Đừng để thói quen ăn uống hại sức khoẻ: Chuyên gia dinh dưỡng tiết lộ 9 quy tắc 'vàng' giúp bạn khoẻ đẹp toàn diện
GĐXH - Dinh dưỡng không chỉ là ăn để no mà là nền tảng cốt lõi của sức khỏe bền vững. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng – Viện Dinh dưỡng Quốc gia, việc tuân thủ 9 lời khuyên dựa trên Hướng dẫn chế độ ăn uống giai đoạn 2025-2030 sẽ giúp chúng ta phòng tránh bệnh tật và duy trì cơ thể dẻo dai.
Dinh dưỡng không chỉ là câu chuyện của cân nặng mà còn là nền tảng để bạn có một làn da đẹp, mái tóc khỏe và năng lượng làm việc bền bỉ. Dưới đây là lộ trình 9 bước được PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng đúc kết để giúp bạn tối ưu hóa thực đơn hàng ngày:
1. Ăn đúng lượng calo cần thiết cho cơ thể
Lượng calo phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính, chiều cao, cân nặng và mức độ hoạt động thể chất. Việc chú ý đến khẩu phần ăn, đặc biệt là đối với các loại thực phẩm và đồ uống có hàm lượng calo cao là chìa khóa để kiểm soát sức khỏe. Bên cạnh đó, uống đủ nước lọc là yếu tố quan trọng, nên chọn nước không ga và không đường.

Kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể là bước đầu tiên để làm chủ vóc dáng của bạn.
2. Ưu tiên thực phẩm giàu protein trong mỗi bữa ăn
Hãy ưu tiên các loại thực phẩm giàu protein chất lượng cao và giàu dinh dưỡng. Nguồn đạm động vật bao gồm trứng, gia cầm, hải sản, thịt đỏ; nguồn thực vật bao gồm các loại đậu, hạt và đậu nành. Thay vì chiên rán, hãy ưu tiên các phương pháp nướng, áp chảo, quay hoặc xào. Mục tiêu lượng protein nên đạt từ 1,2 đến 1,6 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày.

Protein giúp cơ bắp săn chắc và duy trì năng lượng bền bỉ cho cả ngày dài.
3. Tiêu thụ sản phẩm từ sữa đúng cách
Khi tiêu thụ sản phẩm từ sữa, hãy chọn loại sữa nguyên kem không thêm đường để nhận được nguồn protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất tốt nhất. Mục tiêu tiêu thụ là 3 phần mỗi ngày đối với chế độ ăn 2.000 calo.

Đừng ngại sữa nguyên kem không đường, đây là nguồn cung cấp canxi và chất béo lành mạnh giúp xương chắc khoẻ từ bên trong.
4. Ăn rau và trái cây
Hãy ăn nhiều loại rau và trái cây đa dạng màu sắc, ưu tiên ăn nguyên quả. Rau quả đông lạnh hoặc sấy khô không thêm đường cũng là những lựa chọn tốt. Lưu ý hạn chế nước ép trái cây nguyên chất hoặc nên pha loãng với nước. Định mức khuyến nghị hàng ngày là 3 khẩu phần rau và 2 khẩu phần trái cây.

Quy tắc "5 phần rau quả" đa sắc màu mỗi ngày không chỉ giúp da đẹp mà còn cung cấp hệ chất xơ dồi dào cho hệ tiêu hóa.
5. Bổ sung chất béo lành mạnh
Chất béo lành mạnh có nhiều trong thịt, gia cầm, trứng, hải sản giàu omega-3, các loại hạt, dầu ô liu và quả bơ. Khi nấu ăn, hãy ưu tiên các loại dầu chứa axit béo thiết yếu. Nhìn chung, lượng chất béo bão hòa không nên vượt quá 10% tổng lượng calo hàng ngày.

"Yêu" cơ thể bằng cách chọn chất béo tốt từ bơ, hạt và dầu ô liu thay vì các loại mỡ động vật hay đồ chiên rán nhiều dầu.
6. Tập trung vào ngũ cốc nguyên hạt
Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp chất xơ cho cơ thể. Đồng thời, cần giảm đáng kể các loại carbohydrate tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn như bánh mì trắng hay đồ ăn sáng đóng gói. Mục tiêu tiêu thụ nên đạt từ 2 đến 4 khẩu phần ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày.

Thay thế tinh bột trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt là cách thông minh nhất để bạn no lâu và bảo vệ trái tim khỏe mạnh.
7. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung
Cần tránh các loại thực phẩm đóng gói, thực phẩm mặn hoặc ngọt có chứa nhiều đường và muối. Đặc biệt, nên tránh đồ uống có đường như nước ngọt, nước tăng lực. Mỗi bữa ăn không nên chứa quá 10 gram đường bổ sung. Khi chọn đồ ăn nhẹ, giới hạn đường nên tuân theo quy định của FDA để đảm bảo lành mạnh.

Cảnh giác với đường bổ sung trong thực phẩm chế biến sẵn; hãy giữ mức đường dưới 10g mỗi bữa ăn để ngăn ngừa lão hóa sớm.
8. Hạn chế đồ uống có cồn
Giảm lượng rượu để có sức khỏe tổng thể tốt hơn. Những nhóm đối tượng như phụ nữ mang thai, người đang hồi phục sau rối loạn sử dụng rượu hoặc người đang điều trị bệnh lý cần tuyệt đối tránh rượu để không gây tương tác xấu với thuốc và sức khỏe.

Cắt giảm đồ uống có cồn là cách trực tiếp giúp gan "thở phào" và tăng cường hiệu quả trao đổi chất cho cơ thể.
9. Kiểm soát lượng Natri (muối)
Natri cần thiết cho quá trình hydrat hóa nhưng cần tiêu thụ ở mức hợp lý. Người từ 14 tuổi trở lên nên tiêu thụ ít hơn 2.300 mg natri mỗi ngày. Đối với trẻ em, con số này thấp hơn tùy theo độ tuổi. Thay vì dùng muối, bạn có thể dùng thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn.

Giảm mặn là giảm áp lực cho huyết áp; hãy tập thói quen dùng thảo mộc để nêm nếm thay vì lạm dụng muối và gia vị mặn.
Liên tiếp 2 người sốc phản vệ nguy kịch: Men gan tăng gấp 10 lần do truyền dịch tại nhà
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ đã nhiều lần cảnh báo việc truyền dịch, truyền đạm không có chỉ định và theo dõi y tế có thể gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.
4 loại rau nên ăn nhiều hơn để hỗ trợ gan khỏe mạnh
Sống khỏe - 15 giờ trướcChế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ và tăng cường chức năng gan. Thường xuyên ăn 4 loại rau thông dụng dưới đây sẽ giúp gan giải độc hiệu quả và ngăn ngừa các bệnh lý nguy hiểm.
Thực phẩm rất quen thuộc trên mâm cơm Việt nhưng ít ai biết đến 5 lợi ích sức khỏe đặc biệt này
Sống khỏe - 16 giờ trướcGĐXH - Mướp đắng là loại thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt. Không chỉ có vị thanh mát, loại quả này còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Theo các chuyên gia, canh mướp đắng khi kết hợp với các loại thịt như xương heo, thịt heo, thịt bò hoặc thịt gà không chỉ giúp món ăn thêm đậm đà mà còn mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể.
Cách chọn tinh bột thông minh không làm tăng đường huyết
Sống khỏe - 18 giờ trướcNgười bệnh đái tháo đường cần kiểm soát các thực phẩm giàu carbohydrate (chủ yếu là tinh bột) trong chế độ ăn uống nhưng không có nghĩa là phải cắt bỏ hoàn toàn. Bí quyết nằm ở việc chọn đúng loại và ăn đúng cách.
Nam kỹ sư sống lành mạnh bất ngờ suy thận ở tuổi 40: Bác sĩ chỉ ra thói quen nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Theo bác sĩ, nguyên nhân khiến nam kỹ sư bị suy thận đến từ một thói quen rất phổ biến ở nhiều người hiện nay: Ngủ quá ít trong thời gian dài.
Bác sĩ 'viện K' tiên phong thực hiện thành công gần 300 ca phẫu thuật nội soi bệnh phụ khoa bằng kỹ thuật mới
Sống khỏe - 20 giờ trướcCác thầy thuốc của Bệnh viện K đã thực hiện thành công gần 300 ca vNOTES - phẫu thuật nội soi qua hốc tự nhiên âm đạo từ các bệnh lý lành tính đến ung thư phụ khoa phức tạp, khẳng định tính an toàn và hiệu quả vượt trội...
Người phụ nữ 65 tuổi suýt vỡ nang gan, thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Phát hiện nang gan nhưng không tái khám, người phụ nữ 65 tuổi ở Hưng Yên bị xuất huyết, buộc phải phẫu thuật để tránh nguy cơ vỡ gây chảy máu ổ bụng.
3 lợi ích ít người biết của vỏ bưởi: Hỗ trợ hô hấp, giảm mỡ máu, hạn chế táo bón nếu dùng đúng cách
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không chỉ là phần thường bị bỏ đi sau khi ăn, vỏ bưởi thực tế chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe. Theo chia sẻ từ Ths.BS Nguyễn Vũ Bình, nếu sử dụng đúng cách, vỏ bưởi có thể hỗ trợ cải thiện hệ hô hấp, giúp giảm mỡ máu và hạn chế táo bón. Tuy nhiên, việc sử dụng cũng cần đúng liều lượng để tránh những ảnh hưởng không mong muốn.
Người phụ nữ mắc suy thận lúc tuổi già: Bác sĩ chỉ ra thói quen tưởng tốt, nhiều người Việt vẫn làm
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Suốt nhiều năm, người phụ nữ mắc bệnh suy thận đã duy trì thói quen tự bốc thuốc bắc về uống song song với thuốc điều trị bệnh nền.
Người phụ nữ 55 tuổi mắc ung thư dạ dày giai đoạn 4 gặp may mắn: Cơ hội điều trị tốt sau ca mổ
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Ung thư dạ dày giai đoạn 4 gây tắc ruột, người phụ nữ được phẫu thuật để giành lại cơ hội điều trị.
Người phụ nữ mắc suy thận lúc tuổi già: Bác sĩ chỉ ra thói quen tưởng tốt, nhiều người Việt vẫn làm
Sống khỏeGĐXH - Suốt nhiều năm, người phụ nữ mắc bệnh suy thận đã duy trì thói quen tự bốc thuốc bắc về uống song song với thuốc điều trị bệnh nền.
