Ca ghép tủy đồng loại thalassemia đặc biệt lần đầu thành công ở Việt Nam

Chiều 8-9, Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức lễ ra viện cho bệnh nhi Vũ Quỳnh C. (6 tuổi, ngụ Bắc Ninh) sau khi ghép tủy đồng loại điều trị Thalassemia thành công. Đây là ca ghép đặc biệt đầu tiên ở Việt Nam khi nguồn tủy lấy từ mẹ ruột, dù bất đồng nhóm máu.

Ca ghép tuỷ có bất đồng về nhóm máu

Bé C. được chẩn đoán bị Thalassemia thể nặng từ 6 tháng tuổi, phải truyền máu định kỳ và dùng thuốc thải sắt từ năm 3 tuổi. Khi biết đến những ca ghép thành công tại Bệnh viện Trung ương Huế, gia đình đã đưa cháu từ Bắc Ninh vào. Kết quả xét nghiệm cho thấy cháu phù hợp HLA 11/12 với mẹ. Sau hội chẩn cùng chuyên gia trong và ngoài nước, ca ghép được tiến hành ngày 11-8.

Khó khăn lớn nhất của ca này là bất đồng nhóm máu khi bé C. có nhóm máu A, mẹ nhóm AB. Trước đây, tại Việt Nam, với những ca bất đồng nhóm máu, bác sĩ sẽ tiến hành gạn tách hồng cầu sau khi thu thập tế bào gốc tủy xương hoặc máu ngoại vi, một số bệnh viện sẽ dùng thuốc Rituximab.

Thay vì cách này, các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Huế đã áp dụng kỹ thuật dung nạp miễn dịch mới bằng cách truyền dần máu của người cho với liều tăng từ 5ml đến 40ml/ngày, theo dõi kháng thể chặt chẽ trước khi tiến hành ghép. Phương pháp này vừa tiết kiệm chi phí, vừa giúp bảo tồn tối đa số lượng tế bào gốc.

Trong quá trình điều trị, bé C. gặp biến chứng nhiễm trùng, xuất huyết bàng quang và phản ứng thải ghép nhẹ ở da. Nhờ sự theo dõi sát sao, phối hợp liên chuyên khoa và có hệ thống trang thiết bị hiện đại, các dòng máu dần phục hồi: tiểu cầu vào ngày thứ 20, bạch cầu hạt ngày thứ 24. Sau 28 ngày, bệnh nhi được xuất viện trong tình trạng ổn định.

Theo các chuyên gia, chỉ khoảng 5% trường hợp ghép tủy từ cha mẹ có sự trùng hợp HLA, vì vậy ca ghép lần này được đánh giá là bước đột phá của y học Việt Nam. Đây cũng là ca thứ 3 ghép đồng loại bất đồng nhóm máu tại Bệnh viện Trung ương Huế, nhưng là lần đầu tiên dùng tủy từ mẹ và thành công.

Từ tháng 9-2024, bệnh viện chính thức triển khai ghép tế bào gốc điều trị bệnh Thalassemia. Đây là đơn vị đầu tiên tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên, và là thứ 2 cả nước thực hiện được kỹ thuật cao này. Đến nay, bệnh viện đã thực hiện 61 ca ghép tế bào gốc ở trẻ em, trong đó có 11 ca ghép đồng loại cho bệnh nhi tan máu bẩm sinh.