Cấm xe biển ngoại tỉnh?

Theo thông tin trên báo chí, đề án này do Viện Chiến lược và phát triển giao thông vận tải (thuộc Bộ Giao thông vận tải) và Sở GTVT Hà Nội soạn thảo. Dù cơ quan chức năng cho biết rằng, đề án này mới chỉ ở giai đoạn "phục vụ hội thảo", chứ chưa phải là đề án chính thức trình các cấp của TP Hà Nội, nhưng nó đã gây sự chú ý của dư luận. Thậm chí, nhiều người không có cái xe nào biển số Hà Nội và bắt đầu thấy “tủi thân”. Họ cho rằng, đến một lúc nào đó, có lẽ đường phố Hà Nội chỉ dành cho xe của Hà Nội.

Dù chưa thực thi nhưng có ý kiến đã lập luận về mặt pháp lý. Nhiều người cho rằng, theo các quy định hiện tại, không có một điều khoản nào hạn chế các loại phương tiện tham gia giao thông liên quan đến biển kiểm soát địa phương. Hiến pháp ở Điều 23 cũng ghi rõ là “Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước…". Do đó, cấm gì thì cấm, cũng phải phù hợp với các quy định hiến định.

Trước quy định trong "đề án" sơ khai này, có người nhớ đến chuyện xa xưa. Khi đó, từng có đề xuất xe biển chẵn đi ngày chẵn, biển lẻ đi ngày lẻ, mỗi người chỉ được đăng ký một xe máy vv...Nhưng tất cả các đề xuất hoặc quy định đó đã đi vào dĩ vãng, vì nó thiếu tính khả thi.

Thực ra, một số nước đã áp dụng các biện pháp trên, và khá thành công, chứ không phải nó từ trên trời rơi xuống, như một số người từng nghĩ. Chỉ có điều, ở các nước áp dụng, cơ sở hạ tầng của họ khác ta rất xa, tâm lý, tập quán, thói quen giao thông của người dân nước họ cũng rất khác ta. Do vậy, mô hình thành công của nước họ chưa chắc đã mang lại sự thành công đến cho nước ta.

Công bằng mà nói, nếu cứ với tốc độ phát triển xe máy, nhất là ô tô như hiện nay, thì chỉ dăm năm nữa, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều đô thị khác sẽ quá tải về hạ tầng giao thông. Việc đưa ra các giải pháp khắc phục vấn đề này là không thể không làm. Nhưng giải pháp nào cũng cần phù hợp với thực tế, không làm xáo trộn quá nhiều, ảnh hưởng quá lớn đến cuộc sống người dân.

Đặc biệt, khi mới chỉ là ý tưởng, cần phải thảo luận để tìm ra cơ sở khoa học, thì hãy cứ thảo luận, có cơ sở chắc chắn rồi hãy để bàn dân thiên hạ biết. Chứ để dân biết, rồi lại nói đang ở dạng "hội thảo" thì có thể gây những xáo trộn không cần thiết cho đời sống. Thậm chí, những thông tin, những đề xuất chưa chắc đã thực thi này có thể sẽ khiến những người thiếu thiện chí lợi dụng, để bình phẩm, làm sai lệch bản chất vấn đề.

Đã có một thời gian, các cơ quan phụ trách về vấn đề giao thông cử nhân viên của mình đến các ngã ba, ngã tư vào giờ cao điểm để ghi nhận tình hình, tìm hiểu căn nguyên của ách tắc, kẹt xe. Những trải nghiệm thực tế này là hết sức cần thiết, trước khi đưa ra một quyết định nào đó. Xin chia sẻ sự khó khăn, vất vả với các nhà hoạch định giao thông, nhưng để có một quy định phù hợp thực tế, hợp lòng dân, không thể cứ ngồi máy lạnh mà vẽ ra được.

Việt Nguyễn