Các thực phẩm bảo vệ sức khỏe đang phân phối trong Đề án 818 có tác dụng như thế nào trong phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm?
GiadinhNet - Dinh dưỡng không hợp lý, thiếu lành mạnh là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây gia tăng các bệnh lây nhiễm, làm thay đổi mô hình bệnh tật và tử vong trên thế giới cũng như ở Việt Nam.
Càng ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học chứng minh rằng, việc thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý, dinh dưỡng lành mạnh có tác động mạnh mẽ tới sức khỏe của mỗi con người trong suốt cả cuộc đời, thậm chí liên quan đến cả thế hệ sau của họ (dinh dưỡng với chu kỳ vòng đời).
Hành vi ăn uống thiếu khoa học không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe hiện tại mà còn có thể là nguyên nhân của các bệnh như ung thư, bệnh tim mạch và đái tháo đường sau này.
Các bệnh không lây nhiễm có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Thiếu và thừa các chất dinh dưỡng đều tác động tiêu cực tới sự phát triển những căn bệnh này. Vì vậy, việc thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý là rất cần thiết trong phòng bệnh không lây nhiễm.
Dinh dưỡng hợp lý góp phần phòng ngừa các bệnh không lây nhiễm. Ảnh minh họa
Hiện nay, chế độ dinh dưỡng hợp lý phòng chống bệnh không lây nhiễm được khuyến nghị là: Chế độ ăn cần đủ các chất dinh dưỡng so với nhu cầu cơ thể, ăn đa dạng các loại thực phẩm, các chất dinh dưỡng ở tỷ lệ cân đối giữa nguồn gốc động vật và nguồn gốc thực vật.
Lương thực: Đầu tiên phải kể đến là nhóm ngũ cốc, là nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể hoạt động. Hiện nay trên thị trường thường bán các loại gạo trông rất trắng và đẹp mắt do quá trình xay sát kỹ nên đã làm mất đi các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe như các vitamin nhóm B nhất là vitamin B1, chất xơ…
Gạo lứt là gạo không bị xay sát kỹ, vẫn còn lớp cám gạo bên ngoài hạt gạo, có chứa hàm lượng dinh dưỡng cao hơn và đã được chứng minh có tác dụng hỗ trợ trong việc kiểm soát đường huyết, để hỗ trợ dự phòng và điều trị bệnh đái tháo đường.
Ngoài ra, cũng nên ăn thay đổi các loại ngũ cốc khác nhau (như khoai lang, khoai tây, ngô …) để làm đa dạng bữa ăn và các chất dinh dưỡng, tăng cường lợi ích cho sức khỏe.
Năng lượng từ ngũ cốc chỉ nên chiếm 55-67 % (tổng năng lượng khẩu phần, phần còn lại do các chất béo cung cấp chiếm 20-25% và phần còn lại 13-20% là từ chất đạm. Mỗi người trưởng thành có mức lao động thể lực trung bình nên ăn mỗi bữa 2 lưng bát cơm.
Chất đạm: Cần ăn phối hợp cả thực phẩm giàu đạm động vật từ các loài gia súc, gia cầm, hải sản và đạm thực vật từ các loại đậu, đỗ… Nên ăn thức ăn giàu đạm với tỉ lệ cân đối giữa nguồn đạm động vật và thực vật, tăng cường ăn đậu phụ và cá.
Các loại thịt đỏ (như thịt lợn, thịt bò …) có nhiều sắt giúp phòng chống thiếu máu thiếu sắt, đặc biệt quan trọng đối với trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và phụ nữ tuổi sinh đẻ. Tuy nhiên ăn nhiều thịt đỏ lại làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, ung thư, gout… do có chứa nhiều cholesterol, nhân purin... vì vậy, không nên ăn nhiều. Nên tăng cường ăn thịt gia cầm (như gà, vịt, ngan, chim…) và ăn ít nhất 3 bữa cá mỗi tuần.
Ăn thịt ở mức vừa phải (không quá 100g/ngày/người trưởng thành). Trung bình 1,5kg thịt/tháng. Các loại thịt đỏ không sử dụng quá 10% năng lượng, ưu tiên thịt gia cầm. Khuyến khích ăn cá: ít nhất ba bữa cá/tuần, trung bình 2,5kg cá/tháng.
Tăng sử dụng đậu tương và chế phẩm từ đậu tương như đậu phụ, sữa đậu nành... (nguồn chất đạm, chất béo quý giá, nhiều hoạt chất sinh học có vai trò chống oxy hóa, chống ung thư và điều hòa chuyển hóa cholesterol) và các hạt họ đậu khác. Nên ăn 2-3kg đậu phụ/tháng.
Chất béo: Cần đảm bảo một tỷ lệ cân đối giữa nguồn chất béo động vật (mỡ lợn, mỡ gà...) và chất béo thực vật (dầu, đậu tương, vừng, lạc...) . Nên giữ trong khẩu phần hàng ngày ít nhất là 40% chất béo thực vật, chất béo động vật không nên vượt quá 60%, nên ăn phối hợp cả mỡ động vật và dầu thực vật, không nên thay thế hoàn toàn mỡ động vật bằng các chất béo thực vật.
Dầu, mỡ để rán chỉ dùng một lần rồi đổ bỏ; hạn chế ăn đồ nướng vì làm tăng nguy cơ gây ung thư. Thực phẩm chế biến sẵn có nhiều chất béo cũng là nguồn cung cấp năng lượng đáng kể, nếu tiêu thụ quá nhiều cũng dễ gây thừa cân béo phì, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Mỗi người trưởng thành mỗi ngày trung bình nên ăn khoảng 25-30g dầu, mỡ tương đương 5-6 thìa cà phê dầu, mỡ.
Rau và quả chín: Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo nên ăn ít nhất 400 gam rau, quả mỗi ngày có tác dụng phòng chống các bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng như các bệnh tim mạch, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng. Những người thừa cân, béo phì, rối loạn glucose máu, đái tháo đường nên lưu ý hạn chế các loại quả chín ngọt và nhiều năng lượng như chuối, xoài, mít, vải …
Muối, gia vị nên hạn chế ăn mặn. Thói quen ăn mặn làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh như tăng huyết áp, ung thư dạ dày. Chỉ nên ăn < 5g muối/ngày/người (gần bằng một thìa cà phê).
Thực hiện lối sống lành mạnh: Không hút thuốc lá, hạn chế uống rượu bia, tăng cường vận động mỗi ngày và duy trì cân nặng ở mức vừa phải là những yếu tố quan trọng để có sức khỏe tốt, phòng chống mắc các bệnh không lây nhiễm.
Ngoài đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân đối hàng ngày, theo các chuyên gia, người dân có thể bổ sung thêm một số thực phẩm bảo vệ sức khỏe để giúp phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh, nhất là các bệnh không lây nhiễm (ung thư, loãng xương, đái tháo đường…).
Hiện nay, trong Đề án 818 (Xã hội hóa cung cấp phương tiện tránh thai, hàng hóa kế hoạch hóa gia đình/sức khỏe sinh sản tại khu vực thành thị và nông thôn phát triển giai đoạn 2015 - 2020) đang phân phối một số sản phẩm bảo vệ sức khỏe như: Bột Unical For Rice; Liquid Calci –D3 (Bổ sung Canxi); Thực phẩm chức năng bảo vệ sức khỏe phòng chống ung thư Imuglucan; Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Enzyme 125TM; Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Lacto Turmerin; Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Tố nữ Hoàng sâm.
Các sản phẩm này có xuất xứ, nhãn mác rõ ràng, hợp pháp; hàng hóa hợp quy, hợp chuẩn, được phép lưu hành tại Việt Nam theo quy định của pháp luật; đã trải qua quá trình đánh giá, thẩm định của hội đồng chuyên môn, đảm bảo an toàn; giúp nâng cao sức khỏe cho người dùng.
Nguyễn Mai
Người phụ nữ 28 tuổi phát hiện u xơ tử cung, nguy cơ cao gây biến chứng từ 1 việc nhiều người Việt bỏ qua
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Người phụ nữ phải phẫu thuật cắt bỏ u xơ tử cung cho biết chưa lập gia đình, đi khám sức khỏe định kỳ và tình cờ phát hiện bất thường tại tử cung.
Trang bị kiến thức giới tính cho học sinh: Giải pháp nâng cao chất lượng dân số
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Hơn 1.500 học sinh Trường THCS Trung Đô (Nghệ An) vừa được truyền thông trực tiếp về giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản. Đây là một trong nhiều hoạt động ngành y tế TP Vinh triển khai thời gian qua, góp phần trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết cho lứa tuổi vị thành niên, hướng tới nâng cao chất lượng dân số.
Người phụ nữ 25 tuổi phát hiện ung thư cổ tử cung sau khi sinh 2 con từ 1 việc nhiều người Việt bỏ qua
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcGĐXH - Phát hiện ung thư cổ tử cung ở tuổi 25 sau khi tầm soát ung thư, người mẹ trẻ chấp nhận cắt tử cung để được tăng cơ hội sống, một quyết định đầy khó khăn nhưng cần thiết.
Huế nỗ lực duy trì mức sinh thay thế, nâng cao chất lượng dân số
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcGĐXH - TP Huế đang triển khai nhiều giải pháp nhằm duy trì mức sinh thay thế và nâng cao chất lượng dân số, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Hẹp bao quy đầu có làm tăng nguy cơ ung thư dương vật?
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Hẹp bao quy đầu không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn có thể làm tăng nguy cơ ung thư dương vật nếu kéo dài và không được xử lý đúng cách.
Tiết lộ giới tính thai nhi có thể bị phạt đến 15 triệu đồng, tước chứng chỉ hành nghề
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcChính phủ vừa ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó nghiêm cấm và xử lý mạnh các hành vi tiết lộ, lựa chọn giới tính thai nhi.
Việt Nam thích ứng với già hóa dân số: Cơ hội thúc đẩy "Kinh tế bạc"
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn là đòn bẩy cho "kinh tế bạc". Việc khai thác thị trường dịch vụ chăm sóc và tạo việc làm mới sẽ trở thành động cơ tăng trưởng quan trọng.
Người phụ nữ 34 tuổi hạnh phúc sinh con sau 5 năm vô sinh không rõ nguyên nhân
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Vô sinh sau nhiều năm “thả tự nhiên” và điều trị không hiệu quả, người phụ nữ 34 tuổi bất ngờ đón con đầu lòng nhờ thụ tinh ống nghiệm.
Bé gái 5 tuổi ngực to bất thường, phát hiện nang buồng trứng gây dậy thì sớm
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Ngực phát triển nhanh trong thời gian ngắn ở bé gái 5 tuổi khiến gia đình lo lắng. Kết quả thăm khám cho thấy trẻ bị nang buồng trứng phì đại, dẫn đến dậy thì sớm ngoại biên.
Cặp vợ chồng hiếm muộn phát hiện tinh trùng gần cạn kiệt sau 7 năm kết hôn
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcGĐXH - Vợ chồng chị My đi khám hiếm muộn thì bất ngờ phát hiện người chồng bị tinh trùng suy giảm nghiêm trọng, gần như mất khả năng thụ thai tự nhiên.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.