Đừng để thói quen ăn uống hại sức khoẻ: Chuyên gia dinh dưỡng tiết lộ 9 quy tắc 'vàng' giúp bạn khoẻ đẹp toàn diện
GĐXH - Dinh dưỡng không chỉ là ăn để no mà là nền tảng cốt lõi của sức khỏe bền vững. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng – Viện Dinh dưỡng Quốc gia, việc tuân thủ 9 lời khuyên dựa trên Hướng dẫn chế độ ăn uống giai đoạn 2025-2030 sẽ giúp chúng ta phòng tránh bệnh tật và duy trì cơ thể dẻo dai.
Dinh dưỡng không chỉ là câu chuyện của cân nặng mà còn là nền tảng để bạn có một làn da đẹp, mái tóc khỏe và năng lượng làm việc bền bỉ. Dưới đây là lộ trình 9 bước được PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng đúc kết để giúp bạn tối ưu hóa thực đơn hàng ngày:
1. Ăn đúng lượng calo cần thiết cho cơ thể
Lượng calo phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính, chiều cao, cân nặng và mức độ hoạt động thể chất. Việc chú ý đến khẩu phần ăn, đặc biệt là đối với các loại thực phẩm và đồ uống có hàm lượng calo cao là chìa khóa để kiểm soát sức khỏe. Bên cạnh đó, uống đủ nước lọc là yếu tố quan trọng, nên chọn nước không ga và không đường.

Kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể là bước đầu tiên để làm chủ vóc dáng của bạn.
2. Ưu tiên thực phẩm giàu protein trong mỗi bữa ăn
Hãy ưu tiên các loại thực phẩm giàu protein chất lượng cao và giàu dinh dưỡng. Nguồn đạm động vật bao gồm trứng, gia cầm, hải sản, thịt đỏ; nguồn thực vật bao gồm các loại đậu, hạt và đậu nành. Thay vì chiên rán, hãy ưu tiên các phương pháp nướng, áp chảo, quay hoặc xào. Mục tiêu lượng protein nên đạt từ 1,2 đến 1,6 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày.

Protein giúp cơ bắp săn chắc và duy trì năng lượng bền bỉ cho cả ngày dài.
3. Tiêu thụ sản phẩm từ sữa đúng cách
Khi tiêu thụ sản phẩm từ sữa, hãy chọn loại sữa nguyên kem không thêm đường để nhận được nguồn protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất tốt nhất. Mục tiêu tiêu thụ là 3 phần mỗi ngày đối với chế độ ăn 2.000 calo.

Đừng ngại sữa nguyên kem không đường, đây là nguồn cung cấp canxi và chất béo lành mạnh giúp xương chắc khoẻ từ bên trong.
4. Ăn rau và trái cây
Hãy ăn nhiều loại rau và trái cây đa dạng màu sắc, ưu tiên ăn nguyên quả. Rau quả đông lạnh hoặc sấy khô không thêm đường cũng là những lựa chọn tốt. Lưu ý hạn chế nước ép trái cây nguyên chất hoặc nên pha loãng với nước. Định mức khuyến nghị hàng ngày là 3 khẩu phần rau và 2 khẩu phần trái cây.

Quy tắc "5 phần rau quả" đa sắc màu mỗi ngày không chỉ giúp da đẹp mà còn cung cấp hệ chất xơ dồi dào cho hệ tiêu hóa.
5. Bổ sung chất béo lành mạnh
Chất béo lành mạnh có nhiều trong thịt, gia cầm, trứng, hải sản giàu omega-3, các loại hạt, dầu ô liu và quả bơ. Khi nấu ăn, hãy ưu tiên các loại dầu chứa axit béo thiết yếu. Nhìn chung, lượng chất béo bão hòa không nên vượt quá 10% tổng lượng calo hàng ngày.

"Yêu" cơ thể bằng cách chọn chất béo tốt từ bơ, hạt và dầu ô liu thay vì các loại mỡ động vật hay đồ chiên rán nhiều dầu.
6. Tập trung vào ngũ cốc nguyên hạt
Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp chất xơ cho cơ thể. Đồng thời, cần giảm đáng kể các loại carbohydrate tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn như bánh mì trắng hay đồ ăn sáng đóng gói. Mục tiêu tiêu thụ nên đạt từ 2 đến 4 khẩu phần ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày.

Thay thế tinh bột trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt là cách thông minh nhất để bạn no lâu và bảo vệ trái tim khỏe mạnh.
7. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung
Cần tránh các loại thực phẩm đóng gói, thực phẩm mặn hoặc ngọt có chứa nhiều đường và muối. Đặc biệt, nên tránh đồ uống có đường như nước ngọt, nước tăng lực. Mỗi bữa ăn không nên chứa quá 10 gram đường bổ sung. Khi chọn đồ ăn nhẹ, giới hạn đường nên tuân theo quy định của FDA để đảm bảo lành mạnh.

Cảnh giác với đường bổ sung trong thực phẩm chế biến sẵn; hãy giữ mức đường dưới 10g mỗi bữa ăn để ngăn ngừa lão hóa sớm.
8. Hạn chế đồ uống có cồn
Giảm lượng rượu để có sức khỏe tổng thể tốt hơn. Những nhóm đối tượng như phụ nữ mang thai, người đang hồi phục sau rối loạn sử dụng rượu hoặc người đang điều trị bệnh lý cần tuyệt đối tránh rượu để không gây tương tác xấu với thuốc và sức khỏe.

Cắt giảm đồ uống có cồn là cách trực tiếp giúp gan "thở phào" và tăng cường hiệu quả trao đổi chất cho cơ thể.
9. Kiểm soát lượng Natri (muối)
Natri cần thiết cho quá trình hydrat hóa nhưng cần tiêu thụ ở mức hợp lý. Người từ 14 tuổi trở lên nên tiêu thụ ít hơn 2.300 mg natri mỗi ngày. Đối với trẻ em, con số này thấp hơn tùy theo độ tuổi. Thay vì dùng muối, bạn có thể dùng thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn.

Giảm mặn là giảm áp lực cho huyết áp; hãy tập thói quen dùng thảo mộc để nêm nếm thay vì lạm dụng muối và gia vị mặn.
Người gầy vẫn gan nhiễm mỡ: Hóa ra 'thủ phạm' không phải do ăn nhiều hay béo phì
Bệnh thường gặp - 2 giờ trướcGĐXH - Dù sở hữu thân hình mảnh khảnh, thậm chí ăn uống kiêng khem khắt khe, nhiều người trẻ vẫn ngỡ ngàng khi nhận kết quả chẩn đoán gan nhiễm mỡ độ 2, độ 3.
Tuổi thọ dài hay ngắn, chỉ cần nhìn cách ăn là biết?: 6 đặc điểm ở những người có tuổi thọ thấp
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Cách bạn ăn phản ánh khả năng điều tiết dinh dưỡng và sức chịu đựng của hệ tiêu hóa. Đừng để những thói quen tùy tiện hằng ngày trở thành "kẻ sát nhân thầm lặng" rút ngắn đi hàng chục năm tuổi thọ của chính mình.
Phòng ngừa suy thận từ bữa ăn hằng ngày: Những sai lầm nhiều người Việt đang mắc
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Các chuyên gia cảnh báo, ăn mặn, dư đạm và lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn đang âm thầm làm tổn thương thận, đẩy nhiều người vào nguy cơ suy thận mà không hề hay biết.
Bật mí 6 công thức bữa sáng tốt nhất của các bác sĩ tim mạch hàng đầu
Sống khỏe - 11 giờ trướcBữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, đặc biệt là đối với sức khỏe tim mạch. Vậy bạn có biết các bác sĩ tim mạch thường chọn ăn gì vào mỗi sáng không?
Người có thể trạng tốt thường có 5 đặc điểm này, sở hữu được 3 đã là rất đáng mừng
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Nếu một người sở hữu từ 3/5 đặc điểm dưới đây, có thể xem là nền tảng sức khỏe đã ở mức khá vững vàng.
Người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày? 6 thực phẩm giúp làm chậm lão hóa và phòng bệnh
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - Bước sang tuổi 50, cơ thể bắt đầu đối mặt với nguy cơ lão hóa sớm và nhiều vấn đề sức khỏe nếu chế độ ăn uống không phù hợp. Vậy người tuổi 50 nên ăn gì mỗi ngày để sống khỏe, dẻo dai và phòng bệnh? Dưới đây là 6 loại thực phẩm quen thuộc nhưng mang lại lợi ích lớn, được chuyên gia khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên.
Nam thanh niên 29 tuổi ở Quảng Ninh bất ngờ phát hiện nhồi máu cơ tim cấp từ 1 việc nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - Nam thanh niên 29 tuổi phát hiện nhồi máu cơ tim cấp trong 1 lần đến viện để nội soi dạ dày, kiểm tra sức khỏe.
35 tuổi không có tiền sử bệnh nhưng bị liệt nửa người! "Nhật ký đột quỵ" của anh khiến nhiều người bừng tỉnh
Sống khỏe - 1 ngày trướcDù trẻ, dù khỏe mạnh đến đâu, chỉ cần xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ nhất định, phải lập tức đi cấp cứu, tuyệt đối đừng bỏ lỡ "thời gian vàng" cứu mạng.
Không chỉ kombucha, 4 loại đồ uống này còn nhiều lợi khuẩn hơn, tốt cho hệ tiêu hóa
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Kombucha thường được nhắc đến như một thức uống giàu lợi khuẩn, nhưng thực tế còn nhiều loại đồ uống khác tốt cho hệ tiêu hóa không kém, thậm chí vượt trội hơn. Vậy đó là những thức uống nào? Dưới đây là 4 loại đồ uống nhiều lợi khuẩn, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa một cách tự nhiên.
Tuổi thọ có thể nhìn mặt là biết?: 6 đặc điểm trên khuôn mặt chỉ có ở người sống lâu, khỏe mạnh
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Người xưa tin rằng “tướng sinh thọ”, còn khoa học hiện đại cho thấy ngoại hình, đặc biệt là khuôn mặt quả thực phản ánh phần nào sức khỏe. Vậy người sống thọ thường có những đặc điểm gì trên gương mặt?
Thanh niên 26 tuổi suy thận phải chạy thận, không tin mình mắc bệnh vì vẫn thấy cơ thể bình thường
Sống khỏeGĐXH - Bỗng dưng phát hiện suy thận giai đoạn cuối khi tuổi đời còn rất trẻ, nhiều người rơi vào cảnh “không kịp trở tay".
