Hà Nội: Chi tiết quy hoạch phân khu sông Hồng, phương án di dời dân cư và định hình không gian kiến trúc

Phát triển không gian đô thị Hà Nội thích ứng an toàn với lũ

Theo quyết định phê duyệt của UBND TP Hà Nội, Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở có quy mô nghiên cứu khoảng 11.418 ha, trải dài qua 16 phường, xã thuộc địa bàn Thủ đô. Đồ án dự báo quy mô dân số trong khu vực đạt từ 800.000 đến 1.200.000 người.

Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm cụ thể hóa tầm nhìn 100 năm của Thủ đô, trong đó xác định sông Hồng là trục chiến lược, không gian xanh trung tâm và là biểu trưng cho hình ảnh "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo". 

Đồ án đặt trọng tâm vào 3 định hướng ưu tiên: An toàn - Sinh thái - Giao thông. Mọi hoạt động phát triển đô thị, sử dụng bãi sông đều phải được kiểm chứng bằng mô hình thủy văn, thủy lực nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm tuyệt đối an toàn đê điều.

Đáng chú ý, không gian đô thị ven sông được tổ chức linh hoạt theo nguyên tắc thấp dần về phía dòng chảy. Ở khu vực có cao độ dưới 7,5m, Hà Nội sẽ ưu tiên bố trí đường dạo và công viên ngập nước. Tại dải cao độ từ 7,5m đến 9,5m là không gian dành cho đường bộ và công viên bán ngập. 

Cao hơn, từ 9,5m đến 11,5m, thành phố cho phép xây dựng không gian sinh hoạt cộng đồng, khu vui chơi và các công trình thích ứng, nhà nổi. Riêng dải đất sát đê có cao độ trên 11,5m sẽ được cấp phép xây dựng các công trình chức năng hỗn hợp, nhà ở, y tế, giáo dục và thương mại.

Phân loại 3 nhóm khu dân cư để cải tạo và tái thiết

Đối với các khu dân cư hình thành lâu đời, làng nghề, di tích lịch sử - văn hóa nằm ngoài đê, Hà Nội không áp dụng một phương án giải tỏa đồng loạt mà chia thành 3 nhóm quy hoạch dựa trên điều kiện thực tế.

Nhóm thứ nhất là các khu vực được giữ lại để cải tạo, chỉnh trang có điều kiện. Đối với những làng nghề truyền thống lâu đời có giá trị, thành phố sẽ ưu tiên bảo tồn khu vực lõi, nâng cấp hạ tầng kết hợp kiểm soát phát triển đô thị.

Nhóm thứ hai là các khu dân cư phải di dời một phần để nhường không gian cho yêu cầu phòng, chống lũ hoặc đảm bảo các công trình hạ tầng thiết yếu như an toàn vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy.

Nhóm thứ ba thuộc diện di dời để tái thiết đô thị. Đây là những khu vực không bảo đảm an toàn thoát lũ hoặc nằm trong phạm vi mở trục đại lộ cảnh quan, nút giao thông trọng điểm. Để hỗ trợ người dân, quy hoạch đã khoanh vùng các dự án phục vụ tái định cư, đô thị đa mục tiêu tại các phường Lĩnh Nam, Long Biên, Bồ Đề và xã Bát Tràng.

Điểm nhấn "phòng khách đô thị" và 3 phân đoạn chiến lược

Để tối ưu hóa không gian cảnh quan, toàn tuyến đô thị hai bên sông Hồng được chia thành 3 phân đoạn với các chức năng chuyên biệt.

Đoạn D1 (Từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long) được định hướng trở thành không gian kiến trúc cảnh quan sinh thái, bảo tồn thiên nhiên với các khu đô thị mật độ thấp. Điểm nhấn của khu vực này là các công trình cao tầng gắn với đầu mối giao thông tại Chu Phan - Tráng Việt và cảng Thượng Cát.

Đoạn D2 (Từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì) được quy hoạch thành khu vực hỗn hợp, đa chức năng, tập trung trung tâm tài chính quốc tế và văn hóa nghệ thuật. Tại bờ hữu sông Hồng, thành phố sẽ kiến tạo không gian "phòng khách đô thị" với hệ thống công viên rộng lớn, làm điểm nhấn cho toàn khu vực. Đối diện bên bờ tả sông Hồng, một tháp điểm nhấn dự kiến sẽ được xây dựng gắn với trục Hồ Tây - Cổ Loa, kết hợp với các khu nhà ở hiện đại và công viên bãi giữa sông.

Đoạn D3 (Từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở) tập trung phát triển hệ thống công viên đô thị, công viên chuyên đề nghỉ dưỡng sinh thái kết hợp cảng hàng hóa, cảng hành khách phục vụ du lịch bến thủy nội địa.

Trong giai đoạn đầu triển khai, TP Hà Nội sẽ dồn lực thực hiện các dự án thành phần mang tính động lực như: Trục đại lộ cảnh quan hai bên sông, khu "phòng khách đô thị", công viên bãi sông phường Hồng Hà (quận Bắc Từ Liêm) và các dự án tái định cư tại Lĩnh Nam, Long Biên.

Quy hoạch đô thị sông Hồng và bài toán 265ha tái định cư: Đảm bảo sinh kế bền vững, người dân nhường đất cho dự án phải có nơi ở mới tốt hơn nơi cũ

GĐXH - Trong đồ án Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 phục vụ Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, thành phố Hà Nội xác định công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.