Đừng để thói quen ăn uống hại sức khoẻ: Chuyên gia dinh dưỡng tiết lộ 9 quy tắc 'vàng' giúp bạn khoẻ đẹp toàn diện
GĐXH - Dinh dưỡng không chỉ là ăn để no mà là nền tảng cốt lõi của sức khỏe bền vững. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng – Viện Dinh dưỡng Quốc gia, việc tuân thủ 9 lời khuyên dựa trên Hướng dẫn chế độ ăn uống giai đoạn 2025-2030 sẽ giúp chúng ta phòng tránh bệnh tật và duy trì cơ thể dẻo dai.
Dinh dưỡng không chỉ là câu chuyện của cân nặng mà còn là nền tảng để bạn có một làn da đẹp, mái tóc khỏe và năng lượng làm việc bền bỉ. Dưới đây là lộ trình 9 bước được PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng đúc kết để giúp bạn tối ưu hóa thực đơn hàng ngày:
1. Ăn đúng lượng calo cần thiết cho cơ thể
Lượng calo phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính, chiều cao, cân nặng và mức độ hoạt động thể chất. Việc chú ý đến khẩu phần ăn, đặc biệt là đối với các loại thực phẩm và đồ uống có hàm lượng calo cao là chìa khóa để kiểm soát sức khỏe. Bên cạnh đó, uống đủ nước lọc là yếu tố quan trọng, nên chọn nước không ga và không đường.

Kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể là bước đầu tiên để làm chủ vóc dáng của bạn.
2. Ưu tiên thực phẩm giàu protein trong mỗi bữa ăn
Hãy ưu tiên các loại thực phẩm giàu protein chất lượng cao và giàu dinh dưỡng. Nguồn đạm động vật bao gồm trứng, gia cầm, hải sản, thịt đỏ; nguồn thực vật bao gồm các loại đậu, hạt và đậu nành. Thay vì chiên rán, hãy ưu tiên các phương pháp nướng, áp chảo, quay hoặc xào. Mục tiêu lượng protein nên đạt từ 1,2 đến 1,6 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày.

Protein giúp cơ bắp săn chắc và duy trì năng lượng bền bỉ cho cả ngày dài.
3. Tiêu thụ sản phẩm từ sữa đúng cách
Khi tiêu thụ sản phẩm từ sữa, hãy chọn loại sữa nguyên kem không thêm đường để nhận được nguồn protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất tốt nhất. Mục tiêu tiêu thụ là 3 phần mỗi ngày đối với chế độ ăn 2.000 calo.

Đừng ngại sữa nguyên kem không đường, đây là nguồn cung cấp canxi và chất béo lành mạnh giúp xương chắc khoẻ từ bên trong.
4. Ăn rau và trái cây
Hãy ăn nhiều loại rau và trái cây đa dạng màu sắc, ưu tiên ăn nguyên quả. Rau quả đông lạnh hoặc sấy khô không thêm đường cũng là những lựa chọn tốt. Lưu ý hạn chế nước ép trái cây nguyên chất hoặc nên pha loãng với nước. Định mức khuyến nghị hàng ngày là 3 khẩu phần rau và 2 khẩu phần trái cây.

Quy tắc "5 phần rau quả" đa sắc màu mỗi ngày không chỉ giúp da đẹp mà còn cung cấp hệ chất xơ dồi dào cho hệ tiêu hóa.
5. Bổ sung chất béo lành mạnh
Chất béo lành mạnh có nhiều trong thịt, gia cầm, trứng, hải sản giàu omega-3, các loại hạt, dầu ô liu và quả bơ. Khi nấu ăn, hãy ưu tiên các loại dầu chứa axit béo thiết yếu. Nhìn chung, lượng chất béo bão hòa không nên vượt quá 10% tổng lượng calo hàng ngày.

"Yêu" cơ thể bằng cách chọn chất béo tốt từ bơ, hạt và dầu ô liu thay vì các loại mỡ động vật hay đồ chiên rán nhiều dầu.
6. Tập trung vào ngũ cốc nguyên hạt
Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp chất xơ cho cơ thể. Đồng thời, cần giảm đáng kể các loại carbohydrate tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn như bánh mì trắng hay đồ ăn sáng đóng gói. Mục tiêu tiêu thụ nên đạt từ 2 đến 4 khẩu phần ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày.

Thay thế tinh bột trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt là cách thông minh nhất để bạn no lâu và bảo vệ trái tim khỏe mạnh.
7. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung
Cần tránh các loại thực phẩm đóng gói, thực phẩm mặn hoặc ngọt có chứa nhiều đường và muối. Đặc biệt, nên tránh đồ uống có đường như nước ngọt, nước tăng lực. Mỗi bữa ăn không nên chứa quá 10 gram đường bổ sung. Khi chọn đồ ăn nhẹ, giới hạn đường nên tuân theo quy định của FDA để đảm bảo lành mạnh.

Cảnh giác với đường bổ sung trong thực phẩm chế biến sẵn; hãy giữ mức đường dưới 10g mỗi bữa ăn để ngăn ngừa lão hóa sớm.
8. Hạn chế đồ uống có cồn
Giảm lượng rượu để có sức khỏe tổng thể tốt hơn. Những nhóm đối tượng như phụ nữ mang thai, người đang hồi phục sau rối loạn sử dụng rượu hoặc người đang điều trị bệnh lý cần tuyệt đối tránh rượu để không gây tương tác xấu với thuốc và sức khỏe.

Cắt giảm đồ uống có cồn là cách trực tiếp giúp gan "thở phào" và tăng cường hiệu quả trao đổi chất cho cơ thể.
9. Kiểm soát lượng Natri (muối)
Natri cần thiết cho quá trình hydrat hóa nhưng cần tiêu thụ ở mức hợp lý. Người từ 14 tuổi trở lên nên tiêu thụ ít hơn 2.300 mg natri mỗi ngày. Đối với trẻ em, con số này thấp hơn tùy theo độ tuổi. Thay vì dùng muối, bạn có thể dùng thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn.

Giảm mặn là giảm áp lực cho huyết áp; hãy tập thói quen dùng thảo mộc để nêm nếm thay vì lạm dụng muối và gia vị mặn.
Sau tuổi 50, cơ thể bắt đầu lão hóa ra sao? Áp dụng '5 đủ' để sống thọ
Sống khỏe - 9 giờ trướcGĐXH - Bước sang tuổi 50, cơ thể bắt đầu lão hóa rõ rệt. Hiểu đúng những biến đổi này và điều chỉnh lối sống hợp lý là chìa khóa giúp bạn sống thọ, sống khỏe mỗi ngày.
Giảm đau do ung thư di căn xương bằng Sm-153 nâng cao chất lượng sống cho người bệnh
Sống khỏe - 12 giờ trướcLiệu pháp phóng xạ điều trị bằng Samarium-153 EDTMP (Sm-153) đang được xem là giải pháp hữu hiệu giúp kiểm soát đau hiệu quả, an toàn và ít xâm lấn cho người bệnh ung thư di căn xương.
Thiếu nữ 19 tuổi mang khối u buồng trứng khoảng 30cm vì tâm lý chủ quan phụ nữ Việt hay mắc phải
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Từ một dấu hiệu tưởng chừng đơn giản như “tăng cân”, nữ bệnh nhân 19 tuổi được phát hiện mang khối u buồng trứng khổng lồ.
Muốn sống thọ hơn sau tuổi 70, nhiều người nhất định phải thực hiện điều này
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Nhiều người nghĩ muốn sống thọ phải nhờ thuốc tốt, bác sĩ giỏi hay thực phẩm bổ dưỡng đắt tiền. Thế nhưng, điều giúp không ít người ngoài 90 tuổi vẫn khỏe mạnh, tự đi chợ, nấu ăn và tận hưởng cuộc sống lại nằm ở cách sống mỗi ngày.
Người phụ nữ 50 tuổi suy thận phải lọc máu suốt đời, thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 18 giờ trướcGĐXH - Tự ý ngưng thuốc để uống thuốc nam, người phụ nữ suy thận giai đoạn 4 tiến triển nhanh sang giai đoạn cuối, buộc phải lọc máu để duy trì sự sống.
Sau tuổi 60, dấu hiệu ở bàn tay có thể phản ánh tuổi thọ và nguy cơ bệnh tật
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Ít ai ngờ lực nắm tay lại có liên quan mật thiết tới tuổi thọ, nguy cơ đau tim, đột quỵ và tốc độ lão hóa của cơ thể, đặc biệt sau tuổi 60.
Lòng lợn đang được 'minh oan' trên mạng xã hội, nhưng sự thật phía sau không đơn giản như nhiều người nghĩ
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng lòng lợn “ít hại” hơn mỡ hay móng giò vì ít chất béo hơn. Tuy nhiên, theo TS Lê Thị Hương Giang, nội tạng động vật vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tim mạch, gout và tồn dư độc chất nếu ăn thường xuyên.
Nhiều người viêm gan, suy gan cấp, suy đa tạng nguy kịch vì sai lầm khi ăn nấm tự hái
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Dù được cấp cứu tích cực, nhưng 2 người đã tử vong vì suy gan cấp, suy đa tạng sau khi ăn nấm tự hái.
Bác sĩ cảnh báo 6 dấu hiệu ung thư xương giai đoạn đầu mà nhiều người vẫn nghĩ là thiếu canxi
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng đau nhức xương, mỏi cơ hay chuột rút là dấu hiệu thiếu canxi nên tự ý bổ sung tại nhà trong thời gian dài. Tuy nhiên, theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình – Giảng viên Đại học Y Hà Nội, có những trường hợp đau xương thực chất là dấu hiệu sớm của ung thư xương và việc nhầm lẫn có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “giai đoạn vàng” trong điều trị.
Muốn sống thọ sau tuổi 60, nhiều người cần sớm bỏ 4 thói quen này
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người nghĩ sống thọ phụ thuộc vào thuốc bổ hay chế độ ăn đắt đỏ, nhưng theo các chuyên gia, bí quyết của không ít người sống khỏe tới tuổi 90 lại bắt đầu từ việc “biết dừng đúng lúc”.
Muốn sống thọ sau tuổi 60, nhiều người cần sớm bỏ 4 thói quen này
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người nghĩ sống thọ phụ thuộc vào thuốc bổ hay chế độ ăn đắt đỏ, nhưng theo các chuyên gia, bí quyết của không ít người sống khỏe tới tuổi 90 lại bắt đầu từ việc “biết dừng đúng lúc”.
