Cách bảo vệ da tốt nhất trong mùa lạnh

BS Nguyễn Thùy Linh khám bệnh cho bệnh nhân . Ảnh: TL

Cứ tắm xong, da lại như kiến châm, ngứa ngáy?

Trong mùa đông và mùa thu, khi độ ẩm không khí thấp, lượng hơi nước bốc hơi qua da nhiều. Sinh lý con người bình thường có lớp Lipid trên da làm ngăn chặn sự mất hơi nước, nhưng ở một số đối tượng như: Người khô da, viêm da cơ địa thì lớp này bị ảnh hưởng nên mất nước nhiều hơn.

Cũng trong mùa lạnh, khí hậu khô, khi đi làm chúng ta lại ngồi trong phòng có điều hoà nhiệt độ làm độ ẩm không khí càng giảm đi, tăng mất nước qua da nên càng khô da hơn. Các lớp tế bào trên da mất đi, tạo thành mảng da như da rắn, mỏng, khi lấy móng tay gãi, cạy thì “đọng” lại vết móng tay với đường xước gờ nổi lên. Ngoài ra, tế bào chết bong tróc hình thành một hiện tượng chúng ta thường thấy là từng mảng trắng, bụi trắng bám vào áo, quần.

Quan trọng nhất là chăm sóc tại chỗ cho da là cách giải quyết tình trạng này. Trong đó, khi tắm, cần lựa chọn loại sữa tắm có chất dưỡng ẩm, sạch dịu nhẹ, không nên dùng loại xà phòng tắm thơm để sử dụng trong mùa này vì tẩy quá mạnh, làm mất lớp Lipid trên da. Nước tắm lý tưởng 33-37oC, không nên quá nhiệt độ sinh lý cơ thể 37oC làm hơi nước mất qua da nhiều. Với nhiệt độ cao, lúc tắm thì chúng ta thích nhưng tắm xong thì khô vô cùng. Đó là lý do vì sao một số người mùa đông cứ tắm nước nóng xong là ngứa ngáy.

Thời gian “vàng” để cấp ẩm cho da là 3 phút sau tắm

Vào mùa lạnh, chúng ta vẫn có thể tắm bằng bồn ngâm, với nước tắm nóng vừa phải không nên ngâm quá 10-15 phút làm hơi nước bốc hơi qua da nhiều. Đặc biệt, quan trọng nhất là sử dụng kem dưỡng ẩm mùa lạnh, thích hợp trong vòng 3 phút sau tắm, cần thoa kem dưỡng toàn thân để tạo lớp bảo vệ giúp da không mất nước. Với những người có bệnh lý sẵn về da, ngoài thời điểm này, cần lặp lại việc bôi kem dưỡng ẩm nhiều lần trong ngày như vào buổi sáng, tối trước khi đi ngủ và mỗi khi da thấy ngứa, châm chích, nhói. Bởi đó là dấu hiệu da “khóc”, báo động cần được cấp ẩm ngay.

Một việc làm khác không thể thiếu là ngoài ăn nhiều rau xanh, củ quả… thì mùa lạnh vẫn nên uống đủ nước. Vào mùa lạnh, mọi người thường cảm giác không khát nhưng vẫn cần đủ 2 lít nước/ngày để trao đổi chất đủ hàng ngày, tế bào trên da cũng được cấp đủ nước.

Vì sao chân phù, cước?

Chân phù, cước thường hay gặp ở đầu cực đầu chi, mũi, tai do không khí quá lạnh làm mao mạch dưới da co thắt lại làm giảm tưới máu vùng đầu cực. Việc tưới máu do tim đảm nhiệm. Tim khi co bóp đẩy máu ra xa, nếu lòng mạch được thoáng thì máu đẩy đến xa nhất, nhưng khi thời tiết lạnh quá, mạch máu co thắt lại thì máu không đến được vùng đó, làm rối loạn vận mạch khu vực này, gây ra triệu chứng khi chúng ta sờ vào thấy lạnh, tím tái, trắng bệch.

Khi tình trạng co thắt được xử lý như hơ ấm, sưởi thì mạch máu sẽ giãn ra. Nếu mạch máu được giãn từ từ thì không sao, nhưng nếu làm giãn quá mạnh, nhiệt độ cao đột ngột, khiến thoát mạch ra ngoài, làm sưng phù nề mô xung quanh vùng tổn thương, gây cảm giác đau nhức. Ngắn gọn, tình trạng chân, tay phù nề mùa lạnh là do rối loạn nhiệt độ gây ra.

Hiện tượng này xử lý đơn giản là cần giữ ấm, đi tất giày thường xuyên, đi giày ấm, găng tay, che mũi, tai, không xảy ra hiện tượng cước. Những bệnh nhân bị một số bệnh lý mạch máu, bản chất họ đã bị xơ cứng mạch máu, hay co thắt mạch máu trước đó… thường càng phải ủ ấm chân tay tốt hơn, dùng thêm thuốc vận mạch để cung cấp máu tốt. Phù cước lâu ngày sẽ ảnh hưởng chức năng vận động và cảm giác của đầu ngón tay, ngón chân.

Da nứt toác mùa lạnh, do đâu?

Nứt nẻ mùa đông cũng là hiện tượng do chúng ta không giữ ấm, không cấp ẩm đủ bề mặt da. Sau khi hiện tượng phù cước thoái lui, bề mặt da lại bị bong tróc, vùng da bị căng cứng, thiểu dưỡng nên sau đó có hiện tượng nứt kẽ, hoặc các kẽ da bị khô quá. Người hay ngâm tay chân trong nước, giặt giũ nhưng không chăm sóc da cũng sẽ bị nứt nẻ đầu ngón tay, ngón chân. Việc chăm sóc da không tốt làm độ đàn hồi da giảm. Hiện tượng này thường hay gặp ở nông dân, chị em nội trợ, người làm trong điều kiện tiếp xúc nước nhiều. Điều cần làm là phải giữ ấm tốt, nếu làm việc với nước nhiều cần đi găng tay. Cùng đó, luôn dùng kem dưỡng da liên tục.

BS Nguyễn Thùy Linh (Bệnh viện Da liễu Trung ương)