“Cấm cửa” sinh viên hệ tại chức là có lỗi

 

"Nếu đơn vị tuyển dụng không nhận sinh viên tại chức, hoặc tiến tới không đào tạo hệ này nữa trong tương lai là cực đoan và có lỗi với người dân. Bởi lẽ nhân dân có quyền được tham gia xã hội học tập và trên hết, các cơ quan nhà nước cần học hỏi tư nhân khi tuyển dụng để không quá đề cao bằng cấp". Đó là ý kiến của đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc.

 

 

Theo ông Dương Trung Quốc, sự kiện một địa phương có quyết định không nhận sinh viên (SV) tại chức vào cơ quan nhà nước trong thời gian vừa qua, phản ảnh hai điều: Thứ nhất, đây là quyết định không công bằng.

 

Sở dĩ nói không công bằng vì có hàng trăm loại người và không phải cơ sở giáo dục đào tạo nào cũng đào tạo kém. Nếu đưa quyết định này ra, nghĩa là đã phủ nhận định hướng phát triển của giáo dục Việt Nam.

 

Thứ hai, họ có quyền tuyển chọn và quyền đó được tôn trọng. Nhưng việc đầu tiên của tuyển chọn là không nhìn vào bằng cấp mà nhìn vào năng lực có đáp ứng được tiêu chí đưa ra không. Vậy nên, quyết định trên đã chứng minh, đơn vị đó có nhìn vào thực tế không hay chỉ dựa vào bằng cấp để đánh giá. Ngay cả người học cũng có người này người khác và việc tuyển chọn cũng có ngành nọ ngành kia. Nếu nhìn nhận cực đoan như trên, chứng tỏ việc tuyển chọn đã không chuẩn và "có vấn đề" vì tuyển nhân lực phải dựa trên thực lực, không phải qua bằng cấp. "Và theo tôi, điều đó là không nên", ông Dương Trung Quốc khẳng định.

 

Các công ty tư nhân hoặc nước ngoài thường rất linh hoạt trong việc tuyển dụng nhân sự. Ảnh Chí Cường

 

Cũng về mặt tuyển dụng, ông Nguyễn Khánh Trung (giảng viên khoa Kinh tế Luật, ĐH Kinh tế TPHCM) cho biết, bản thân ông đang điều hành một công ty về giáo dục. Ông nhận thấy, đào tạo hệ vừa học vừa làm là tất yếu để đáp ứng nhu cầu nhân lực hiện nay.

 

Điều đó cũng khuyến khích người học theo đuổi để hoàn thiện những kĩ năng còn thiếu. Hiện nay, các doanh nghiệp đang cần nhiều lực lượng lao động khác nhau. Không hẳn nghề nghiệp nào cũng yêu cầu người lao động phải có bằng cử nhân, tiến sĩ. Nên đánh đồng tất cả các cơ quan không nhận SV hệ này là rất không công bằng.

 

GS.VS Phạm Minh Hạc (nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) cũng khẳng định, nói "không" với sinh viên hệ tại chức là không công bằng về mặt pháp lý. Hiện nay các hệ đào tạo do Nhà nước quy định đã ghi rõ trong Luật Giáo dục, bằng đại học chính quy và không chính quy đều bình đẳng như nhau. Có thể bằng tại chức đánh giá là kém nhưng Nhà nước đã công nhận. Còn phía nhà tuyển dụng không nên quan niệm quá thiên về bằng cấp, cứ tuyển dụng, cứ thi đi nhưng phải nghiêm túc và công bằng, người giỏi thì được tiếp nhận.

 

 

Tuy nhiên, theo phân tích của ông Dương Trung Quốc, nói đi thì như vậy nhưng phải nhìn lại để thấy đơn vị tuyển dụng cũng có lý ở chỗ chúng ta cần xem xét lại chất lượng đào tạo của hệ không chính quy.

 

Về chất lượng đào tạo của hệ tại chức lâu nay thế nào, là điều ai cũng dễ dàng nhận thấy. Ông Quốc cho rằng: "Nguyên nhân do sự quản lý của Nhà nước từ lâu nay đã quá coi trọng bằng cấp nên buộc người ta phải ứng xử như trên. Nhưng bằng cấp không phải tất cả. Và vấn đề mà địa phương trên quyết định đang chứng tỏ "bằng cấp là tất cả" mới dẫn đến việc lấy bằng cấp khi tuyển dụng chứ không coi trọng việc học".

 

Theo ông Dương Trung Quốc, hiện nay, đang có chủ trương nâng cao dân trí, xã hội học tập bằng việc học từ xa, học mọi thứ và khuyến khích học suốt đời. Cái chính là làm chặt chẽ chứ không phải quay lại công thức, cái gì không làm được thì cấm. "Tôi cho rằng điều đó không nên vì quyền được đi học là của mọi người và pháp luật không cấm. Việc tổ chức dạy học ra sao, có chất lượng hay không là do cơ quan quản lý, không phải lỗi của người dân. Và điều này, các cơ quan nhà nước nên học hỏi các đơn vị tư nhân vì họ đã bỏ chuyện coi trọng bằng cấp từ lâu nên rất hiệu quả" - ông Quốc nói.

 

GS.VS Phạm Minh Hạc cũng cho rằng, qua sự việc này, ngành giáo dục nên nhìn nhận lại đào tạo hệ tại chức hiện nay vì nhiều trường đại học, sinh viên hệ chính quy chỉ có khoảng 3.000 nhưng sinh viên hệ đào tạo tại chức lên tới hơn 10.000, chất lượng lại không đảm bảo.

 

Nên nhìn nhận công bằng "Chọn một cán bộ giỏi trong số những người có trình độ sàn cao, tất nhiên tốt hơn. Còn những người đem so sánh sinh viên tại chức với những người thành danh mà không cần bằng cấp như Bill Gates, nếu nước ta có những người như vậy thì ở đâu họ cũng có thể đóng góp cho xã hội, cần gì phải vào cơ quan nhà nước. Thậm chí ở bên ngoài, họ đóng góp còn lớn hơn. Vì vậy, không nhận tại chức vào cơ quan nhà nước là đúng đắn".   Nguyễn Tiến (nt...@yahoo.com)   "Đành rằng năng lực của hệ chính quy cao hơn tại chức nhưng Luật Giáo dục Việt Nam không phân biệt văn bằng tại chức hay chính quy. Nếu phân biệt đối xử khi tuyển dụng thì không công bằng giữa các hình thức văn bằng đào tạo".    Nguyễn Thu Hồng (hongnt@gmail. com)   "Trình độ, thời gian đào tạo tại chức và chính quy đều như nhau. Vậy tại sao lại xem nhẹ sinh viên tốt nghiệp hệ tại chức? Tôi nghĩ không nên có chủ trương như thế. Tại sao có trường đào tạo lại không có nơi tiếp nhận, vậy đào tạo để làm gì? Kết quả công việc thực hiện được do năng lực của họ chứ không phải do hệ đào tạo quyết định".    Thiên An (hanhrpt@yahoo.com)   "Chủ trương đưa ra đều có những ý kiến trái chiều là chuyện bình thường. Không ai tự nhận mình yếu kém cả. Dù thầy có giỏi nhưng học sinh không giỏi làm sao chất lượng được. Học chính quy phải qua kỳ thi gắt gao, còn tại chức chỉ thi hình thức thôi thì sao có thể so sánh được. Muốn đất nước phát triển thì phải lấy lợi ích chung làm gốc chứ không phải vì lợi ích của cá nhân nào cả. Chúng tôi ủng hộ chủ trương đó".   Huỳnh Văn Bắc (huynhbac1984@yahoo.com)