cơ tử vong trong vòng 1–2 năm có thể lên tới 80–90%.

Các chuyên gia cũng cho rằng, chi phí thực hiện TAVI hiện vẫn còn khá cao, khiến nhiều người bệnh khó tiếp cận. Vì vậy, việc tăng mức chi trả bảo hiểm y tế cho kỹ thuật này sẽ góp phần mở rộng cơ hội điều trị cho người bệnh tim mạch nặng.