Đừng để thói quen ăn uống hại sức khoẻ: Chuyên gia dinh dưỡng tiết lộ 9 quy tắc 'vàng' giúp bạn khoẻ đẹp toàn diện
GĐXH - Dinh dưỡng không chỉ là ăn để no mà là nền tảng cốt lõi của sức khỏe bền vững. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng – Viện Dinh dưỡng Quốc gia, việc tuân thủ 9 lời khuyên dựa trên Hướng dẫn chế độ ăn uống giai đoạn 2025-2030 sẽ giúp chúng ta phòng tránh bệnh tật và duy trì cơ thể dẻo dai.
Dinh dưỡng không chỉ là câu chuyện của cân nặng mà còn là nền tảng để bạn có một làn da đẹp, mái tóc khỏe và năng lượng làm việc bền bỉ. Dưới đây là lộ trình 9 bước được PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng đúc kết để giúp bạn tối ưu hóa thực đơn hàng ngày:
1. Ăn đúng lượng calo cần thiết cho cơ thể
Lượng calo phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính, chiều cao, cân nặng và mức độ hoạt động thể chất. Việc chú ý đến khẩu phần ăn, đặc biệt là đối với các loại thực phẩm và đồ uống có hàm lượng calo cao là chìa khóa để kiểm soát sức khỏe. Bên cạnh đó, uống đủ nước lọc là yếu tố quan trọng, nên chọn nước không ga và không đường.

Kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể là bước đầu tiên để làm chủ vóc dáng của bạn.
2. Ưu tiên thực phẩm giàu protein trong mỗi bữa ăn
Hãy ưu tiên các loại thực phẩm giàu protein chất lượng cao và giàu dinh dưỡng. Nguồn đạm động vật bao gồm trứng, gia cầm, hải sản, thịt đỏ; nguồn thực vật bao gồm các loại đậu, hạt và đậu nành. Thay vì chiên rán, hãy ưu tiên các phương pháp nướng, áp chảo, quay hoặc xào. Mục tiêu lượng protein nên đạt từ 1,2 đến 1,6 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày.

Protein giúp cơ bắp săn chắc và duy trì năng lượng bền bỉ cho cả ngày dài.
3. Tiêu thụ sản phẩm từ sữa đúng cách
Khi tiêu thụ sản phẩm từ sữa, hãy chọn loại sữa nguyên kem không thêm đường để nhận được nguồn protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất tốt nhất. Mục tiêu tiêu thụ là 3 phần mỗi ngày đối với chế độ ăn 2.000 calo.

Đừng ngại sữa nguyên kem không đường, đây là nguồn cung cấp canxi và chất béo lành mạnh giúp xương chắc khoẻ từ bên trong.
4. Ăn rau và trái cây
Hãy ăn nhiều loại rau và trái cây đa dạng màu sắc, ưu tiên ăn nguyên quả. Rau quả đông lạnh hoặc sấy khô không thêm đường cũng là những lựa chọn tốt. Lưu ý hạn chế nước ép trái cây nguyên chất hoặc nên pha loãng với nước. Định mức khuyến nghị hàng ngày là 3 khẩu phần rau và 2 khẩu phần trái cây.

Quy tắc "5 phần rau quả" đa sắc màu mỗi ngày không chỉ giúp da đẹp mà còn cung cấp hệ chất xơ dồi dào cho hệ tiêu hóa.
5. Bổ sung chất béo lành mạnh
Chất béo lành mạnh có nhiều trong thịt, gia cầm, trứng, hải sản giàu omega-3, các loại hạt, dầu ô liu và quả bơ. Khi nấu ăn, hãy ưu tiên các loại dầu chứa axit béo thiết yếu. Nhìn chung, lượng chất béo bão hòa không nên vượt quá 10% tổng lượng calo hàng ngày.

"Yêu" cơ thể bằng cách chọn chất béo tốt từ bơ, hạt và dầu ô liu thay vì các loại mỡ động vật hay đồ chiên rán nhiều dầu.
6. Tập trung vào ngũ cốc nguyên hạt
Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp chất xơ cho cơ thể. Đồng thời, cần giảm đáng kể các loại carbohydrate tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn như bánh mì trắng hay đồ ăn sáng đóng gói. Mục tiêu tiêu thụ nên đạt từ 2 đến 4 khẩu phần ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày.

Thay thế tinh bột trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt là cách thông minh nhất để bạn no lâu và bảo vệ trái tim khỏe mạnh.
7. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung
Cần tránh các loại thực phẩm đóng gói, thực phẩm mặn hoặc ngọt có chứa nhiều đường và muối. Đặc biệt, nên tránh đồ uống có đường như nước ngọt, nước tăng lực. Mỗi bữa ăn không nên chứa quá 10 gram đường bổ sung. Khi chọn đồ ăn nhẹ, giới hạn đường nên tuân theo quy định của FDA để đảm bảo lành mạnh.

Cảnh giác với đường bổ sung trong thực phẩm chế biến sẵn; hãy giữ mức đường dưới 10g mỗi bữa ăn để ngăn ngừa lão hóa sớm.
8. Hạn chế đồ uống có cồn
Giảm lượng rượu để có sức khỏe tổng thể tốt hơn. Những nhóm đối tượng như phụ nữ mang thai, người đang hồi phục sau rối loạn sử dụng rượu hoặc người đang điều trị bệnh lý cần tuyệt đối tránh rượu để không gây tương tác xấu với thuốc và sức khỏe.

Cắt giảm đồ uống có cồn là cách trực tiếp giúp gan "thở phào" và tăng cường hiệu quả trao đổi chất cho cơ thể.
9. Kiểm soát lượng Natri (muối)
Natri cần thiết cho quá trình hydrat hóa nhưng cần tiêu thụ ở mức hợp lý. Người từ 14 tuổi trở lên nên tiêu thụ ít hơn 2.300 mg natri mỗi ngày. Đối với trẻ em, con số này thấp hơn tùy theo độ tuổi. Thay vì dùng muối, bạn có thể dùng thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn.

Giảm mặn là giảm áp lực cho huyết áp; hãy tập thói quen dùng thảo mộc để nêm nếm thay vì lạm dụng muối và gia vị mặn.
Chỉ sau 2 ngày sốt và đau đầu, bé trai 9 tuổi rơi vào hôn mê
Mẹ và bé -GĐXH - Tại thời điểm nhập viện, trẻ đã trong tình trạng hôn mê, suy hô hấp và yếu liệt tứ chi. Trẻ nhanh chóng được hồi sức tích cực, chống viêm, chống phù não và được đặt ống thở máy để hỗ trợ hô hấp.
Ho mãi không dứt, bệnh nhân tá hỏa khi bác sĩ gắp ra 'thủ phạm' quen mặt ẩn nấp tận sâu trong phổi
Bệnh thường gặp -GĐXH - Bị ho dai dẳng suốt một thời gian, người bệnh ngỡ mình chỉ mắc viêm phế quản thông thường và tự mua thuốc điều trị nhưng tình trạng không mảy may thuyên giảm. Chỉ đến khi nhập viện, nguyên nhân thực sự mới được bóc trần – một "kẻ ẩn danh" bé xíu đã đi lạc thẳng vào đường thở, chực chờ gây ra những biến chứng đe dọa tính mạng.
Người bệnh tiểu đường ăn cơm trắng thế nào để kiểm soát đường huyết?
Sống khỏe -GĐXH - Cơm trắng là món ăn quen thuộc trong hầu hết bữa cơm của người Việt nhưng có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau ăn. Người bệnh tiểu đường khi ăn cơm cần phải biết cách.
Người đàn ông đang khỏe mạnh bất ngờ đột quỵ, bác sĩ cảnh báo dấu hiệu nhiều người bỏ qua
Sống khỏe -GĐXH - Đang sinh hoạt tại nhà, ông Kha bất ngờ có biểu hiện đột quỵ như yếu nửa người, nói khó rồi nhanh chóng mất khả năng diễn đạt.
Người phụ nữ 65 tuổi chóng mặt, nôn ói tưởng rối loạn tiền đình, đi khám phát hiện đột quỵ nguy hiểm
Sống khỏe -GĐXH - Bà Tươi đang đi bộ tập thể dục thì đột ngột chóng mặt, nôn ói liên tục, tưởng mắc rối loạn tiền đình. Tuy nhiên, đi khám bác sĩ phát hiện người bệnh bị đột quỵ tuần hoàn sau.
5 biện pháp tự nhiên giúp giảm đau bụng kinh dễ thực hiện
Sống khỏe -Những cơn đau bụng kinh không chỉ gây mệt mỏi về thể chất mà còn làm gián đoạn sinh hoạt hằng ngày. Có nhiều giải pháp đơn giản tại nhà có thể giúp chị em xoa dịu cơn đau hiệu quả.
Người đàn ông Hà Nội phát hiện ấu trùng sán nhái dài 7cm ở đùi từ nguyên nhân không ngờ
Y tế -GĐXH - Thấy một khối u nhỏ ở đùi, không đau nhưng thỉnh thoảng ngứa nhẹ, bệnh nhân đi khám và bất ngờ được phát hiện bên trong là một ấu trùng màu trắng, dẹt, dài khoảng 7cm.
Người phụ nữ 67 tuổi mắc bệnh tiểu đường nguy kịch vì sai lầm khi tiêm insulin
Sống khỏe -GĐXH - Chỉ tiêm insulin vào một vị trí trong suốt 6 tháng, bà Vân (67 tuổi, Cần Thơ) bất ngờ vã mồ hôi, mệt lả, té xỉu và được cấp cứu trong tình trạng hạ đường huyết nặng.
Cris Phan lan tỏa nhận thức về HPV cùng MSD Việt Nam
Sống khỏe -MSD Việt Nam lần đầu triển khai chiến dịch truyền thông về HPV dành riêng cho nam giới, với sự đồng hành của nhà sáng tạo nội dung Cris Phan, góp phần lan tỏa nhận thức về HPV.
Vì sao nhiều người lớn tuổi ngủ đủ giấc nhưng vẫn buồn ngủ và mệt mỏi?
Sống khỏe -GĐXH - Ngủ nhiều nhưng vẫn buồn ngủ, mệt mỏi và thiếu tỉnh táo có thể liên quan đến chất lượng giấc ngủ, rối loạn giấc ngủ hoặc một số vấn đề sức khỏe...
