Đừng để thói quen ăn uống hại sức khoẻ: Chuyên gia dinh dưỡng tiết lộ 9 quy tắc 'vàng' giúp bạn khoẻ đẹp toàn diện
GĐXH - Dinh dưỡng không chỉ là ăn để no mà là nền tảng cốt lõi của sức khỏe bền vững. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng – Viện Dinh dưỡng Quốc gia, việc tuân thủ 9 lời khuyên dựa trên Hướng dẫn chế độ ăn uống giai đoạn 2025-2030 sẽ giúp chúng ta phòng tránh bệnh tật và duy trì cơ thể dẻo dai.
Dinh dưỡng không chỉ là câu chuyện của cân nặng mà còn là nền tảng để bạn có một làn da đẹp, mái tóc khỏe và năng lượng làm việc bền bỉ. Dưới đây là lộ trình 9 bước được PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng đúc kết để giúp bạn tối ưu hóa thực đơn hàng ngày:
1. Ăn đúng lượng calo cần thiết cho cơ thể
Lượng calo phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính, chiều cao, cân nặng và mức độ hoạt động thể chất. Việc chú ý đến khẩu phần ăn, đặc biệt là đối với các loại thực phẩm và đồ uống có hàm lượng calo cao là chìa khóa để kiểm soát sức khỏe. Bên cạnh đó, uống đủ nước lọc là yếu tố quan trọng, nên chọn nước không ga và không đường.

Kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể là bước đầu tiên để làm chủ vóc dáng của bạn.
2. Ưu tiên thực phẩm giàu protein trong mỗi bữa ăn
Hãy ưu tiên các loại thực phẩm giàu protein chất lượng cao và giàu dinh dưỡng. Nguồn đạm động vật bao gồm trứng, gia cầm, hải sản, thịt đỏ; nguồn thực vật bao gồm các loại đậu, hạt và đậu nành. Thay vì chiên rán, hãy ưu tiên các phương pháp nướng, áp chảo, quay hoặc xào. Mục tiêu lượng protein nên đạt từ 1,2 đến 1,6 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày.

Protein giúp cơ bắp săn chắc và duy trì năng lượng bền bỉ cho cả ngày dài.
3. Tiêu thụ sản phẩm từ sữa đúng cách
Khi tiêu thụ sản phẩm từ sữa, hãy chọn loại sữa nguyên kem không thêm đường để nhận được nguồn protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất tốt nhất. Mục tiêu tiêu thụ là 3 phần mỗi ngày đối với chế độ ăn 2.000 calo.

Đừng ngại sữa nguyên kem không đường, đây là nguồn cung cấp canxi và chất béo lành mạnh giúp xương chắc khoẻ từ bên trong.
4. Ăn rau và trái cây
Hãy ăn nhiều loại rau và trái cây đa dạng màu sắc, ưu tiên ăn nguyên quả. Rau quả đông lạnh hoặc sấy khô không thêm đường cũng là những lựa chọn tốt. Lưu ý hạn chế nước ép trái cây nguyên chất hoặc nên pha loãng với nước. Định mức khuyến nghị hàng ngày là 3 khẩu phần rau và 2 khẩu phần trái cây.

Quy tắc "5 phần rau quả" đa sắc màu mỗi ngày không chỉ giúp da đẹp mà còn cung cấp hệ chất xơ dồi dào cho hệ tiêu hóa.
5. Bổ sung chất béo lành mạnh
Chất béo lành mạnh có nhiều trong thịt, gia cầm, trứng, hải sản giàu omega-3, các loại hạt, dầu ô liu và quả bơ. Khi nấu ăn, hãy ưu tiên các loại dầu chứa axit béo thiết yếu. Nhìn chung, lượng chất béo bão hòa không nên vượt quá 10% tổng lượng calo hàng ngày.

"Yêu" cơ thể bằng cách chọn chất béo tốt từ bơ, hạt và dầu ô liu thay vì các loại mỡ động vật hay đồ chiên rán nhiều dầu.
6. Tập trung vào ngũ cốc nguyên hạt
Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp chất xơ cho cơ thể. Đồng thời, cần giảm đáng kể các loại carbohydrate tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn như bánh mì trắng hay đồ ăn sáng đóng gói. Mục tiêu tiêu thụ nên đạt từ 2 đến 4 khẩu phần ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày.

Thay thế tinh bột trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt là cách thông minh nhất để bạn no lâu và bảo vệ trái tim khỏe mạnh.
7. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung
Cần tránh các loại thực phẩm đóng gói, thực phẩm mặn hoặc ngọt có chứa nhiều đường và muối. Đặc biệt, nên tránh đồ uống có đường như nước ngọt, nước tăng lực. Mỗi bữa ăn không nên chứa quá 10 gram đường bổ sung. Khi chọn đồ ăn nhẹ, giới hạn đường nên tuân theo quy định của FDA để đảm bảo lành mạnh.

Cảnh giác với đường bổ sung trong thực phẩm chế biến sẵn; hãy giữ mức đường dưới 10g mỗi bữa ăn để ngăn ngừa lão hóa sớm.
8. Hạn chế đồ uống có cồn
Giảm lượng rượu để có sức khỏe tổng thể tốt hơn. Những nhóm đối tượng như phụ nữ mang thai, người đang hồi phục sau rối loạn sử dụng rượu hoặc người đang điều trị bệnh lý cần tuyệt đối tránh rượu để không gây tương tác xấu với thuốc và sức khỏe.

Cắt giảm đồ uống có cồn là cách trực tiếp giúp gan "thở phào" và tăng cường hiệu quả trao đổi chất cho cơ thể.
9. Kiểm soát lượng Natri (muối)
Natri cần thiết cho quá trình hydrat hóa nhưng cần tiêu thụ ở mức hợp lý. Người từ 14 tuổi trở lên nên tiêu thụ ít hơn 2.300 mg natri mỗi ngày. Đối với trẻ em, con số này thấp hơn tùy theo độ tuổi. Thay vì dùng muối, bạn có thể dùng thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn.

Giảm mặn là giảm áp lực cho huyết áp; hãy tập thói quen dùng thảo mộc để nêm nếm thay vì lạm dụng muối và gia vị mặn.
Bệnh tay chân miệng tăng nhanh, xuất hiện chủng nguy hiểm: Cha mẹ cần làm gì để bảo vệ trẻ?
Sống khỏe - 48 phút trướcGĐXH - Số ca tay chân miệng tại TP.HCM đã xuất hiện chủng virus EV71 có nguy cơ gây biến chứng nặng. Phụ huynh cần chú ý để tránh nguy hiểm cho trẻ nhỏ.
Loại rau ngon bổ nhưng tăng gánh nặng cho thận, người bệnh suy thận cần biết để tránh
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Cải bó xôi không phải là “thực phẩm xấu”, nhưng với người suy thận hoặc có nguy cơ sỏi thận, việc ăn không kiểm soát có thể gây hại.
Nuôi con 'giai đoạn vàng' 5 năm đầu đời: Đừng biến tình yêu thành áp lực cân nặng
Mẹ và bé - 7 giờ trướcGĐXH - Nuôi con dưới 5 tuổi đang trở thành áp lực lớn với nhiều cha mẹ. Chuyên gia chỉ ra nguyên nhân không chỉ từ trẻ, mà còn đến từ kỳ vọng và thông tin sai lệch.
Cô gái 27 tuổi bị ung thư buồng trứng giai đoạn III thừa nhận 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Chậm điều trị, nữ bệnh nhân 27 tuổi rơi vào tình trạng ung thư buồng trứng giai đoạn muộn, bướu lớn kèm dịch ổ bụng chèn ép phổi, nguy cơ tử vong cao.
Tay chân miệng vượt ngưỡng cảnh báo, TPHCM tăng cường phòng dịch
Sống khỏe - 19 giờ trướcTrước diễn biến gia tăng nhanh của bệnh tay chân miệng và sự xuất hiện của chủng virus độc lực cao, TPHCM đang triển khai đồng loạt các biện pháp nhằm kiểm soát và hạn chế lây lan dịch bệnh.
Thanh niên 18 tuổi ở Hà Nội phát hiện rối loạn nhịp tim nguy hiểm từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 22 giờ trướcGĐXH - Những cơn tim đập nhanh, hồi hộp thoáng qua tưởng chừng vô hại lại là dấu hiệu bệnh tim mạch nguy hiểm.Trường hợp nam thanh niên 18 tuổi dưới đây là điển hình.
Dấu hiệu suy thận giai đoạn sớm dễ bị bỏ qua, bác sĩ cảnh báo người Việt có dấu hiệu này cần cảnh giác
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Suy thận mạn tiến triển âm thầm, không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm.
Đau nhức cơ sau tập luyện quá sức: Bác sĩ cảnh báo hệ lụy từ nguy cơ chấn thương nhiều người thường bỏ qua
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Đau nhức sau tập luyện là hiện tượng quen thuộc với nhiều người, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc tăng cường độ vận động. Tuy nhiên, theo BS Nguyễn Viết Hùng (Khoa Ngoại chấn thương, Bệnh viện 19-8, Bộ Công an), nếu hiểu sai bản chất và xử lý không đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến chấn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Sống thọ không khó: Sau 60 tuổi chỉ cần duy trì 5 thói quen này
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Bước qua tuổi 60, việc điều chỉnh lối sống là yếu tố then chốt giúp duy trì sức khỏe và sống thọ.
Vì sao mẹ nên mua Prospan tại nhà thuốc thay vì online trôi nổi
Sống khỏe - 1 ngày trướcTrước tình trạng các loại thuốc ho thảo dược được bán tràn lan trên mạng, việc lựa chọn thuốc ho Prospan cho trẻ trở thành nỗi băn khoăn của nhiều mẹ bỉm.
Sản phụ sinh hạ thành công con ở tuổi 60
Y tếGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã thực hiện thành công ca mổ lấy thai đặc biệt cho một sản phụ 60 tuổi. Em bé chào đời khỏe mạnh với cân nặng 2,8kg.
