Cán bộ nhà nước cũng hối lộ… thần thánh

 

 

Một mùa lễ hội diễn ra an toàn, lành mạnh và đúng nghĩa văn hóa luôn là quyết tâm của Bộ VH,TT&DL từ nhiều năm nay. Nó được thể hiện bằng những chỉ thị, công văn được gửi đến các ban ngành, địa phương nơi diễn ra lễ hội; tổ chức nhiều đợt tuyên truyền, vận động người dân và cả chủ thể tham gia; phối kết hợp với các ngành liên quan như Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để có những chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh những tiêu cực trong lễ hội… Nhưng xem ra, tất cả những cố gắng nỗ lực của các cơ quan chức năng không đến được với lễ hội.

 

Những cuộc thanh tra công khai có, đột xuất có, đều không khiến các tiêu cực này vì thế mà bớt đi. Nguyên nhân chính của việc “trên bảo dưới không nghe” này được hiểu là “do Thanh tra Bộ không phải như quản lý thị trường hay cảnh sát để ra quyết định xử phạt”.

 

Thừa nhận những tồn tại trong lễ hội là một thách thức lớn, ông Phan Đình Tân - Người phát ngôn Bộ VH,TT&DL nói: “Đây là thách thức không chỉ của chúng tôi mà của chính các cơ quan truyền thông cần vào cuộc để làm thay đổi nhận thức của người dân. Không chỉ báo chí, người dân mà chính chúng tôi cũng bức xúc với việc đổi tiền lẻ.

 

Tôi đã từng nghe một nhà khoa học nói, rắc tiền lẻ khi đi chùa, đi lễ hội là do nhận thức của xã hội, người dân tưởng rằng cứ rải và rắc tiền lẻ là cầu được may mắn. Nhưng chính hành động đó là sự “hối lộ” thần thánh chứ không phải là văn hóa truyền thống. Thật đáng buồn vì văn hóa tâm linh của chúng ta lại bị rẻ rúng đến như thế”.

Tuy nhiên, những bức xúc này sẽ khó mà giải quyết khi chính cơ quan quản lý nhà nước là Bộ VH,TT&DL dường như cũng bất lực trước việc không có những quyền hành đi kèm để giải quyết tận gốc rễ vấn đề. Ngoài việc rất khó bắt quả tang vì thiếu người thanh kiểm tra, hoặc nếu có thì “khi biết có thanh tra đến thì họ bỏ đi”, nhưng ngay cả khi được báo chí phát hiện, chụp ảnh đưa lên nhưng Bộ cũng không thể lấy đó là căn cứ để xử phạt.

 

Dù những thực trạng vẫn tiếp diễn phổ biến như rải tiền, ăn xin, chặt chém, treo thịt tươi sống, cướp lộc… được phát hiện thường xuyên, nhưng thật khó tin là Thanh tra Bộ đến nay sau vài chục cuộc thanh kiểm tra vẫn chưa xử phạt được cá nhân, tổ chức nào. “Chúng tôi đã lập biên bản nhưng không ra quyết định xử lý được vì không thể phạt được như quản lý thị trường hay cảnh sát.

 

Xử lý về tiền là chưa có nhưng thanh tra đã giúp cho địa phương nơi diễn ra lễ hội để hướng dẫn, tuyên truyền đến người tổ chức lễ hội”.

 

Một cái khó nữa trong việc chấn chỉnh việc sử dụng tiền lẻ ở chùa chiền, di tích là do đến nay vẫn chưa có chế tài xử phạt đối với việc mua bán tiền lẻ. Ông Vương Duy Bảo - Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở nêu thực tế: “Đồng tiền là bộ mặt của quốc gia vì có hình ảnh quốc huy, mọi công dân đều phải có trách nhiệm bảo vệ khi nó không được sử dụng đúng mục đích nơi cửa chùa. Vấn đề này thuộc lĩnh vực quản lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhưng đến nay vẫn chỉ mang tính tuyên truyền, nhắc nhở là chính nên rất khó cho Bộ VH,TT&DL khi tiến hành kiểm tra”.

 

Dù thừa nhận những thiếu sót trong việc quản lý lễ hội, ông Phan Đình Tân cũng lưu ý các cơ quan truyền thông phải ghi nhận cả những chuyển biến, ví như tình hình an ninh trật tự được đảm bảo, tình trạng chặt chém giảm đáng kể, nhét tiền vào tay Phật không còn diễn ra như trước….

 

“Cần đưa cả những cái tích cực vì những bất cập này chỉ là bộ phận nhỏ nhưng vì gây bức xúc nên sự tập trung của người dân cũng nhiều hơn. Nếu chỉ chống mà không xây, nói quá nhiều về cái phản cảm, tiêu cực thì vô hình trung lại có tác dụng ngược lại”, ông Tân nói.

 

Xung quanh câu chuyện về những bất cập ở đền Trần vẫn nảy sinh dù năm nào cũng được nhắc nhở, ông Vương Duy Bảo - Phó cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở cho biết: Sau 3 năm xây dựng tổ chức đề án tổ chức lễ hội đền Trần, tới đây Bộ sẽ đánh giá rút kinh nghiệm để hoàn thành đề án tốt hơn nữa. Nhưng phải thừa nhận là những mặt tốt của đền Trần đã được phát huy, đưa nhiều các hoạt động văn hóa phong phú hơn chứ không chỉ có lễ phát ấn. Cái này cần phải ủng hộ. Về hiện tượng chen lấn xô đẩy, chúng tôi cũng rất xấu hổ khi vẫn có người nhảy lên để cướp lộc”.